شیخ ابوالقاسم عبدالعزیز بن نحریر بن عبدالعزیز بن البراج یا قـاضـی عـبدالعزیز حلبی معروف به ابن براج فقیه شیعه و قاضی عرب سدهٔ پنجم است. شاگرد سید مرتضی و شیخ طوسی است. از طـرف شـیخ طوسی به بلاد شام که وطنش بود فرستاده شد بیست سال در طرابلس شام قاضی بـود در سـال ۴۸۱ درگـذشـتـه اسـت. کـتـابهای فقهی او که بیشتر نام برده می شود، یکی به نام المهذب است و دیگری به نام جواهر.
وی در مصر تولد یافت و در آن منطقه رشد و نما کرد تحصیلات خود را ابتدا در زادگاه خویش، سپس در بغداد ادامه داد تا اینکه یکی از فقهای نامدار شیعه در عصر خویش گردید. او از علم وسیع در زمینه فقه و علوم اسلامی برخوردار بوده است و تالیفات فراوان دارد. او در سال ۴۲۹ ه ق به جمع شاگردان علم الهدی پیوست و یکی از خواص شاگردان او قرار گرفت، پس از درگذشت سید ملازمت شیخ الطائفه را داشت، تا اینکه نمایندگی شیخ رادر حدود شام پذیرفت و خود یکی از مردان فقه معروف آن دیار گردید اواز سوی جلال الملک در سـال ۴۳۸ قضاوت منطقه طرابلس را پذیرفت و در آن منطقه به رتق و فتق امور مسلمین پرداخت.
۱ ـ جواهر الفقه
۲ ـ روضه النفس در احکام عبادات
۳ ـ شرحی بر جمل العلم و العمل علم الهدی (استاد خویش).
۴ ـ عماد المحتاج فی مناسک الحج.
۵ ـ الکامل.
۶ ـ المعالم.
۷ ـ المعتمد.
۸ ـ المنهاج.
۹ ـ الموجز
وی شب جمعه ۹ شعبان ۴۸۱ ه ق در هشتاد سالگی در طرابلس درگذشت.
|
روحانیان شیعه |
|
|
سدههای اول تا چهارم قمری |
|
| سده اول |
|
|
| سده دوم |
|
|
| سده سوم |
ابراهیم بن هاشم قمی • احمد بن اسحاق • احمد بن ابی زاهر قمی • احمد بن محمد بن عیسی بن قمی • آدم بن اسحاق قمی • احمد بن حمزه اشعری قمی • اسماعیل بن سعد اشعری قمی • سعدبن سعد اشعری قمی • محمّد بن احمد بن یحیی اشعری قمی • محمّد بن ریّان اشعری قمی • موسی بن حسن بن عامر اشعری قمی • محمد بن حسن اشعری قمی • احمد بن محمد برقی • محمد بن ابوالقاسم برقی • محمد بن اُورَمه • حسین بن اِشکیب قمّی • حسین بن سعید اهوازی • عبدالله بن جعفر حمیری • زکریا بن آدم • عباس بن معروف • عبدالعزیز بن مهتدی قمی • عبدالله بن صلت قمی • محمد بن یحیی عطار قمی • علی بن ریّان بن صلت قمی • عیسی بن عبداللّه • محمد بن خالد برقی • محمد بن عبدالجبار قمی • یونس بن عبدالرحمن • عثمان بن سعید عَمری (از نواب اربعه) • محمد بن قولویه قمی
|
|
| سده چهارم |
|
|
سدههای پنجم تا هفتم قمری |
|
| سده پنجم |
شیخ مفید • سید مرتضی • شیخ طوسی • سلار دیلمی • ابن براج • حسین بن علی بن حسین ابن بابویه • اسعد بن حسن بن موسی قمّی • علی بن محمد خراز قمی • ریان بن صلت • ابن شاذان قمی • محمد بن حسین • حسین محمدی لائینی • نجاشی
|
|
| سده ششم |
|
|
| سده هفتم |
|
|
سدههای هشتم تا دهم قمری |
|
| سده هشتم |
|
|
| سده نهم |
|
|
| سده دهم |
|
|
سدههای یازدهم تا سیزدهم قمری |
|
| سده یازدهم |
|
|
| سده دوازدهم |
|
|
| سده سیزدهم |
|
|
سدههای چهاردهم قمری تا کنون |
|
| سده چهاردهم |
|
|
| سده پانزدهم |
|
|
| در قید حیات |
|
|
|
|
فهرست مراجع تقلید شیعه |
|
| سدهٔ چهارم قمری |
|
|
| سدهٔ پنجم قمری |
|
|
| سدهٔ ششم قمری |
|
|
| سدهٔ هفتم قمری |
|
|
| سدهٔ هشتم قمری |
|
|
| سدهٔ نهم قمری |
|
|
| سدهٔ دهم قمری |
|
|
| سدهٔ یازدهم قمری |
|
|
| سدهٔ دوازدهم قمری |
|
|
| سدهٔ سیزدهم قمری |
|
|
| سدهٔ چهاردهم قمری |
|
|
| سدهٔ پانزدهم قمری |
|
|
| در قید حیات |
|
|