رضا داوری اردکانی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
رضا داوری اردکانی
زادروز ۱۵ خرداد ۱۳۱۲
اردکان، یزد
محل زندگی ایران
ملیت ایرانی پرچم ایران
پیشه فیلسوف، پژوهشگر، استاد دانشگاه تهران و رئیس فرهنگستان علوم ایران
مذهب اسلام، شیعه
آثار «فلسفه کارل پوپر»، «فارابی مؤسس فلسفه اسلامی» و ...


رضا داوری اردکانی (زاده ۱۵ خرداد ۱۳۱۲ در اردکانفیلسوف و متفکر ایرانی و استاد بازنشستهٔ گروه فلسفه دانشگاه تهران است. داوری از سال ۱۳۶۸ عضو پیوسته فرهنگستان علوم است و از سال ۱۳۷۷، ریاست فرهنگستان علوم ایران را بر عهده دارد و از چهره‌های شاخص در حوزه نظریه‌پردازی فرهنگی و اندیشه فلسفی به شمار می‌آید.

داوری هم‌اکنون عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی و استاد مدعو دانشگاه آزاد واحد علوم و تحقیقات تهران است.[۱][۲]

زندگی[ویرایش]

داوری دوران متوسطه را در اردکان گذراند و در سال ۱۳۳۰ از دانشسرای مقدماتی اصفهان دیپلم گرفت و چند سالی در مدارس شهرهای اردکان، اراک، قم و تهران تدریس کرد. سپس تحصیلات خود را در دانشگاه تهران ادامه داد. او در سال ۱۳۴۶ دکتری فلسفه را به پایان رساند و از همان زمان مشغول تدریس در دانشگاه تهران به عنوان عضو هیئت علمی شد. داوری اردکانی در سال ۱۳۶۲ به درجه استادی دانشگاه تهران نائل آمد. او از سال ۱۳۶۳ عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی است و تا سال ۱۳۸۵ هم سردبیری مجله نامه فرهنگ را بر عهده داشت. دکتر داوری سه دوره و برای فرصت مطالعاتی به فرانسه، انگلیس و آمریکا رفته و در سالهای ۱۳۵۰ و ۵۱ در دانشگاه سوربن پاریس، در سالهای ۱۳۵۶ و ۵۷ در انگلستان و در سالهای ۱۳۶۹ و ۷۰ در دانشگاه جان هاپکینز آمریکا به مطالعه و پژوهش پرداخته است. استادی ممتاز دانشگاه تهران، استاد نمونه کشور، چهره ماندگار، کسب عنوان فارابی‌شناس برجسته ایران و دریافت تندیس ویژه فارابی در نخستین جشنواره بین‌المللی فارابی، کسب عنوان پژوهشگر برجسته پیشکسوت دانشگاه تهران، دریافت نشان درجه یک دانش کشور و غیره از جمله افتخارات رضا داوری اردکانی است.[۳]

منتقدان[ویرایش]

داوری به خصوص در سال‌های پس از انقلاب ۱۳۵۷، مورد انتقاد برخی از افراد قرار گرفته‌است.[۴] عبدالکریم سروش در ۲۳ آذر ۱۳۹۱ نوشته‌ای را تحت عنوان «بیا کاین داوری‌ها را به نزد داور اندازیم» منتشر کرد و در آن به مذمت داوری پرداخت. چند روز بعد، بیژن عبدالکریمی مقاله‌ای تحت عنوان «رهبری تمدنی و نه رهبری سیاسی» در پاسخ به این نوشته منتشر کرد.[۵][۶] خسرو ناقد در مصاحبه‌ای با مهرنامه، نظرات داوری دربارهٔ کارل پوپر را به باد انتقاد گرفت.[۷]

دیدگاه‌ها[ویرایش]

سیاست[ویرایش]

داوری پرسش از شرط امکان انواع نظام‌های سیاسی را از مهم‌ترین مسائل می‌داند و معتقد است در کشورهای توسعه‌نیافته، چنین پرسشی نادیده گرفته می‌شود و این کشورها اساساً اسیر ایدئولوژی هستند: «این گرفتاری جهان توسعه‌نیافته است که حقیقت را با عمل و علم و هنر را با سیاست در هم می‌آمیزد و اشتباه می‌کند. وقتی عمل و سیاست به صفت درست و حقیقی متصف شود به نتایج و آثارش توجه نمی‌شود و آن را تغییر هم نمی‌توان داد... ایدئولوژی مجال و میدان خلط حقیقت با عمل سیاست و مصلحت زندگی است... یکی از اوصاف جهان توسعه‌نیافته تسلیم بی‌مضایقهٔ آن به ایدئولوژی‌هاست. در این جهان وقتی از صاحبان سیاست مقصدشان را بپرسند معمولاً به جای اینکه بگویند به کجا می‌خواهند بروند، از آرای جزمی خود و کاری که می‌کنند می‌گویند. گویی همین گفتار و رفتار و عملشان غایت است و مردمان باید به همین اکتفا کنند و خرسند و راضی باشند که بدانند و اعلام کنند که با چه کسانی دشمنند و چه کسان و حرف‌ها و چیزها را می‌پسندند و دوست می‌دارند.»[۸]

او در گفتگو با ماهنامه مدیریت ارتباطات می‌گوید: «در باب سیاست جز این نمی‌دانم که حکومت، دو نوع است؛ حکومتی که مسائل و مشکلات را می‌یابد و کم و بیش آنها را حل و رفع می‌کند و حکومتی که صرفاً برای حفظ خویش می‌کوشد و البته این حکومت موفق نمی‌شود.»[۹]

آثار[ویرایش]

  • مسائل تاریخی و قدرت سیاست، ۱۳۹۴
  • علم، اخلاق و سیاست، ۱۳۹۴
  • فرهنگ، فلسفه و علوم انسانی، انتشارات سخن، ۱۳۹۳
  • سیاست و فرهنگ، زیر نظر دکتر رضا داوری اردکانی، انتشارات سخن، ۱۳۹۳
  • هیدگر و گشایش راه تفکر آینده، انتشارات نقش جهان، ۱۳۹۳
  • فلسفه و آینده نگری، انتشارات سخن، ۱۳۹۲
  • سیری در تاریخ روشنفکری در ایران و جهان، انتشارات سخن، ۱۳۹۲
  • فلسفه، ایدئولوژی و دروغ، انتشارات سخن، ۱۳۹۲
  • فلسفه و کارآمدی، انتشارات سخن، ۱۳۹۲
  • شعر و همزبانی، نشر رستا،
  • اخلاق در عصر مدرن، ناشر: سخن، ۱۳۹۲
  • نگاهی دیگر به فلسفه اسلامی
  • گفتگوها (عقل و زمانه)
  • ما و تاریخ فلسفه اسلامی
  • هنر و حقیقت
  • فلسفه در دام ایدئولوژی
  • فلسفه در روزگار فروبستگی
  • سیاست، تاریخ، تفکر
  • علم و سیاستهای آموزشی - پژوهشی
  • دربارهٔ علم، ناشر: هرمس
  • دربارهٔ غرب، ناشر: هرمس
  • فلسفه در دام ایدئولوژی، ناشر: سخن
  • فلسفه، سیاست و خشونت، ناشر: هرمس
  • ما و راه دشوار تجدد
  • سنت و تجدد
  • فلسفه کارل پوپر
  • سیری انتقادی در فلسفه کارل پوپر
  • فلسفه معاصر ایران
  • فلسفه و انسان معاصر
  • فلسفه تطبیقی
  • فارابی، فیلسوف فرهنگ
  • فارابی، مؤسس فلسفه اسلامی
  • فلسفه مدنی فارابی
  • مقام فلسفه در تاریخ دوره اسلامی
  • اندیشه و تمدن غربی
  • تفکر پست مدرن
  • فرهنگ، خرد و آزادی
  • فلسفه در قرن بیستم، ژان لاکوست (ترجمه)
  • دفاع از فلسفه
  • ناسیونالیسم و انقلاب
  • ناسیونالیسم و حاکمیت ملی
  • فلسفه چیست؟
  • وضع کنونی تفکر در ایران
  • اوتوپی و عصر تجدد
  • مبانی نظری تمدن غربی
  • شاعران در زمانه عسرت
  • چند نامه به دوست آلمانی، آلبرکامو (ترجمه)

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]