کارو لوکاس

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
کارو لوکاس
DrCaroLucasFace.jpg
زاده ۱۳ شهریور ۱۳۲۸
۴ سپتامبر ۱۹۴۹
اصفهان، ایران
درگذشت ۱۷ تیر ۱۳۸۹
۸ ژوئیهٔ ۲۰۱۰ (۶۰ سال)
تهران، ایران
ملیت ایران
محل تحصیل کارشناسی ارشد پیوستهٔ مهندسی برق از دانشگاه تهران (۱۳۵۲)[۱]
دکتری تخصصی در مهندسی برق و علوم کامپیوتر از دانشگاه کالیفرنیا د(۱۳۵۵)[۲]
شناخته‌شده برای بنیانگذار و مدیر «قطب کنترل و پردازش هوشمند»[۳]
همسر(ها) امیلیا نرسیسیانس
جایزه‌ها چهره ماندگار، ۱۳۸۵
موقعیت‌های علمی
موضوع‌ها ایرانی ارمنی‌تبار

کارو لوکاس قوکاسیان (به ارمنی: Կարո Լուկաս Ղուկասեան); انگلیسی: Caro Lucas Ghukasian; زاده ۱۳ شهریور ۱۳۲۸ در اصفهان — درگذشته ۱۷ تیر ۱۳۸۹ در تهران) دانشمند برجسته ایرانی ارمنی‌تبار بود.

پروفسور کارو لوکاس مدرک کارشناسی ارشد مهندسی برق را از دانشگاه تهران (در سال ۱۹۷۳ میلادی) و در سال ۱۹۷۶ میلادی مدرک دکترای خود را از گروه مهندسی برق و علوم کامپیوتر دانشگاه برکلی کالیفرنیا با گرایش مهندسی کنترل دریافت کرد وی از پژوهشگران بنام سیستم‌های هوشمند در ایران بود. بنیانگذار و مدیر «قطب کنترل و پردازش هوشمند» دانشکده مهندسی برق دانشگاه تهران، مدیر «پژوهشگاه دانش‌های بنیادی» (IPM) و رئیس دپارتمان «ECE» دانشگاه تهران بود. او افزون بر آموزش و پژوهش در دانشکده‌های فنی دانشگاه تهران، استاد مهمان دانشگاه‌های تورنتو، برکلی و یو.سی.ال. ای نیز بوده‌است. لوکاس از پژوهشگران مشهور در رشته هوش مصنوعی و روباتیک در ایران بود، تا جایی که بیشتر رسانه‌های ایرانی بعد از مرگ آقای لوکاس از او با لقب «پدر علم روباتیک ایران» یاد کردند.

زندگی‌نامه[ویرایش]

ابتدای زندگی[ویرایش]

دکتر کارو لوکاس تولد خود را چنین شرح می‌دهد:[۴][۵][۶][۷][۸][۹]

در ۱۴ شهریور ۱۳۲۸ (۵ سپتامبر ۱۹۴۹)، هنگامی که خانواده ام طبق روال همه ساله برای گذراندن تعطیلات تابستان به موطن خود، جلفای اصفهان، رفته بودند به دنیا آمدم. در واقع، از طرف پدر و مادر اصفهانی هستم اما قسمت اعظم عمر و دوران تحصیل ام را در تهران سپری کرده‌ام. در نتیجه، من نیمه اصفهانی و نیمه تهرانی هستم و سپس به شوخی می‌گوید که اگر شاهد بازی دو تیم تهران و اصفهان باشم، مسلماً تیم اصفهان را تشویق خواهم کرد

تحصیلات[ویرایش]

کارو لوکاس تحصیلات ابتدایی و متوسطه خود را در مدرسه ارمنیان کوشش-داوتیان گذراند.[۱۰][۱۱][۱۲][۱۳] و در ۱۳۴۷ش، دیپلم خود را در رشتهٔ ریاضی دریافت داشت.[۱۴] در همان سال، با رتبهٔ عالی، وارد دانشکدهٔ فنی دانشگاه تهران شد[۱۵][۱۶][۱۷] و در ۱۳۵۲، با مدرک کارشناسی ارشد، در رشتهٔ برق و الکترونیک، از دانشگاه تهران فارغ‌التحصیل شد.[۱۸][۱۹][۲۰])

لوکاس در مورد فضای دانشکدهٔ فنی در زمان تحصیل خود می‌گوید:[۲۱]

«به جلسه ای دعوت شدم تا برای دانشجویان ورودی جدید سخنرانی کنم. کسانی که پیش از من سخنرانی کرده بودند همگی مضمون سخنانشان این بود که شما دانشجویانی که اینجا پذیرفته شدهاید افرادی ممتاز و باهوش و جزو ۱٪ از روشنفکران جامعه هستید. من از این سخنان وحشت کردم و با خود فکر کردم که اگر این دانشجویان تنها ۵۰٪ از این سخنان را باور کنند چه تصور اشتباهی از خود خواهند داشت زیرا چنین تصور اشتباهی، هنگام ورود به دانشگاه، برای من نیز به وجود آمده بود».

لوکاس در ۱۳۵۳، برای ادامهٔ تحصیل، به ایالات متحده آمریکا رفت[۲۲][۲۳][۲۴] وی در ۱۳۵۵ (۱۹۷۶)، موفق به اخذ دکترای خود، در رشتهٔ مهندسی الکترونیک (برق) و علوم کامپیوتر با گرایش مهندسی کنترل، از دانشگاه برکلی، در کالیفرنیا[پانویس ۱] شد.[۲۵][۲۶][۲۷][۲۸])[۲۹][۳۰][۳۱][۳۲][۳۳] در توصیه نامه استاد کارو در دانشگاه تهران به دانشگاه برکلی چنین نوشته شده‌است:[۳۴]

اگر کارو را در دانشگاه خود قبول نکنید، دیوانه‌اید

پروفسور کارو لوکاس در دانشگاه تهران (۲۰۰۵)

او پس از بازگشت به ایران، در دانشکده فنی دانشگاه تهران به تدریس پرداخت و بعدها به درجه استادی همان دانشگاه رسید.[۳۵][۳۶][۳۷]

و دوره‌ای هم رئیس گروه برق این دانشکده بود[۳۸][۳۹] و مرکز «کنترل و پردازش هوشمند» را در این دانشگاه بنیان گذاشت.[۴۰][۴۱]

در طی سال‌های ۱۳۶۲ تا ۱۳۶۶ مدیر «پژوهشگاه دانش‌های بنیادی» (IPM)[۴۲] و در سال‌های ۱۳۴۵ تا ۱۳۶۷ رئیس دپارتمان ECE دانشگاه تهران بود.[۴۳]

وی ابداعاتی در زمینهٔ طراحی یک شبکه عصبی هایبرید برای تشخیص کلمات منفرد فارسی داشته‌است.[۴۴]

کارو سردبیری مجموعه‌هایی همچون چهره‌های ماندگار دانشکده مهندسی دانشگاه تهران، بررسی منتقدین ریاضی (Reviews of Mathematical Reviewers)، مجله سیستم‌های هوشمند و فازی (Journal of Intelligent and Fuzzy Systems) و بخش ایرانی «IEEE» را برعهد ه داشته‌است.[۴۵]

فعالیت‌ها[ویرایش]

پروفسور لوکاس پژوهش‌های خود را در علوم و مهندسی سیستم شروع کرد، اما در خلال دههٔ هشتاد به تدریج تمرکز پژوهش‌های خود را به سمت سیستم‌های هوشمند انتقال داد.[۴۶] او جزو نخستین پژوهشگران بین‌المللی بود که ارتباط میان شبکه‌های عصبی، منطق فازی و الگوریتم‌های ژنتیک را محقق کردند[۴۷]

پژوهش‌های دکتر لوکاس در زمینه‌ها و حوزه‌های زیر بوده‌است:[۴۸][۴۹][۵۰][۵۱][۵۲] محاسبه‌های زیستی، هوش محاسباتی، سامانه‌های نامشخص، کنترل هوشمند، شبکه‌های عصبی، سامانه چندعامله، داده‌کاوی، پیش‌بینی سری‌های زمانی، الگوسازی مالی و مدیریت دانش، منطق فازی، بهینه‌سازی تکاملی و الگوسازی‌های عاطفی.

وی را پدر دانش رباتیک و هوش مصنوعی ایران نامیده‌اند[۵۳][۵۴] (وی بنیانگذار و مدیر قطب کنترل و پردازش هوشمند و پدر علم روباتیک ایران بود[۵۵])

نشست‌های بین دانشگاهی[ویرایش]

لوکاس، در ۱۳۷۹، هنگامی که ریاست پژوهشگاه سیستم‌های هوشمند را برعهده داشت، با آشوت چیلنگاریان، چهرهٔ سرشناس مؤسسهٔ فیزیک ارمنستان، آشنا شد.[۵۶] از آن سال به بعد نشست‌های دو نهاد دانشگاهی ایران و جمهوری ارمنستان، تحت عنوان کارگاه‌های شبکه‌های عصبی، تا ۱۳۸۶، همه ساله و به صورت متناوب و یک سال در میان در ایران و ارمنستان برگزار می‌شد.[۵۷] در کنار این نشست‌ها، گردهمایی‌های دیگری نیز، تحت عناوین مختلف و با مؤسسات دیگر مانند مؤسسهٔ زلزله‌شناسی و فرهنگستان علوم ارمنستان، به صورت سالیانه برگزار می‌شد. چکیدهٔ این فعالیت‌ها، که تا زمان مرگ استاد ادامه داشت، به شرح زیر است:[۵۸]

  • ارائهٔ هشت مقاله از بیست تن از استادان و دانشجویان دانشگاه تهران در هفتمین گردهمایی علوم کامپیوتر و فناوری اطلاعات، ۲۸ سپتامبر ـ ۲ اکتبر، ۲۰۰۸، ایروان، ارمنستان.
  • ارائهٔ هفت مقاله از هفده تن از استادان و دانشجویان دانشگاه تهران در سمپوزیوم بین‌المللی فیزیک کیهانی: پیش‌بینی اشعه‌های طوفان‌های مغناطیسی از طریق شبکه‌های رویاب، ۲۹ سپتامبر ـ ۱۳ اکتبر ۲۰۰۸، منطقهٔ نورابِرت درکوه‌های آراگاتس، ارمنستان.
  • ارائهٔ دو مقاله در همایش مشترک اخترشناسان اروپا، با همکاری اخترشناسان ارمنستان، در ششمین همایش اخترشناسی ارمنستان، ۲۳ و ۲۴ اوت ۲۰۰۷، ایروان، ارمنستان.
  • ارائهٔ شش مقاله از سیزده تن از استادان و دانشجویان دانشگاه تهران در ششمین کنفرانس علوم کامپیوتر و فناوری اطلاعات، ۲۴–۲۸ سپتامبر ۲۰۰۷، ایروان، ارمنستان.
  • ارائهٔ نه مقاله از استادان و دانشجویان دانشگاه ارمنستان با موضوع «رویدادهای افراطی خورشیدی»، ۲۶–۳۰ سپتامبر ۲۰۰۵م، نورابِرت، ارمنستان.

سمت‌ها[ویرایش]

لوکاس علاوه بر تدریس و تحقیق در ایران به فعالیت‌های علمی و پژوهشی بسیاری نیز در دانشگاه‌های خارج از ایران پرداخته‌اند. برخی از سمت‌های وی عبارتند از:[۵۹][۶۰][۶۱][۶۲][۶۳][۶۴][۶۵]

  • دانشیار مدعو، گروه مهندسی صنایع دانشگاه تورنتو کانادا؛ تابستان ۱۳۶۸ و ۱۳۶۹ (۱۹۸۹–۱۹۹۰)
  • دانشیار مدعو، دانشگاه برکلی کالیفرنیا، آمریکا؛ ۱۳۶۷–۱۳۶۸ (۱۹۸۸–۱۹۸۹)
  • دانشیار مدعو، در گروه‌های مهندسی برق و مهندسی مکانیک و صنایع دانشگاه گاریو، بنغازی، لیبی؛ ۱۳۶۳–۱۳۶۴ (۱۹۸۴–۱۹۸۵)
  • دانشیار مدعو، دانشگاه کالیفرنیای لس آنجلس، (۱۹۷۵–۱۹۷۶)
  • محقق مرکز بین‌المللی فیزیک نظری و ریاضیات
  • دانشیار مدعو، مؤسسهٔ ریاضی کاربردی، مؤسسه علوم چین، پکن، چین؛ تابستان ۱۳۷۰ (۱۹۹۱)
  • دانشیار مدعو، مؤسسه فناوری برق هاربین، چین؛ تابستان ۱۳۷۱ (۱۹۸۲)
  • دستیار تحقیق در شرکت پژوهشی تولیدی انتاریو کانادا
  • دستیار تحقیق در آزمایشگاه پژوهش‌های الکترونیکی، دانشگاه برکلی کالیفرنیا.
  • عضو وابسته مرکز بین‌المللی مهندسی ژنتیک و بیوتکنولوژی، تریسته، ایتالیا؛ شهریور ۱۳۷۱
  • استاد مدعو، مؤسسه فیزیک ایروان، ارمنستان؛ تابستان ۱۳۷۶
  • محقق مدعو، مؤسسه پردازش داده و الکترونیک، فورشانگزنتروم کارلروش، آلمان؛ تابستان ۱۳۸۳
  • سخنران در مدرسه زمستانی، دانشگاه پیشرفت پرسنل، برنامه تربیت مدرس دانشگاه جورج-آگوست گوتینگن، آلمان؛ دی ۱۳۸۶
  • پروفسور مدعو، دانشگاه آمریکایی ارمنستان، ایروان، ارمنستان؛ تابستان ۱۳۸۶

سایر فعالیت‌ها[ویرایش]

پایه‌گذاری، ریاست و عضویت در انجمن مهندسی برق و الکترونیک، پایه‌گذاری و مدیریت «پژوهشکدهٔ سیستم‌های هوشمند» در پژوهشگاه دانش‌های بنیادی، «قطب کنترل و پردازش هوشمند» در دانشگاه تهران و تأسیس «مرکز تحقیقات مکاترونیک کشور» در دانشگاه آزاد اسلامی واحد قزوین و برپایی نشست‌های دانشگاهی کشورهای ارمنستان و ایران با عنوان «کارگاه‌های شبکه‌های عصبی» با همکاری استاد دکتر آشوت چلنگریان، فیزیکدان معروف مؤسسهٔ فیزیک ارمنستان از کارهای ماندگار اوست.[۶۶]

در کنار فعالیت‌های علمی و شرکت در سمینارها و گردهمایی‌ها لوکاس در سمت مشاور عالی در سازمان‌ها و مؤسسات زیر نیز فعالیت داشته‌است.[۶۷][۶۸][۶۹]

بانک ملت (۱۹۹۹ تا ؟)، مهندسین مشاور توسعهٔ راه‌آهن جمهوری اسلامی ایران (۱۹۹۲ تا ۱۹۹۵)، وزارت نیرو (۱۹۸۲ تا ۱۹۸۵)، شرکت سهامی بانکداران ایرانی (۱۹۷۷ تا ۱۹۸۰)، انجمن مهندسین مشاور مگردومیان (۱۹۷۱ تا ۱۹۷۳)، شرکت تحقیقاتی اُنتاریو (اِم. آر.سی. اُ).

لوکاس دارنده حق امتیاز (Speaker Persian Isolated Word Neurorecognizer) محسوب می‌شود.[۷۰]

مقالات و تالیفات[ویرایش]

وی بیش از ۱۵۰ مقاله در مجله‌ها و ۳۰۰ مقاله به زبان‌های فارسی و انگلیسی در گردهمایی‌های مختلف، در ایران و جهان، ارائه کرده‌است.[۷۱][۷۲][۷۳][۷۴] که کتب بیشماری که وی تألیف کرده‌است می‌توان می‌توان به کتاب سیستم‌های هوشمند مهندسی بیومدیکال اشاره کرد[۷۵][۷۶] و سمت دبیری چندین گردهمایی بین‌المللی را نیز عهده‌دار بوده‌است.[۷۷]

زندگی خصوصی[ویرایش]

امیلیا نرسیسیانس، همسر کارو لوکاس، نیز مدرس دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران بود.[۷۸] دکتر امیلیا نرسیسیانس در مصاحبه ای مطبوعاتی پیش از فوت همسرشان می‌گوید:[۷۹]

من هم از سوی خانوادهٔ مادری اهل جلفای اصفهان هستم و خانوادهٔ ما و دکتر لوکاس سال‌ها به واسطهٔ وصلت‌های خانوادگی با هم در ارتباط بوده‌اند و در واقع عروس به خانوادهٔ آنان فرستاده‌اند. این سنت کماکان حفظ شده به طوری که من در ۱۳۵۵ به آمریکا رفتم و در آنجا، با دکتر لوکاس ازدواج کردم و به ایران برگشتم

حاصل ازدواج لوکاس با نرسیسیانس یک فرزند پسر به نام آرمان است که برخلاف پدر نمرات ممتاز خود را در رشتهٔ معماری کسب کرده‌است.[۸۰]

جوایز و افتخارات[ویرایش]

کارو لوکاس جوایز متعددی را طول حیات خویش جوایز بسیاری دریافت نمود که عبارتنداز:[۸۱]

  • انتخاب به عنوان چهره ماندگار و دانش ایران ۲۰۰۶
  • جایزه بین‌المللی رتبهٔ نخست هفدمین جشنوارهٔ خوارزمی در پژوهش‌های بنیادی ۲۰۰۴
  • جایزه رتبهٔ نخست پژوهٔ نمونه در نهمین جشنوارهٔ ابن سینا ۲۰۰۸
  • جایزه پژوهشگر برجستهٔ ایرانی SCOPUS ۲۰۰۷
  • جایزه کمیتهٔ دایمی سازمان کنفرانس اسلامی در همکاری علمی و تکنولوژیکی برای پژوهش‌های ممتاز ۲۰۰۴
  • جایزه ناحیهٔ 8 IEEE ۲۰۰۰
  • نشان انجمن مهندسان و معماران ارمنستان ۱۹۹۹
  • استاد نمونهٔ برگزیدهٔ پردیس دانشکده‌های فنی و دانشکده مهندسی برق و کامپیوتر در هفتادمین سالگرد دانشگاه تهران ۲۰۰۴
  • استاد نمونه وزرات فرهنگ و آموزش عالی ۱۹۹۹
  • استاد نمونهٔ دانشگاه تهران ۱۹۹۳ و ۱۹۹۵
  • استاد نمونه وزارت نیرو ۱۹۹۱

در سال ۱۳۸۵ (به دلیل فعالیت‌های منحصر به فرد آموزشی و تحقیقاتی در زمینه مهندسی کامپیوتر، روباتیک و هوش مصنوعی) به عنوان چهره ماندگار مهندسی ایران برگزیده شده بود.[۸۲][۸۳]

حسین فاتحی در کتاب «اشک مرجانی» غزل «پیکره» را خطاب به وی سروده‌است[۸۴]

درگذشت[ویرایش]

پرفسور کارو لوکاس، یکسال با بیماری سرطان روده مبارزه و بر بیماری‌اش غلبه کرد، اما به علت زخم ایجاد شده در اثر عدم دقت کافی در انجام کولونوسکوپی روده و تبدیل آن به عفونت[۸۵] در روز جمعه ۱۷ تیرماه ۱۳۸۹ (۸ ژوئیه ۲۰۱۰) در سن ۶۱ سالگی در بیمارستان امام خمینی تهران درگذشت.[۸۶][۸۷][۸۸][۸۹]

با این که ابتدا دلیل مرگ لوکاس سرطان روده عنوان شده بود، اما همسر او در مراسم تشییع جنازه اش که در محل پردیس فنی دانشگاه تهران با حضور فرهاد رهبر رئیس دانشگاه و علی اکبر صالحی رئیس سازمان انرژی اتمی برگزار شد این مسئله را رد کرد و گفت:[۹۰][۹۱]

"او یک سال تمام با بیماری سرطان روده مبارزه کرد و بر بیماری اش غلبه کرد. علت اصلی مرگ او زخم ایجاد شده در اثر پلوروسکوپی روده و تبدیل آن به عفونت بود."

پیکر وی بعد از ظهر روز دوشنبه ۲۱ تیر از کلیسای واقع در خیابان ۳۰ تشیع و در گورستان ارامنه به خاک سپرده شد[۹۲][۹۳][۹۴][۹۵]

جستارهای وابسته[ویرایش]

توضیحات[ویرایش]

  1. Electrical Engineering and Computer Sciences, University of California, Berkeley

پانویس[ویرایش]

  1. لازاریان، دانشنامه ایرانیان ارمنی، ۱۲۱.
  2. لازاریان، دانشنامه ایرانیان ارمنی، ۱۲۱.
  3. خبرآنلاین، درگذشت پدر علم روباتیک ایران.
  4. نیکوقوسیان، مروری بر زندگی و فعالیت‌های علمی دکتر کارو لوکاس(1328ـ 1389ش).
  5. دانشگاه تهران، زندگی‌نامه - Prof. Caro Lucas Website.
  6. مفاخر ایران زمین» کارو لوکاس (درگذشت 1389، تهران)، پدر علم رباتی.
  7. لازاریان، دانشنامه ایرانیان ارمنی، ۱۲۱.
  8. خبرگزاری مهر، پیکر پدر علم روباتیک در دانشگاه تهران تشییع شد.
  9. بی‌بی‌سی فارسی، پیکر 'پدر علم روباتیک ایران' تشییع شد.
  10. لازاریان، دانشنامه ایرانیان ارمنی، ۱۲۱.
  11. نیکوقوسیان، مروری بر زندگی و فعالیت‌های علمی دکتر کارو لوکاس(1328ـ 1389ش).
  12. مفاخر ایران زمین» کارو لوکاس (درگذشت 1389، تهران)، پدر علم رباتی.
  13. دانشگاه تهران، زندگی‌نامه - Prof. Caro Lucas Website.
  14. نیکوقوسیان، مروری بر زندگی و فعالیت‌های علمی دکتر کارو لوکاس(1328ـ 1389ش).
  15. لازاریان، دانشنامه ایرانیان ارمنی، ۱۲۱.
  16. نیکوقوسیان، مروری بر زندگی و فعالیت‌های علمی دکتر کارو لوکاس(1328ـ 1389ش).
  17. مفاخر ایران زمین» کارو لوکاس (درگذشت 1389، تهران)، پدر علم رباتی.
  18. دانشگاه تهران، زندگی‌نامه - Prof. Caro Lucas Website.
  19. نیکوقوسیان، مروری بر زندگی و فعالیت‌های علمی دکتر کارو لوکاس(1328ـ 1389ش).
  20. خبرگزاری مهر، پیکر پدر علم روباتیک در دانشگاه تهران تشییع شد.
  21. نیکوقوسیان، مروری بر زندگی و فعالیت‌های علمی دکتر کارو لوکاس(1328ـ 1389ش).
  22. نیکوقوسیان، مروری بر زندگی و فعالیت‌های علمی دکتر کارو لوکاس(1328ـ 1389ش).
  23. مفاخر ایران زمین» کارو لوکاس (درگذشت 1389، تهران)، پدر علم رباتی.
  24. لازاریان، دانشنامه ایرانیان ارمنی، ۱۲۱.
  25. بی‌بی‌سی فارسی، پیکر 'پدر علم روباتیک ایران' تشییع شد.
  26. خبرآنلاین، درگذشت پدر علم روباتیک ایران.
  27. ایبنا، کارو لوکس؛ پدر هوش مصنوعی ایران و دانشمندی میان‌رشته‌ای.
  28. تبیان، پروفسور کارو لوکس پدر رباتیک ایران.
  29. نیکوقوسیان، مروری بر زندگی و فعالیت‌های علمی دکتر کارو لوکاس(1328ـ 1389ش).
  30. مفاخر ایران زمین» کارو لوکاس (درگذشت 1389، تهران)، پدر علم رباتی.
  31. لازاریان، دانشنامه ایرانیان ارمنی، ۱۲۱.
  32. خبرگزاری مهر، پیکر پدر علم روباتیک در دانشگاه تهران تشییع شد.
  33. لازاریان، دانشنامه ایرانیان ارمنی، ۱۲۱.
  34. دانشگاه تهران، زندگی‌نامه - Prof. Caro Lucas Website.
  35. بی‌بی‌سی فارسی، پیکر 'پدر علم روباتیک ایران' تشییع شد.
  36. مفاخر ایران زمین» کارو لوکاس (درگذشت 1389، تهران)، پدر علم رباتی.
  37. لازاریان، دانشنامه ایرانیان ارمنی، ۱۲۱.
  38. بی‌بی‌سی فارسی، پیکر 'پدر علم روباتیک ایران' تشییع شد.
  39. بی‌بی‌سی فارسی، پیکر 'پدر علم روباتیک ایران' تشییع شد.
  40. بی‌بی‌سی فارسی، پیکر 'پدر علم روباتیک ایران' تشییع شد.
  41. ایبنا، کارو لوکس؛ پدر هوش مصنوعی ایران و دانشمندی میان‌رشته‌ای.
  42. خبرآنلاین، درگذشت پدر علم روباتیک ایران.
  43. خبرآنلاین، درگذشت پدر علم روباتیک ایران.
  44. لازاریان، دانشنامه ایرانیان ارمنی، ۱۲۱.
  45. ایبنا، کارو لوکس؛ پدر هوش مصنوعی ایران و دانشمندی میان‌رشته‌ای.
  46. دانشگاه تهران، زندگی‌نامه - Prof. Caro Lucas Website.
  47. دانشگاه تهران، زندگی‌نامه - Prof. Caro Lucas Website.
  48. تبیان، پروفسور کارو لوکس پدر رباتیک ایران.
  49. نیکوقوسیان، مروری بر زندگی و فعالیت‌های علمی دکتر کارو لوکاس(1328ـ 1389ش).
  50. ایبنا، کارو لوکس؛ پدر هوش مصنوعی ایران و دانشمندی میان‌رشته‌ای.
  51. مفاخر ایران زمین» کارو لوکاس (درگذشت 1389، تهران)، پدر علم رباتی.
  52. خبرآنلاین، درگذشت پدر علم روباتیک ایران.
  53. مفاخر ایران زمین» کارو لوکاس (درگذشت 1389، تهران)، پدر علم رباتی.
  54. بی‌بی‌سی فارسی، پیکر 'پدر علم روباتیک ایران' تشییع شد.
  55. خبرگزاری مهر، پیکر پدر علم روباتیک در دانشگاه تهران تشییع شد.
  56. نیکوقوسیان، مروری بر زندگی و فعالیت‌های علمی دکتر کارو لوکاس(1328ـ 1389ش).
  57. نیکوقوسیان، مروری بر زندگی و فعالیت‌های علمی دکتر کارو لوکاس(1328ـ 1389ش).
  58. نیکوقوسیان، مروری بر زندگی و فعالیت‌های علمی دکتر کارو لوکاس(1328ـ 1389ش).
  59. لازاریان، دانشنامه ایرانیان ارمنی، ۱۲۱.
  60. بی‌بی‌سی فارسی، پیکر 'پدر علم روباتیک ایران' تشییع شد.
  61. نیکوقوسیان، مروری بر زندگی و فعالیت‌های علمی دکتر کارو لوکاس(1328ـ 1389ش).
  62. دانشگاه تهران، زندگی‌نامه - Prof. Caro Lucas Website.
  63. ایبنا، کارو لوکس؛ پدر هوش مصنوعی ایران و دانشمندی میان‌رشته‌ای.
  64. cipce.ut.ac.ir, Caro Lucas.
  65. مفاخر ایران زمین» کارو لوکاس (درگذشت 1389، تهران)، پدر علم رباتی.
  66. مفاخر ایران زمین» کارو لوکاس (درگذشت 1389، تهران)، پدر علم رباتی.
  67. نیکوقوسیان، مروری بر زندگی و فعالیت‌های علمی دکتر کارو لوکاس(1328ـ 1389ش).
  68. ایبنا، کارو لوکس؛ پدر هوش مصنوعی ایران و دانشمندی میان‌رشته‌ای.
  69. cipce.ut.ac.ir, Caro Lucas.
  70. ایبنا، کارو لوکس؛ پدر هوش مصنوعی ایران و دانشمندی میان‌رشته‌ای.
  71. ایبنا، کارو لوکس؛ پدر هوش مصنوعی ایران و دانشمندی میان‌رشته‌ای.
  72. لازاریان، دانشنامه ایرانیان ارمنی، ۱۲۱.
  73. نیکوقوسیان، مروری بر زندگی و فعالیت‌های علمی دکتر کارو لوکاس(1328ـ 1389ش).
  74. مفاخر ایران زمین» کارو لوکاس (درگذشت 1389، تهران)، پدر علم رباتی.
  75. مفاخر ایران زمین» کارو لوکاس (درگذشت 1389، تهران)، پدر علم رباتی.
  76. لازاریان، دانشنامه ایرانیان ارمنی، ۱۲۱.
  77. نیکوقوسیان، مروری بر زندگی و فعالیت‌های علمی دکتر کارو لوکاس(1328ـ 1389ش).
  78. ایبنا، کارو لوکس؛ پدر هوش مصنوعی ایران و دانشمندی میان‌رشته‌ای.
  79. نیکوقوسیان، مروری بر زندگی و فعالیت‌های علمی دکتر کارو لوکاس(1328ـ 1389ش).
  80. نیکوقوسیان، مروری بر زندگی و فعالیت‌های علمی دکتر کارو لوکاس(1328ـ 1389ش).
  81. Araabi, In memory of Professor Caro Lucas (1949-2010), 57.
  82. خبرگزاری مهر، پیکر پدر علم روباتیک در دانشگاه تهران تشییع شد.
  83. تبیان، پروفسور کارو لوکس پدر رباتیک ایران.
  84. ایبنا، کارو لوکس؛ پدر هوش مصنوعی ایران و دانشمندی میان‌رشته‌ای.
  85. ایبنا، کارو لوکس؛ پدر هوش مصنوعی ایران و دانشمندی میان‌رشته‌ای.
  86. مفاخر ایران زمین» کارو لوکاس (درگذشت 1389، تهران)، پدر علم رباتی.
  87. خبرگزاری مهر، پیکر پدر علم روباتیک در دانشگاه تهران تشییع شد.
  88. بی‌بی‌سی فارسی، پیکر 'پدر علم روباتیک ایران' تشییع شد.
  89. ایبنا، کارو لوکس؛ پدر هوش مصنوعی ایران و دانشمندی میان‌رشته‌ای.
  90. خبرگزاری مهر، پیکر پدر علم روباتیک در دانشگاه تهران تشییع شد.
  91. بی‌بی‌سی فارسی، پیکر 'پدر علم روباتیک ایران' تشییع شد.
  92. مفاخر ایران زمین» کارو لوکاس (درگذشت 1389، تهران)، پدر علم رباتی.
  93. خبرگزاری مهر، پیکر پدر علم روباتیک در دانشگاه تهران تشییع شد.
  94. ایبنا، کارو لوکس؛ پدر هوش مصنوعی ایران و دانشمندی میان‌رشته‌ای.
  95. بی‌بی‌سی فارسی، پیکر 'پدر علم روباتیک ایران' تشییع شد.

منابع[ویرایش]


پیوند به بیرون[ویرایش]