اسدالله بیات زنجانی

اسدالله بیات زنجانی

شناسنامه
نام کامل	اسدالله بیات زنجانی
لقب	آیت‌الله‌العظمی
تاریخ تولد	۱۳۲۰
زادگاه	زنجان، ایران
محل تحصیل	زنجان، قم
محل زندگی	قم
اساتید	علامه طباطبایی
وبگاه رسمی	http://bayatzanjani.net

اسدالله بیات زنجانی (زادهٔ بهمن ۱۳۲۰) مرجع تقلید شیعه و سیاست‌مدار ایرانی است. وی عضو شورای بازنگری قانون اساسی، نماینده و عضو هیئت رئیسه سه دوره اول مجلس شورای اسلامی و نایب رئیس دوره سوم مجلس شورای اسلامی بود. اسدالله بیات سابقه عضویت در شورای مرکزی مجمع روحانیون مبارز، مجمع محققین و مدرسین حوزه علمیه قم و مجمع نمایندگان ادوار مجلس را داشته‌است.

او از مراجع تقلید شیعه است که دارای دیدگاه‌های سیاسی و فقهی مخالف حکومت ایران است. او در جریان وقایع پس از انتخابات دهم ریاست جمهوری در ایران، مواضع تندی بر علیه دولت و حاکمیت گرفت و نظریات و تعابیری از ولایت فقیه ارائه نمود که با دیدگاه رسمی حکومت در این خصوص مغایرت داشت.

تحصیلات

اسدالله بیات زنجانی در نوجوانی

او در روستایی در ۲۵ کیلومتری زنجان از توابع بخش زنجانرود زاده شد. خانواده او که از راه کشاورزی تامین می‌شد، خانواده متوسطی به شمار می‌رفت. در مکتبخانه روخوانی قرآن، گلستان سعدی، تاریخ معجم و بعضی از دیگر کتب ادبیات فارسی را فراگرفت و در ۱۳ سالگی به شهر زنجان رفت و در حوزهٔ علمیهٔ زنجان برای ۶ سال به تحصیل پرداخت. در ۱۹ سالگی به قم رفت و در حوزه علمیه قم نزد اساتیدی چون علامه طباطبایی، مرتضی حائری یزدی، کاظم شریعتمداری، روح‌الله خمینی، میرزا هاشم آملی، محقق داماد، حسینعلی منتظری، محمد علی اراکی، محمد مفتح، مرتضی مطهری و محمداسماعیل صائنی زنجانی ادامه تحصیل داد.

فعالیت سیاسی

اسدالله بیات زنجانی در زندان کمیته مشترک ضدخرابکاری

تا پیش از انقلاب ایران (۱۳۵۷)، بارها به دلیل فعالیت سیاسی ممنوع‌المنبر شده و در زندان کمیته مشترک ضدخرابکاری و زندان قصر محبوس گردید.

پس از انقلاب

پس از پیروزی انقلاب اسلامی به عضویت حزب جمهوری اسلامی درآمد و مدتی نیز به کار قضاوت پرداخت. سپس وارد بدنه قانونگذاری و اجرائی کشور شد و با رأی مردم ماه‌نشان، از توابع استان زنجان، به دورهٔ اول مجلس شورای اسلامی راه یافت و در دوره‌های دوم و سوم مجلس شورای اسلامی نیز نماینده مردم زنجان بود. او از اعضا و موسسین مجمع روحانیون مبارز، مجمع محققین و مدرسین حوزه علمیه قم و مجمع نمایندگان ادوار مجلس به شمار می‌رود.

با پایان کار مجلس سوم، بیات زنجانی مجددا فعالیت‌های علمی خود در حوزه علمیه را ادامه داد و به تدریس درس خارج فقه و اصول پرداخت. همزمان، با ارائه دو پایان‌نامه در مقام استادیاری دانشگاه نیز به فعالیت علمی پرداخت. با این‌حال در سال ۱۳۸۳ وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی از انتشار رساله توضیح المسائل بیات زنجانی جلوگیری کرد.

موضع‌گیری‌های سیاسی

بیات زنجانی در حوادث پس از انتخابات ریاست جمهوری ۱۳۸۸، نسبت به جنبش سبز موضع حمایت اتخاذ کرد و در این راستا با میرحسین موسوی دیدار داشت. در پی تظاهرات گسترده جنبش در روز عاشورا، برخی از مسئولین نظام جمهوری اسلامی شرکت‌کنندگان در این تظاهرات را آشوبگر و محارب نامیدند. در واکنش به این موضوع بیات زنجانی با انتقاد از «محارب» خواندن معترضان از سوی مقام‌های جمهوری اسلامی، گفت کسانی محارب هستند که «مردم را به خاک و خون کشیده‌اند.» او در دیدار با شورای مرکزی و شورای عمومی انجمن اسلامی دانشکده حقوق دانشگاه تهران، گفت که نمی‌توان کسانی که «با دست خالی آمده و فقط و فقط به رویه یا رفتاری اعتراض» دارند را محارب نامید.

پس از کشته شدن عده‌ای از معترضان، بیات خواستار قصاص عاملان این کشتارها و عذرخواهی مسئولین از مردم شد.

او در واکنش به اعتراضات صورت گرفته به سید حسن خمینی در چهارده خرداد ۸۹، نامه‌ای دلجویانه به وی نوشت. او همچنین حمله کنندگان به مسجد علی‌محمد دستغیب را تلویحا به محاربه با خدا متهم نمود.

دیدگاه‌های فقهی

اسدالله بیات زنجانی

بیات زنجانی به مردمسالاری اعتقاد داشته و معتقد است که دموکراسی واقعی را باید جوری پیاده کرد که افراد منتخب، نماینده حقیقی مردم باشند. او همچنین حکومت خودکامه را سرآغاز شرک به معبود می‌داند. اودر پرسش یکی از مقلدان خود درباره ولایت فقیه گفته است:

اصل ولایت فقیه امری سیاسی و فقهی و مورد اختلاف بین فقیهان است و اگرچه به نظر صحیح می‌آید لیکن نه خودش اصل دین و نه انکارش کفرآور و فسق است. کسانی که غیر از این را می گویند نیز اهل بدعت بوده و از باب نهی از منکر باید آنان را طرد کرد و اگر عالمی نیز اینگونه حرف بزند، موجب سلب عدالتش می‌شود و پشت سر او نمی‌شود نماز خواند.

واکنش حکومت

سایت این مرجع تقلید شیعه در دهم مهرماه هشتاد و نه فیلتر شد اندکی بعد دفتر او در ۱۲ مهر ۱۳۸۹ با یک اطلاعیه شدیداللحن به انتقاد از این موضوع پرداخت. مدتی بعد از دیدار این مرجع تقلید با مهدی کروبی نیز جلوگیری شد.

منابع

• زندگینامه آیت‌الله بیات زنجانی
• شهروند امروز
• نوروزنیوز
• سایت خبری گویا
• شبکه اطلاع رسانی اجتهاد