قرآن و علم

جستار وابسته: اعجاز قرآن

اعجاز علمی قرآن در باور مسلمانان به تطبیق قرآن که در اسلام معجزه پیامبری محمد شمرده می شود با دستاورده‌های جدید علمی گفته می شود و از معجزات قرآن به‌شمار می‌رود. و بنا بر آیه‌های قرآن، خداوند نشانه‌های خود را در پدیده‌های طبیعی به انسان نشان می‌دهد:

﴿سَنُرِيهِمْ آيَاتِنَا فِي الْآفَاقِ وَفِي أَنْفُسِهِمْ حَتَّىٰ يَتَبَيَّنَ لَهُمْ أَنَّهُ الْحَقُّ ۗ أَوَلَمْ يَكْفِ بِرَبِّكَ أَنَّهُ عَلَىٰ كُلِّ شَيْءٍ شَهِيدٌ﴾: «آیات خود را در دوردست‌ها و در درون خودشان به آنان نشان خواهیم داد تا جایی که برای آنان روشن شود که این قرآن حق است»

مفسران و صاحب‌نظران در مورد اعجاز عملی قرآن بیش از ۳۰۰ آیه را مورد استناد قرار داده و آنها را با علوم تجربی منطبق ساخته‌اند. از نمونه‌های مشهور و مهم اعجاز علمی قرآن می‌توان به حرکت خورشید، نیروی جاذبه، لقاح ابرها، زوجیت اشیا، ترتیب مراحل خلقت انسان و ممنوع بودن شرابخواری اشاره کرد.

قرآن و علوم طبیعی

حرکت خورشید

بنا به تفاسیر متاخر، بر اساس آیات متعدد درباره حرکت خورشید، عبارت قرآنی «خورشید رو به قرارگاهی روان است» اشاره به حرکت وضعی و درونی (درون‌جرمی) خورشید و «هر کدام -خورشید- در سپهری شناورند» اشاره به حرکت انتقالی خورشید و «خورشید و ماه هر دو در حال حرکت هستند» اشاره به حرکت طولی خورشید و... از ابتکارهای قرآن در تطبیق با دستاوردهای جدید علمی و اعجاز علمی است.

نسبت مساحت دریاها با خشکیها

در زمان نزول قرآن کریم هنوز قاره‌ها کشف نشده بودند و تعیین نسبت دریاها به خشکی‌ها به هیچ وجه امکان پذیر نبوده است از جمله آنکه قاره آمریکا در قرن (۱۵) کشف شده است. در آیات قرآن جمعا (۱۳) بار از دو کلمه بر و یابس (به معنی خشکی) و (۳۲) بار از کلمه بحر (بمعنی دریا) یاد شده است. یعنی نسبت خشکی $\tfrac{13}{45}$ برابر با ۲۹% و نسبت دریا $\tfrac{32}{45}$ برابر با ۷۱% محاسبه می‌شود که با محاسبات دقیق و پیشرفته علمی امروز مطابقت دارد.

جاذبه عمومی

از نظر بعضی مفسرین معاصر، با توجه به آیه دوم سوره رعد: «خدا همان کسی است که آسمان را بدون ستونی که قابل رؤیت باشد - آفرید» جاذبه عمومی ثابت می‌شود و با توجه به روایتی از علی بن موسی الرضا، آیه به وجود ستونهای نامرئی (نیروی جاذبه) اشاره شده است.

انبساط فضا

در سال 1929 ادوین هابل ستاره شناس معروف آمریکایی با استفاده از اثر انتقال سرخ، کشف کرد کلیه کهکشان ها از هم دور می شوند و فضا منبسط می شود. به عبارتی ابعاد جهان پیوسته توسعه می یابد. تا پیش از آن تصور می شد که جهان در ابعاد و سایر پارامترها کاملا ساکن است. قرآن در این مورد آیه کاملا روشنی دارد. وَالسَّمَاءَ بَنَيْنَاهَا بِأَيْدٍ وَإِنَّا لَمُوسِعُونَ ﴿الذاريات: ٤٧﴾ و آسمان را به قدرت بنا کردیم و ما [همواره] وسعت دهنده(آن) هستیم.

انفجار بزرگ

در پی کشف انبساط فضا به لحاظ منطقی این فرض پیش آمد که در گذشته همه چیز به هم نزدیکتر بوده اند. محاسبات نشان دادند با عقب رفتن بیشتر در زمان نهایتا همه چیز از جمله زمین در یک نقطه بی نهایت متراکم جمع می شدند که در حالتی فوق بحرانی تا ابعادی در حد صفر منقبض بود . نقطه ای در حجم صفر یا به عبارتی عدم! سپس در انفجاری بزرگ همه چیز از جمله زمان، فضا،ماده و انرژی به شکل امروزی تکامل یافته و از همان نقطه تشکیل و تفکیک شده . قرآن در این مورد نیز آیه ای بسیار شفاف و روشن دارد. أَوَلَمْ يَرَ الَّذِينَ كَفَرُوا أَنَّ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ كَانَتَا رَتْقًا فَفَتَقْنَاهُمَا وَجَعَلْنَا مِنَ الْمَاءِ كُلَّ شَيْءٍ حَيٍّ أَفَلَا يُؤْمِنُونَ ﴿الأنبياء: ٣٠﴾ آیا کافران ندانسته اند که آسمان ها و زمین به هم چسبیده و یکپارچه بودند و ما آنها را شکافته و از هم باز کردیم و هر چیز زنده ای را از آب آفریدیم؟ پس آیا ایمان نمی آورند؟

می توانید برای مطالعه بیشتر درباره انبساط فضا و انفجار بزرگ به این آدرس مراجعه کنید. [[۱]]

اعجاز ریاضی قرآن

نوشتار اصلی: قرآن و ریاضیات

جستارهای وابسته

• قرآن

پیوند به بیرون

• بررسی اعجاز قرآن از جوانب گوناگون، پایگاه اسلامی - شیعی رشد
• اعجاز علمی قرآن کریم، وبگاه حوزه.
• قرآن‌شناسی