علی تجویدی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
علی تجویدی
Ali Tajvidi.jpg
اطلاعات پس‌زمینه
تولد ۱۵ آبان ۱۲۹۸
تهران
ملیت ایرانی
مرگ ۲۴ اسفند ۱۳۸۴ (۸۶ سال)
تهران
ساز(ها) ویولن و سه تار

علی تجویدی (زاده ۱۵ آبان ۱۲۹۸ - درگذشته ۲۴ اسفند ۱۳۸۴) نوازنده ویولن و سه‌تار، آهنگساز، پژوهشگر و مؤلف ایرانی بود.

زندگی‌نامه[ویرایش]

علی تجویدی در سال ۱۵ آبان ۱۲۹۸ (۱۵ آوریل ۱۹۱۹) در کوچه ظهیرالاسلام، تهران زاده شد ولی اصالتاً اصفهانی می‌باشند. آموختن موسیقی را از کودکی نزد پدرش هادی‌خان تجویدی که در نقاشی از شاگردان طراز اول کمال‌الملک و در موسیقی از شاگردان مستعد درویش خان بود آغازکرد. پس از مدتی نزد ظهیرالدینی به فراگیری فلوت پرداخت. از ۱۶ سالگی نزد حسین یاحقی به آموزش ویولن پرداخت و پس از دو سال به محضر درس ابوالحسن صبا راه یافت و به مدت هشت سال در مکتب او به فراگیری ویلن و سه‌تار پرداخت. در ضمن مدتی نیز در کلاس درس چند نوازنده ویولن کلاسیک با شیوه نوازندگی غربی آشنایی یافت. پس از آن با راهنمایی صبا، به محفل هنری محمد ایرانی مجرد راه یافت و با بسیاری از هنرمندان بزرگ آشنا شد و از خرمن هنر اساتید گرانقدری چون محمد ایرانی مجرد، اسماعیل قهرمانی، سید حسین طاهرزاده و رکن‌الدین مختار که به آن محفل آمد و شد داشتند، بهره برد. او استاد هنرمندانی چون هایده و حمیرا نیز بوده‌است.

تجویدی با برجسته‌ترین خوانندگان زمان خود همکاری داشته و آثار بسیاری برای هر یک نوشته است. با اینحال دوران اوج شکوفایی، خلاقیت و نیز شهرت وی به سال‌های همکاریش با دلکش بر می‌گردد. مثلث تجویدی، دلکش و معینی کرمانشاهی در سال‌های ۱۳۳۵–۱۳۴۰ را باید خالق بیادماندنی‌ترین قطعات در موسیقی معاصر ایران دانست. جدای قابلیتهای حرفه‌ای و تکنیکی هر یک از این سه تن در کار خودشان، رابطه عمیق عاطفی که در سالهای دور میان این سه نفر شکل می‌گیرد را باید عامل اصلی خلق چنین آثاری بشمار آورد. همسر تجویدی در مصاحبه‌ای می‌گوید:

"درست همان روزی که دلکش فوت کرد، کسی از لندن با او تماس گرفت و چون من در خانه نبودم، با خودش صحبت کرده و خبر درگذشت او را به تجویدی داده بود. از آن روز به بعد تا سه هفته با هیچ کس حرف نزد. حتی یک کلام. تازگی‌ها حالش کمی بهتر شده است."[۱]

وی در ۲۴ اسفند ۱۳۸۴ (۱۵ مارس ۲۰۰۶) در سن ۸۶ درگذشت


آثار[ویرایش]

آهنگ‌های زیر از ساخته‌های معروف تجویدی است:

نام ترانه دستگاه خواننده
یاد کودکی بیات اصفهان، سه‌گاه و شور دلکش
آتش کاروان شور دلکش
سفر کرده چهارگاه دلکش
می‌گذرم چهارگاه دلکش
آشفته حالی شور دلکش
بر تربت حافظ سه‌گاه دلکش
یاد من کن ماهور دلکش
مرا عاشق شیدا سه‌گاه غلامحسین بنان
پشیمانم همایون حمیرا
صبرم عطا کن سه‌گاه حمیرا
داد از دل سه‌گاه حسین قوامی (فاخته‌ای)
سنگ خارا بوسلیک مرضیه
دیدی که رسوا شد دلم دشتی مرضیه
آزاده سه‌گاه هایده
رفتم دشتی هایده
بگو چه کنم ابوعطا هایده
یادگار استاد (تکنوازی ویولن و سه‌تار)
چرخ گردون دشتی علی‌اصغر شاه‌زیدی
  • نیایش {سه گاه} با صدای بنان و حمیرا / شعر بیژن ترقی
  • باز گشته {اصفهان} با صدای دلکش / شعر معینی کرمانشاهی
  • نمانده چرا {ابوعطا} با صدای الهه / شعر معینی کرمانشاهی
  • می‌میرم {نوا} با صدای هایده / شعر رهی معیری
  • با دلم مهربان شو {سه گاه} / شهر بیژن ترقی
  • بگو که هستی {شور} / شعر بیژن ترقی
  • بس کن {بیات اصفهان} / شعر معینی کرمانشاهی

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]