سید حسین طباطبایی قمی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

سید حسین طباطبایی قمی فرزند حاج سید محمود قمی از مراجع بزرگ تقلید معاصر است.

تولد[ویرایش]

سید حسین طباطبایی قمی در ۲۸ رجب ۱۲۸۲ هجری قمری در قم به دنیا آمد.[۱][۲]

تحصیلات[ویرایش]

وی تحصیلات ابتدایی خود را در قم شروع کرد و تا اوان بلوغ در قم به تحصیل مبادرت ورزید و سپس در پی تکمیل تحصیلات راهی تهران شد و درس های دوره سطح مانند معالم، قوانین، شرح لمعه، و رسائل و مکاسب را نزد اساتید آن حوزه خواند.وی پس از پنج سال تحصیل تهران را به مقصد عراق ترک کرد.

او در ۲۲ سالگی عازم مکه و مدینه شد و در بازگشت، وارد نجف گردید و پس از زیارت، راهی سامرا شد و در جلسه درس میرزای شیرازی شرکت کرد و پس از دو سال اقامت در سال ۱۳۰۶ قمری بار دیگر به تهران بازگشت.[۳][۴]

سید حسن طباطبایی قمی و سید تقی طباطبایی قمی از فرزندان وی هستند.

اساتید در تهران[ویرایش]

  • آقا علی مدرّس
  • میرزا ابوالحسن جلوه
  • میرزا علی اکبر حکمی یزدی
  • میرزا هاشم رشتی، شیخ علی نوری
  • میرزا ابوالحسن کرمانشاهی
  • میرزا محمود قمی
  • شیخ عبدالمحسن مدرس ریاضی
  • شیخ فضل‌الله نوری
  • میرزا محمد حسن آشتیانی[۵]

اساتید در نجف[ویرایش]

وی در سال ۱۳۲۱ قمری وارد سامرا شد و در درس های میرزای شیرازی شرکت جست و مراتب عالی علمی را یکی پس از دیگری پشت سر گذاشت. میرزا مقلدان خود را در مسائل احتیاطی به ایشان ارجاع می‌داد.[۸] وی پس از ده سال اقامت در در سامرا به درخواست میرزا به مشهد رفت.[۹] وی از تمام اساتید خود در نجف و سامرا اجازه اجتهاد داشت و از مرحوم سید مرتضی کشمیری نیز اجازه نقل روایت اخذ کرده بود. آیت الله سید صدرالدین صدر داماد حاج آقا حسین قمی بوده است. [۱۰] [۱۱]

اقدامات[ویرایش]

با قدرت رسیدن رضاخان و تحکیم پایه های دیکتاتوری رضاشاهی و پیاده سازی سیاست دیکته شده انگلیسی کشف حجاب وی پس از همفکری با علما و مجتهدان مشهد همچون سید یونس اردبیلی و میرزا محمد آقازاده، توطئه حجاب زدایی و موضوع اجباری شدن کلاه بین‎المللی و برپایی جشن ها و مجالسی همچون جشن مدرسه شاپور شیراز را که گروهی از دختران جوان با گیسوان نمایان به رقص و پایکوبی پرداخته بودند؛[۱۲] را مورد بحث و نقد قرار داد.این سخن از اوست:

«امروز اسلام فدایی می‎خواهد. بر مردم است که قیام کنند.»

در نهایت علما تصمیم می‎گیرند که وی در اعتراض به اقدامات رضاخان به تهران رفته، با او صحبت کند. وی به قرآن تفأل کرده، پس از خوب دانستن این اقدام، برای سفر مصمم می‎شود و اعلام می‎کند که اگر رضاخان از اعمال غیر شرعی خود دست بر ندارد تا پای جان در انجام این مبارزه خواهد ایستاد.[۱۳][۱۴] وی پس از ورود به تهران (۲۹ ربیع‌الاول ۱۳۵۴) با قید استخاره ‎ای راهی شهر ری شده، در باغ «سراج الملک» ساکن شد. استقبال مردم موجب وحشت و هراس دولت رضاخانی گردید و در نتیجه ظهر روز دوم ربیع‎الثانی ملاقات با آیت‌الله قمی ممنوع اعلام شد و محل اقامت وی به محاصره کامل درآمد. پس از گذشت چند روز از محاصره محل، فرستادگان رضاخان به دیدار حاج آقا حسین قمی آمدند و گفتند که: عرایض شما به سمع ملوکانه رسیده است. ایشان با بی‎اعتنایی به آنها فرمودند: «من باید با شخص شاه ملاقات کنم.» خبر بازداشت حاج آقا حسین قمی به مشهد رسید و حال و هوای شهر را دگرگون ساخت. بسیاری از مردم مشهد در مسجد گوهرشاد اجتماع کردند و به سخنان وعاظ و خطبا چون شیخ محمدتقی بهلول، شیخ محمد واعظ خراسانی ، شیخ عباسعلی محقق ، شیخ علی اکبر مدقق ، شیخ محمد قوچانی که در مذمت اقدامات رضاخان از جمله اجباری نمودن کلاه بین‎المللی و تبلیغ کشف حجاب، به ایراد سخن پرداخته بودند، گوش فرا دادند.[۱۵]

با شروع جنگ جهانی دوم، در سال ۱۳۶۰ هجری قمری نیروهای مهاجم انگلیس به کشور عراق حمله کردند، لیکن به مقابله مردم مواجه شدند و نبردهای شدیدی بین آنان صورت گرفت. به گواهی تاریخ، علمای آن عصر نقش سرنوشت سازی را در تهییج مردم مقابله با آنان نیروهای انگلیسی داشتند. آیت‌الله قمی با صدور فتوایی مردم را به مقابله با نیروهای مهاجم فرا خوانده و دفاع از کیان اسلام را جزو بهترین عبادتها شمرد. ایشان همچنین ضمن دعوت مردم و نیروهای دفاعی به هماهنگی و وحدت نسبت به تلاش برای اختلاف اندازی و تفرقه میان نیروهای مسلمانان هشدار داده بود.[۱۶]

درگذشت[ویرایش]

مرحوم آیت‌الله سید محمدهادی میلانی نقل می‌کند: "به حرم سیدالشهداء مشرف شدم، حاج آقا حسین قمی بالای سر مطهر نشسته بودند، به من اشاره نموده، نزد ایشان رفتم و آقا اظهار داشتند: ریاست و مرجعیت دینی بعد از آسید ابوالحسن به من روی آورده و من می‎ترسم به دینم لطمه بخورد! من دعا می‎کنم شما آمین بگویید : خدایا! اگر این ریاست به دین من مضر است، جان مرا بگیر! سپس آن قدر گریه کردند که زمین از آب دیده ایشان تر شد."

وی پس از چند ماه( از فوت آیت‌الله سید ابوالحسن اصفهانی)، در چهاردهم ربیع‌الاول سال ۱۳۶۶ هجری قمری در نجف از دنیا رفت و در جوار مرقد امام علی(ع) به خاک سپرده شد.[۱۷][۱۸]

جستارهای وابسته[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. عباس حاجیانی،عنصر فضیلت و تقوا،ص ۱۳؛
  2. شیخ عباس قمی،فوائد الرضویه، ص ۳.
  3. سید محسن امین عاملی،اعیان الشیعه، ج ۶، ص ۱۶۹
  4. آقا بزرگ تهرانی،نقباء البشر، ج ۲، ص ۶۵۳.
  5. آقا بزرگ تهرانی،نقباء البشر، ج ۲، ص ۶۵۳.
  6. آقا بزرگ تهرانی،نقباء البشر، ج ۲، ص ۶۵۳
  7. مجله حوزه، ش ۳۰، ص ۳۳
  8. عباس حاجیانی،عنصر فضیلت و تقوا، ص ۳۰
  9. شیخ محمدحسین ناصرالشریعه،تاریخ قم، ص ۲۶۲.
  10. احمد رحیمی،گنجینه دانشوران، ص ۱۵۲
  11. علامه عبدالحسین امینی،الغدیر، ج ۴، ص ۴۰۴
  12. حاج آقا حسین قمی (قامت قیام) ص ۱۰۵.
  13. مجله نور علم، شماره اول، سال دوم، ص ۸۴
  14. عباس حاجیانی،عنصر فضیلت و تقوا، ص ۴۳
  15. مجله سروش، ش ۹۱، ص ۸۸
  16. اسرار ۲، مایس ۱۹۴۱و الحرب العراقیه الانگلیزیه، یونس بحری، ص ۱۴.
  17. مجله نور علم، شماره اول، سال دوم، ص ۹۰.
  18. عباس حاجیانی،عنصر فضیلت و تقوا، ص ۳۵