سید ابوالقاسم خویی

سید ابوالقاسم خویی

شناسنامه
نام کامل	سید ابوالقاسم موسوی خویی
لقب	آیت‌الله خویی
تاریخ تولد	۱۲۷۸
زادگاه	خوی، ایران
محل تحصیل	خوی، نجف
محل زندگی	نجف
تاریخ وفات	۱۳۷۱
محل وفات	کوفه، عراق
مدفن	حرم علی بن ابی‌طالب
اطلاعات علمی
اساتید	مرتضی طالقانی میرزای نائینی فتح‏الله شریعت اصفهانی مهدی مازندرانی آقا ضیاءالدین عراقی محمدحسین غروی اصفهانی و...
شاگردان	محسن کوچه‌باغی تبریزی سید علی سیستانی محمدتقی بهجت محمد صادقی تهرانی میرزا جواد تبریزی حسین وحید خراسانی سید علی محمد دستغیب سید عبدالکریم موسوی اردبیلی سید صادق روحانی موسی صدر سید محمدباقر صدر سید جعفر شهیدی محمد هاشم صالحی ...
تالیفات	نفحات الاعجاز البیان فی تفسیر القرآن معجم رجال الحدیث اجود التقریرات تکملة منهاج الصالحین مبانی تکملة منهاج الصالحین و...
وبگاه رسمی	http://www.alkhoei.com

سید ابوالقاسم خویی (زادهٔ ۲۸ آبان ۱۲۷۸ در خوی و درگذشتهٔ ۱۷ مرداد ۱۳۷۱ در کوفه) از فقها و مراجع تقلید شیعه است. پدرش بنا به تقلید از نام حضرت محمد(ص)، پیامبر اسلام، نام او را ابوالقاسم گذاشت.

تحصیل

علوم مقدماتی را تا ۱۳ سالگی در زادگاهش خوی آموخت. در سال ۱۳۳۰ به نجف رفت و در درس خارج اصول فتح‏الله شریعت اصفهانی، مهدی مازندرانی، آقا ضیاءالدین عراقی، محمدحسین غروی اصفهانی، محمدحسین نائینی حضور یافت. کلام، تفسیر و فن مناظره را از محمدجواد بلاغی نجفی فراگرفت. او به خاطر علاقه‌اش به یادگیری حکمت و فلسفه در درس سید حسین بادکوبه‏ای حاضر شد. وی سرسپرده اخلاقی مرتضی طالقانی بود و بسیاری از علوم دینی، علمی،علوم غریبه، به خصوص عرفان را از ایشان آموخت.

ریاضیات، حساب استدلالی، هندسه فضائی و مسطحه و جبر را نزد سید ابوالقاسم خوانساری آموخت.

آثار

• نفحات الاعجاز
• البیان فی تفسیر القرآن
• معجم رجال الحدیث
• اجود التقریرات
• تکملة منهاج الصالحین
• مبانی تکملة منهاج الصالحین
• رساله در خلافت
• قصیده در مدح امیرالمؤمنین (ع)
• رساله در لباس مشکوک
• المسائل المنتخبة
• تعلیقه بر عروة الوثقی
• تعلیقه بر المسائل الفقهیة
• تهذیب و تتمیم منهاج الصالحین
• المسائل و الردود
• مستحدثات المسائل
• توضیح المسائل
• منتخب توضیح المسائل
• منتخب الرسائل
• تلخیص المنتخب
• تعلیقه المنهج لاحکام الحج
• مناسک حج
• منیة المسائل
• ازالة المحادة عن ملک المنافع المتضادة
• اضائة القلوب بتحقیق المغرب و الغروب
• انارة العقول فی انتصاف المهر بموت احد الزوجین قبل الدخول
• فقه القرآن علی المذاهب الخمس
• قاعدة التجاوز
• فهرست جامع الشتات میرزای قمی
• تقریرات درس فقه مرحوم میرزای نائینی
• تقریرات درس فقه مرحوم محقق اصفهانی
• حاشیه بر وسیلة النجاة
• حاشیه بر مکاسب شیخ انصاری
• تعارض الاستصحابین
• تقریرات درس اصول مرحوم محقق اصفهانی

شاگردان‏

• سید جمال الدین استرآبادی
• هادی باریک بین
• میرزا علی فلسفی
• نصر الله شاه آبادی
• سید محمد روحانی
• علی اکبر برهان
• سید علی سیستانی
• سید باقر موسوی عسکری
• سید محمد مهدی موسوی خلخالی
• محسن کوچه‌باغی تبریزی
• محمدتقی بهجت
• محمدرضا جعفری
• میرزا جواد تبریزی
• حسین وحید خراسانی
• سید علی محمد دستغیب
• سید عبدالکریم موسوی اردبیلی
• موسی شبیری زنجانی
• سید صادق روحانی
• محمود انصاری قمی
• احمد انصاری قمی
• مصطفی اشرفی شاهرودی
• سید محمد علی علوی گرگانی
• سید موسی صدر
• سید حبیب الله طاهری
• سید محمدباقر صدر
• مسلم ملکوتی
• سید جعفر شهیدی
• محمدتقی جعفری
• محمد صادقی تهرانی
• سید جلال‌الدین فقیه ایمانی
• سید محمدحسین حسینی طهرانی
• ابوالقاسم گرجی
• محمد اسحاق فیاض
• محمد هاشم صالحی
• سید ابوالقاسم کوکبی
• میرزا علی غروی تبریزی
• سید محمدحسین فضل‏الله
• اسد حیدر
• سید محمدعلی قاضی طباطبائی
• محمدجواد مغنیه
• سید عبدالرزاق مقرم
• سید جعفر مروج جزایری
• سید محمد نبوی دزفولی
• اسماعیل محقق کابلی
• سید محمد بجنوردی
• مرتضی بروجردی
• سید رضا خلخالی
• سید محمدتقی خویی
• سید محمدمهدی خلخالی
• میرزا یوسف ایروانی
• میرزا رضا لطفی
• سید علی شاهرودی
• سید علاءالدین بحرالعلوم
• سید اسدلله مدنی
• احمد وائلی
• سید ابوالفضل موسوی‌تبریزی
• سید جواد شبر
• سید محمدتقی حکیم
• محمدعلی توحیدی
• سید علی بهشتی
• شیخ محمد رضا مروجی طبسی نجفی*
• شیخ مهدی دشیری
• شیخ محسن علی نجفی
• شیخ محمداسحاق فیاض

خدمات اجتماعی‏

احداث کتابخانه، مدرسه، مسجد، حسینیه، خوابگاه، درمانگاه، بیمارستان، مؤسسه خیریه و دارالایتام، از خدمات او می‏باشد.

	کشور	موسسات
۱	ایران	مؤسسه خیریه حضرت آیت الله العظمی خویی (ره)، خوی بیمارستان خیریه حضرت آیت الله العظمی خویی (ره)، خوی درمانگاه خیریه امام موسی بن جعفر (ع) وابسته به مؤسسه خیریه حضرت آیت الله العظمی خویی (ره)، خوی سرای سالمندان حضرت آیت الله العظمی خویی (ره)، خوی مدینة العلم، قم کتابخانه آیت‌الله خویی، قم مدرسه و کتابخانه آیت‌الله خویی، مشهد دارالعلم، اصفهان مجتمع امام زمان (ع)، اصفهان
۲	آمریکا	مرکز الامام الخوئی الاسلامی، نیویورک مرکز الامام الخوئی، سوانزی مسجد و مرکز اسلامی، لوس آنجلس مسجد و مرکز اسلامی، دیترویت
۳	انگلستان	مرکز الامام ‏الخویی، لندن موسسه امام الخویی، بریطانیا
۴	فرانسه	مرکز اسلامی
۵	هند	المجمع الثقافی الخیری، بمبئی
۶	پاکستان	مکتبه الثقافة و النشر «انتشاراتی»، کراچی جامعة الکوثر للدراسات الدینیة والعلوم الإنسانیة - اسلام آباد
۷	لبنان	مبرة الامام الخوئی، بیروت
۸	مالزی	مکتبة الثقافه و النشر، کوآلالامپور
۹	عراق	مکتبة الامام الخوئی، نجف مدرسه دارالعلم، نجف
۱۰	تایلند	مؤسسة دارالعلم، بانکوک مدرسه دینی، بانکوک مرکز دارالزهرا، یتانولغ
۱۱	کانادا	موسسه امام الخویی، مونترال
۱۲	بنگلادش	مدرسه دینی، داکا

از نگاه دیگران

سید علی خامنه ‏ای:

عمر طولانی و پربرکت این مرد بزرگ که نزدیک به یک قرن امتداد یافت، سرشار از آزمایش‏های الهی و نشانگر سعی و تلاش یک انسان مؤمن و پرهیزگار است. ایشان در بسیاری از علوم اسلامی رایج در حوزه‏های علمیه از اساتید مسلم و کم نظیر به حساب می‏آمد. فقیهی بزرگ و اصولی‏ای عمیق و مفسری نوآور و رجالی‏ای صاحب مکتب و متکلمی زبر دست بود.

محمدجواد مغنیه:

او آفتابی است که اشعه‏های روشنگر آن در هر زمان و به هر نقطه‏ای پرتو افکنی می‏کند. او استاد من و استاد بزرگان علم و دانشمندان نجف می‏باشد. او همانند محوری است که علوم اسلامی به دور او می‏چرخد. او کسی است که حوزه نجف مرهون زحمات و فعالیت‏های علمی وی می‏باشد.

در سنگر مناظره‏

او علاوه بر تدریس علوم اسلامی، در فن مناظره با مخالفان و دانشمندان سایر ادیان نیز خبره بود. در مناظره، شیوه سقراط را در پیش می‏گرفت و ابتدا، تظاهر به قبول گفتار طرف مقابل می‏کرد، آن‌گاه مانند یک شاگرد که در مقام دانش‏طلبی و استفاده از استاد دانشمند خود است، اشکالات و مطالبی را به عنوان سؤالات علمی، با مهارت خاصی پیش می‏کشید و موجب می‏شد که طرفِ مناظره حقایقی را به زبان آورد که ناخواسته، گفتار قبلی‌اش را نقض کند. بدین گونه او را در تناقض‏گویی و بن بست قرار می‏داد و راه فراری برای وی باقی نمی‏گذارد، جز این که ناگزیر به جهل و اشتباه خود اعتراف کند.

برخی نظرات‏

• او نظریهٔ ولایت مطلقه فقیه متعلق به سید روح‌الله خمینی را یک «بدعت عاری از هرگونه پشتوانه در قوانین و حکمت شیعی» می‌دانست.
• قراءات سبع فاقد سند معتبر به پیامبر اسلام می‏باشد.
• هیچ کاهش و افزایشی در قرآن رخ نداده‌است.
• هیچ آیه‏ ای نسخ نشده‌است.
• اختلاف افق، تأثیری در ثبوت هلال ندارد. اگر ماه در هر جای دنیا دیده شود، گرچه در نقاط دیگر ماه قابل رؤیت نباشد، اول ماه یا عید اضحی ثابت می‏گردد.

در سنگر سیاست و مبارزه‏

• فتوای تاریخی در مبارزه با کمونیسم
• حکم به حرمت شرکت در حزب توده
• مبارزه با نفوذ صهیونیسم در ایران
• استقامت در برابر فشارهای رژیم صدام
• حمایت از قیام شیعیان عراق

وفات

او در روز شنبه، ۸ صفر ۱۴۱۳ ـ ۱۷ مرداد ۱۳۷۱، به علت بیماری قلبی در سن ۹۴ سالگی، در کوفه درگذشت و در مسجد الخضراء صحن حرم علی بن ابیطالب دفن شد.

منابع

• شبکه اطلاع رسانی اجتهاد
• وب‌گاه رسمی
• مرکز اسلامی آیت‌الله خویی در انگلستان
• مدرسه الایمان آیت‌الله خویی در نیویورک
• جمعی از پژوهشگران حوزه علمیه قم. گلشن ابرار. ج ۳، چ ۱، نشر معروف، قم: ۱۳۸۲.