شیخ طبرسی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری, جستجو

مختصات: ‏۲٫۷۴″ ۳۷′ ۵۹°شرقی ‏۲۴٫۰۶″ ۱۷′ ۳۶°شمالی / ۵۹٫۶۱۷۴۲۷۸غرب ۳۶٫۲۹۰۰۱۶۷جنوب / -۵۹٫۶۱۷۴۲۷۸;-۳۶٫۲۹۰۰۱۶۷

شیخ طبرسی
شناسنامه
نام کامل ابوعلی فضل بن حسن طبرسی
لقب امین الاسلام
زادروز ۴۶۸ (قمری)
زادگاه طبرستان
و یا تفرش قم، ایران
تاریخ درگذشت ۵۴۸ (قمری)
محل درگذشت سبزوار، ایران
آرامگاه قائم‌شهر یا مشهد
دین اسلام
مذهب شیعه
اطلاعات علمی و مذهبی
کتاب‌ها تفسیر مجمع البیان
جوامع الجامع یا تفسیر بسیط


امین الاسلام ابوعلی فضل بن حسن طبرِسی یا شیخ طَبرِسی (۵۳۲-۴۵۴ خورشیدی/۵۴۸-۴۶۸ قمری) با لقب «امین الاسلام» دانشمند و فقیه شیعه ایرانی است که کتاب‌هایی دربارهٔ علوم دینی عصر خود تألیف کرده‌است. به نقلی، فضل بن حسن طبرسی از خاندانی روحانی و علم‌دوست که اصلاً از تفرش بوده‌اند، زاده شده‌است و طبرِس در حقیقت همان تفرش است.[نیازمند منبع] وی به خراسان هجرت کرد و در مشهد ساکن شد و در اواخر عمرش راهی سبزوار شد و در همانجا درگذشت. پیکر او را در مشهد در نزدیکی حرم امام رضا دفن کردند و خیابان آنجا به نام او، طبرسی نامگذاری شده است.

طبرسی در علوم دینی زمان خود، مانند تفسیر، فقه، کلام، سیره و تاریخ ائمه مشهور بوده است و در همهٔ این موضوعات کتابهایی نوشته است. به گفته همعصر او، بیهقی (در کتاب تاریخ بیهق)؛ کار عمدهٔ طبرسی تلخیص و تحریر کتابهای دیگران بوده است. کتاب مجمع البیان اثر طبرسی - بنا به تصریح خود او در مقدمهٔ کتاب - تحریری نو از تفسیر تبیان شیخ توسی (۴۴۷-۳۷۴ خ./۴۶۰-۳۸۵ ق.) است یا کتاب دیگر او، المؤتلف من المختلف بین ائمة السلف که دربارهٔ فقه تطبیقی یا مسائل الخلاف است نیز تحریر از کتاب مسائل الخلاف شیخ توسی است.

یکی از خصوصیات طبرسی دور بودن او از تعصب است و برای مثال از علامه زمخشری، دانشمند نامدار سنی، تجلیل کرده‌است. فضل بن حسن طبرِسی در ادبیات و زبان عربی استاد بوده‌است عبارات عربی را به نیکویی و شیوایی و اختصار بیان می‌کرده‌است و به لطائف ادبی هم علاقهٔ ویژه‌ای داشته‌است. همین نکته‌سنجی و لطیفه‌جویی، او را به نوشتن کتاب الکافی الشافی که لطائف ادبی کتاب کشاف علامه زمخشری را دربردارد، واداشته‌است. مهمترین کتاب وی همان مجمع البیان است و پس از آن کتاب تفسیر جوامع الجامع به زبان عربی مهم است.

محتویات

[ویرایش] زادگاه

گروهی از شرح حال‌نویسان طبرسی را اهل طبرستان (مازندران امروز) دانسته‌اند.[۱][۲] بعضی نیز معتقدند طبرسی عربی‌شدهٔ واژهٔ تفرشی است. بیهقی در تاریخ بیهق وقتی سخن از امین الاسلام طبرسی به میان می‌آورد او را منسوب به تفرش از نواحی قم می‌داند.[۳]

[ویرایش] مقبره

آرامگاه شیخ طبرسی در طبرستان

مقبره شیخ طبرسی در مشهد در نزدیکی حرم امام رضا قراردارد. مقبرهٔ دیگری نیز در مازندران به نام قلعهٔ شیخ طبرسی وجود دارد که بر اساس اطلاعات موجود در سن ۹۹ سالگی در قرن ۶اُم وفات یافته‌است. این آرامگاه در ۵ کیلومتری خارج قائم‌شهر، بین روستای افرا و شیخ‌کلی از توابع دهستان بالاتجن واقع شده‌است. [۴]


[ویرایش] آثار

  • الاحتجاج - شامل کلیه احتجاجات نقل شده از پیامبر معظم و ائمه طاهرین
  • الکانی در فقه
  • تاریخ الموالیه
  • کتاب مفاخر - تاریخ الائمه و فضایل الزهرا
  • مجمع البیان
  • جوامع الجامع
  • الکافی الشافی

[ویرایش] پانویس

^ 

[ویرایش] منابع

  • طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر جوامع الجامع (به عربی)، ترجمهٔ فارسی از احمد امیری شادمهری، نشر آستان قدس رضوی، ۱۳۸۶.

در پروژه‌های خواهر می‌توانید در مورد شیخ طبرسی اطلاعات بیشتری پیدا کنید.

Search Wikiquote در میان گفتاوردها از ویکی‌گفتاورد
Search Wikisource در میان متون از ویکی‌نبشته
Search Commons در میان تصویرها و رسانه‌ها از ویکی‌انبار
ابزارهای شخصی

گویش‌ها
فضاهای نام
عملکردها
گشتن
چاپ/برون‌بری
جعبه‌ابزار
زبان‌های دیگر