محمدآصف محسنی

محمد آصف محسنی

شناسنامه
نام کامل	محمد آصف محسنی
لقب	آیت الله شیخ آصف محسنی
زادروز	۵ اردیبهشت ۱۳۱۴
زادگاه	قندهار، افغانستان
دین	اسلام
مذهب	شیعه دوازده امامی
اطلاعات سیاسی
پست‌ها	رییس شورای علمای اهل تشیع افغانستان رئیس تلویزیون تمدن رئیس حزب حرکت اسلامی افغانستان
استادان	سید محسن حکیم سید ابوالقاسم خوئی آیت‌الله شیخ حسین حلی آیت‌الله سید عبدالاعلی سبزواری
وبگاه رسمی	www.mohseni.af

محمد آصف محسنی یکی از رهبران مذهبی و جهادی افغانستان است. آصف محسنی که به نام شیخ آصف محسنی نیز شهرت دارد به زبان‌های فارسی، عربی، اردو و پشتو مسلط می‌باشد.

تولد و کودکی

آیت الله محمدآصف محسنی فرزند جاج محمدمیرزا محسنی در ۵ اردیبهشت سال ۱۳۱۴ خورشیدی (آوریل ۱۹۳۶ میلادی) در شهر قندهار زاده شد. خانواده او از شیعیان ساکن در قندهار بودند. او تحصیلات ابتدایی را در قندهار شروع کرد و سپس در سال ۱۹۴۹ میلادی همراه با پدرش به پاکستان رفت و در شهر کویته پاکستان مرکز ایالت بلوچستان پاکستان زبان اردو را آموخت و تحصیلات خود را ادامه داد. در سال ۱۳۳۰ خورشیدی کارمند اطاق تجارت قندهار شد اما برای فراگیری علوم دینی، این شغل را رها کرد و به تحصیل پرداخت. سپس به ولسوالی (شهرستان) جاغوری رفت و به مدت یک سال ادبیات و منطق را در آنجا فرا گرفت.

در نجف

وی در سال ۱۳۳۲ خورشیدی به نجف رفت و در طول ۲٫۵ سال، دروس سطوح را به پایان رسانید. سپس به دروس خارج فقه، رجال و حدیث و اصول پرداخت و نزد آیت‌الله سید محسن حکیم و سید ابوالقاسم خوئی و حسین حلی و سید عبدالاعلی سبزواری به شاگردی پرداخت.

این دوره مصادف بود با با آغاز دهه چهل که در ایران بعد از اعتراض وسیع مردمی در ۱۵ خرداد ۱۳۴۲‍، مخالفت انقلابی علیه رژیم شاهنشاهی روز به روز افزون می‌گردید، و در افغانستان با تصویب قانون اساسی مشروطیت، دهه دموکراسی آغاز گردیده و اشکال محدودی از آزادی بیان و آزادی فعالیت سیاسی تجربه می‌شد.

او پس از ۱۲ سال تحصیل در نجف به زادگاهش قندهار بازگشت و در یک مدرسهٔ مذهبی در شهر قندهار به تدریس علوم دینی پرداخت و سپس حسینیه بزرگ قندهار و مدرسه علمیه آن شهر را بنیان نهاد. وی در سال ۱۳۵۷ خورشیدی به حج رفت.

آیت الله محسنی به دنبال کودتای کمونیستی هفت ثور افغانستان را ترک و به سوریه رفت و چند ماهی در شهر دمشق به تدریس علوم حوزوی پرداخت.

در ایران

ایشان سپس به ایران رفت و در فروردین(برج حمل) سال [[[1358]] خورشیدی با جمعی از روحانیان افغانستان مقیم حوزه علمیه قم، حزب حرکت اسلامی افغانستان را بنیان نهادند. حزب حرکت اسلامی مجموعه‌ای از گروه‌های کوچکی چون: دفاع از محراب، ملت، تشیع و قرآن و عترت و روحانیت مبارز، سازمان آزادی، ندای عدالت و... بود. این حزب با همکاری مهدی هاشمی مسئول وقت واحد نهضت‌ها تشکیل شد.

تشکیل این حزب مخالفینی نیز بین دولت مردان وقت ایران داشت از جمله محمدحسین جعفر زاده یکی از همکاران مهدی هاشمی و آیت‌الله محسنی در نامه که جز اسناد گروه مهدی هاشمی در کتاب خاطرات محمد ری‌شهری وزیر اطلاعات وقت ایران به چاپ رسیده‌است، از اینکه مهدی هاشمی به آقای شیخ آصف محسنی قدرت داده شکوه دارد و تعبیرات مثل مثل «مزدور»، «خاین»، «مکار» و «سرسپرده» را به آقای محسنی نسبت می‌دهد و از جمله می‌نویسد:

«او(شیخ آصف) در رابطه با کشورهای مرتجع منطقه و غرب و جریات اهل تسنن وابسته وهابیت وابسته به آن‌ها پشت پرده به توافق رسیده و در خط قدرتی است که در آینده حاکمیت مناطق شیعه از ناحیة آنان برای ایشان تضمین گشته و او نیز همراه و همسو بودن با آن‌ها راتضمین نموده‌است.»

با وجودی ماهیت شیعی حزب حرکت اسلامی او ارتباط خود را با گروه‌های مجاهدین سنی مستقر در پیشاور نیز حفظ کرد اگرچه برخی این اقدام او را نمی‌پسندیدند. حزب حرکت اسلامی به رهبری آیت‌الله محسنی در بُعد نظامی بیش از ۱۰۰ پایگاه نظامی در ۱۹ ولایت (استان) افغانستان ایجاد نموده و ده‌ها هزار نیروی مسلح را برعلیه قوای شوروی سابق سازماندهی و رهبری کرد^{[نیازمند منبع]}.

در افغانستان

با سقوط رژیم دکتر نجیب الله و حاکمیت نخستین دولت مجاهدین در کابل، وی منشی و سخنگوی شورای رهبری دولت مجاهدین بود. پس از وقوع جنگ‌های داخلی بین گروه‌های مجاهدین، او کابل را ترک کرد و چند سالی مقیم شهر اسلام آباد پاکستان شد.

در سال ۱۳۷۶ خورشیدی پاکستان را ترک نمود و مقیم شهر قم در ایران شد. او در این شهر به تدریس خارج فقه، علم الرجال و علم کلام پرداخت. بعد از سقوط حکومت طالبان، به کابل بازگشت و تاکنون نیز در این شهر سکونت دارد. از مهم‌ترین اقدامات وی در کابل ساخت مجتمع علمی فرهنگی خاتم النبیین است. این مجتمع یکی از مراکز رسمی شیعیان در افغانستان است.

وی همچنین سرپرستی تلویزیون تمدن را نیز بر عهده دارد.

آثار مکتوب

آصف محسنی دارای بیش از ۶۳ کتاب در امور مذهبی، سیاسی، فقه و... می‌باشد. مهم‌ترین تالیفات وی از این قرارند^{[نیازمند منبع]}:

• کتاب صراط الحق - در سه جلد در علم کلام
• کتاب حدود الشریعة فی محرماتها و واجباتها - در چهارجلد مربوط به علم فقه
• کتاب حدود الشریعة فی واجباتها - در دو جلد
• فوائد رجالیة
• متافیزیک
• قرآن یا سند اسلام
• فوائد دین در زندگانی و عقاید اسلامی
• اقتصاد معتدل
• معجم الاحادیث المعتبرة - در شش جلد
• الفقه و مسائل طبیة
• حکومت اسلامی
• مشرعة بحارالانوار - در دو جلد
• الضمانات الفقهیة و اسبابها
• القواعد الاصولیة و الفقهیة
• روح از نظر دین
• عقل و علم روحی جدید
• تقریب مذاهب از نظر تا عمل
• روش جدید اخلاق اسلامی
• توضیح المسایل طبی (پزشکی)
• زن در شریعت اسلامی
• جنگ در تاریکی (شیعه و سنی چه فرقی دارند)
• مهدی موعد(عج)
• تصویری از حکومت اسلامی در افغانستان
• الارض فی الفقه
• نظرة عابرة
• خواست شیعیان افغانی
• وظایف اعضای بدن
• همبستگی اسلامی
• خواست شیعیان افغانستان
• حل ۶۶ سئوال دینی
• گوناگون- در دو جلد
• عقاید، فقه واخلاق
• عدالة الصحابه
• توضیح المسایل جنگی
• جهاد اسلامی- در دو جلد
• عقاید برای همه
• خداشناسی منها دین
• جوان و دوره جوانی
• قضاء و شهادت
• دین و اقتصاد
• روابط انسان
• راه ترقی ما
• دین و زندگی
• خود را بسازیم
• وحدت امت
• مقالات

برخی عقاید و تفکرات

وی از طرفداران تقریب مذاهب اسلامی و کتابی در همین زمینه با عنوان «تقریب مذاهب از نظر تا عمل» نوشته است. او همچنین از تصویب قانون احوال شخصیه اهل تشیع در افغانستان که به شدت مورد انتقاد طرفداران حقوق بشر واقع شده‌بود، دفاع کرد.

آصف محسنی در کتاب «تصویری از حکومت‌اسلامی در افغانستان» سیستم حکومتی اسلامی را تشریح می‌کند. در این سیستم از رسمیت مذهب جعفری در قانون‌اساسی آینده سخن گفته شده‌است.

منابع

• الشیعه