پرش به محتوا

بتی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
بتی
اطلاعات پس‌زمینه
نام تولدبتول فخری
نام(های) دیگربتی
زاده۱ شهریور ۱۳۳۱
تهران
ژانرموسیقی پاپ فارسی
سال‌های فعالیت۱۳۴۹ تاکنون

بتول فخری (زاده ۱ شهریور ۱۳۳۱، تهران) با نام هنری بتی، خواننده ایرانی است که فعالیت هنری‌اش را قبل از انقلاب ایران (۱۳۵۷) آغاز کرده و هم‌اکنون مقیم شهر تورنتو کانادا است.[۱]

زندگی هنری

[ویرایش]

بتی در شهریور ماه سال ۱۳۳۱ در تهران متولد شد در شش سالگی به خاطر کار پدرش عباس فخری به زنجان رفت و از اول دبستان به مدت ۹ سال در شهر زنجان بود. اما پس از این مدت بتی دوباره به همراه خانواده اش به تهران برگشتند.

قبل از انقلاب

[ویرایش]

بتی در سن ۱۷ سالگی از دبیرستان عطار فارغ‌التحصیل شد و چند ماه بعد در سازمان جغرافیایی به عنوان نقشه‌کش استخدام شد و بعد از دوره آموزشی به اصرار یکی از همکارانش به دفتر هنری ضیا آتابای (خواننده) معرفی شد و همان‌جا به او پیشنهاد خواندن ترانه عزیزم شد (که اصل آهنگ ترکی است و آن را نکار بوک خوانده بود) و بدین ترتیب بتی در سن ۱۸ سالگی با دو ترانه عشق افسرده و عزیزم با اشعار سعید دبیری وارد عالم هنر شد. صفحه اول بتی به‌طور بی‌سابقه‌ای رکورد فروش را شکست به‌طوری‌که در دو روز اول ۶۰٬۰۰۰ صفحه فروش کرد و تا مدت‌ها جز صفحه‌های پرفروش روز بود.

این همکاری با سعید دبیری موجب آشنایی بتی با سعید دبیری شد و خیلی زود این آشنایی به ازدواج انجامید و حاصل این ازدواج فرزندی به نام هایدن بود که در سال ۱۴۰۲ در ایران فوت کرد. بتی بعد از ازدواج با سعید دبیری و تولد هایدن خوانندگی را به مدت دو سال کنار می‌گذارد و بعد از این مدت دوباره وارد عالم هنر می‌شود که آلبوم غریبانه از کارهای آخر او در سال ۱۳۵۶ قبل از جدا شدن از سعید دبیری است.

پس از انقلاب و شروع مجدد فعالیت

[ویرایش]

بتی در سال ۱۳۵۷ با توجه به اوضاع آن زمان، چندین ترانه را به صورت آزمایشی در استودیو اجرا کرد که به علت وقوع انقلاب دیگر فرصت نشد آن‌ها را اجرا کند. درمجموع بتی تا سال ۱۳۵۷ حدوداً ۴۵ ترانه اجرا کرد که بسیاری از آن‌ها در آلبوم غریبانه یا بروی صفحهٔ گرامافون، یا در فیلم‌ها و رادیو پخش شد.

بتی پس از حدود دودهه و نیم سکوت، با انتشار آلبوم‌های «لبخند قدیمی» و «فردا تو راهه» در سالهای ۱۳۸۷ و ۱۳۹۱ به دنیای خوانندگی بازگشت.

همکاری هنری

[ویرایش]

بتی در طی فعالیت خود با شاعرانی چون اردلان سرفراز، سعید دبیری، بابک صحرایی و با آهنگسازان خبره و برجسته‌ای همچون واروژان، سیاوش قمیشی، جهانبخش پازوکی، حسن شماعی‌زاده، منوچهر چشم‌آذر و … همکاری داشته‌است.

زندگی او پس از انقلاب دچار دگرگونی‌های زیادی شد و به خاطر سفری که به همراه پسرش هایدن به اسرائیل داشت، مدتی پیش ایران را به مقصد کانادا ترک کرد و هم‌اکنون در تورنتو زندگی می‌کند.

آلبوم‌ها

[ویرایش]

غریبانه

نام ترانه ترانه‌سرا آهنگساز تنظیم انتشار
غریبانه[۲] سعید دبیری حسن شماعی‌زاده منوچهر چشم‌آذر ۱۳۵۷
آینه چشات شهرام شب‌پره اسپانیایی اریک ۱۳۵۷
دوستت دارم سعید دبیری یونانی منوچهر چشم‌آذر ۱۳۵۶
یا قمر برادران رحبانی برادران رحبانی آندرانیک ۱۳۵۶
بی کسی سعید دبیری سیاوش قمیشی سلی ۱۳۵۶
ونوس سعید دبیری حسن شماعی‌زاده منوچهر چشم‌آذر ۱۳۵۶
تردید منصور تهرانی حسن شماعی‌زاده منوچهر چشم‌آذر ۱۳۵۶
یالان دونیا (آذری) ترکی ترکی ناصر چشم‌آذر ۱۳۵۴
هله دان دان بندری شهرام‌ آذر شهرام آذر ۱۳۵۵
نذر سعید دبیری ترکی ناصر چشم‌آذر ۱۳۵۵
خوشبختی سعید دبیری سیاوش قمیشی آندرانیک ۱۳۵۴
بدرقه سعید دبیری امیر آرام اریک ۱۳۵۵
زلیخا (آذری) ترکی ترکی اریک ۱۳۵۵
روح شیطون (دارم عاشق می‌شم عاشق) سعید دبیری سیاوش قمیشی اریک ۱۳۵۵
دو قمری جهانبخش پازوکی جهانبخش پازوکی ناصر چشم‌آذر ۱۳۵۴

لبخند قدیمی (۲۰۰۸/۱۳۸۷)

نام ترانه ترانه‌سرا آهنگساز تنظیم
لبخند قدیمی[۳] حمیدرضا رحیمی پرویز قدرخانی پرویز قدرخانی
یادته مریم حیدرزاده پرویز قدرخانی پرویز قدرخانی
بی تو مهین آبادانی پرویز قدرخانی پرویز قدرخانی
دفتر عشق سعید دبیری سعید دبیری پوریا حیدری
فریبا وکیلی
جدایی کوروش انگالی پرویز قدرخانی پرویز قدرخانی
کجایم من عطار نیشابوری پرویز قدرخانی کامیار باقری
زورق کاغذی حمیدرضا رحیمی پرویز قدرخانی مهیار باقری

فردا تو راهه (۲۰۱۳/۱۳۹۲)

نام ترانه ترانه‌سرا آهنگساز تنظیم
فردا تو راهه[۴] بابک صحرایی امین قباد پوریا حیدری
گمشده بابک صحرایی امین قباد امید حسینی
درکم نکردی بابک صحرایی نیکان ابراهیمی نیکان ابراهیمی
موج بابک صحرایی تورج شعبانخانی میلاد اکبری
قاصدک بابک صحرایی امین قباد میلاد اکبری
گریز بابک صحرایی علی مهراد راشا تقی‌پور
تو کنارمی بابک صحرایی محمدرضا رهنما محمدرضا رهنما

تک‌آهنگ‌ها

[ویرایش]
نام ترانه ترانه‌سرا آهنگساز تنظیم انتشار
عشق افسرده سعید دبیری محمود قراملکی محمود قراملکی ۱۳۵۰
عزیزم سعید دبیری ترکی استانبولی واورژان ۱۳۵۰
ناصر چشم‌آذر ۱۳۵۴
سینه‌ها سنگه (فیلم قدیر) سعید دبیری محمود قراملکی واروژان ۱۳۵۱
فال گیر (خیالاتی) منوچهر نوذری منوچهر نوذری ۱۳۵۲
پل اردلان سرفراز پرویز مقصدی واروژان ۱۳۵۴
عاشقا مسافرن سعید دبیری سیاوش قمیشی واروژان ۱۳۵۴
دلهره جهانبخش پازوکی جهانبخش پازوکی ناصر چشم‌آذر ۱۳۵۴
راز احمد شاملو صدرالدین مهوان رضا گرگین‌زاده ۱۳۵۵
همزبون / یکی میاد (فیلم بی‌گناه) شهین حنانه تورج شعبانخانی اریک ۱۳۵۵
حریم اردلان سرفراز فرید زلاند منوچهر چشم‌آذر ۱۳۵۵
نذر (تنظیم متفاوت) سعید دبیری ترکی استانبولی منوچهر چشم‌آذر ۱۳۵۵
گرگ چنبری (خونهٔ خاله) محلی بختیاری شهرام آذر شهرام آذر ۱۳۵۵
وسوسه سعید دبیری سیاوش قمیشی اریک ۱۳۵۵
گریه سعید دبیری سیاوش قمیشی آندرانیک ۱۳۵۶
سمنو / ای انسان (با عارف، نلی، سلی، نسرین و فرامرز پارسی) تورج نگهبان ناصر چشم‌آذر ناصر چشم‌آذر نوروز ۱۳۵۷
شکل سراب / غروب موندنی (فیلم خیابانی‌ها) لیلا کسری فریدون خشنود فریدون خشنود ۱۳۵۷
رفتنی سعید دبیری سعید دبیری مارتیک ۱۳۵۷
ستاره اردلان سرفراز پرویز مقصدی مارتیک ۱۳۵۸
مسافر (اجرای تمرینی) سعید دبیری سلیمان واثقی اریک
سن سن فولکوریک آذری فولکوریک آذری میلاد اکبری ۱۳۹۳
هنوز بابک صحرایی نیکان ابراهیمی نیکان ابراهیمی ۱۳۹۴

منابع

[ویرایش]
  1. «بیوگرافی بتی (بتول فخری) و داستان زندگی شخصی همراه با عکس ها و تصاویر اینستاگرام». مجله اینترنتی استاربینو. ۲۰۱۸-۰۹-۰۹. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۳-۰۳.
  2. Gharibaneh by Betti on Apple Music (به انگلیسی), 1995-07-17, retrieved 2024-06-20
  3. Labkhande Ghadimi (Persian Music) by Betti on Apple Music (به انگلیسی), 2008-11-17, retrieved 2024-06-20
  4. Farda Too Rahe (Persian Music) by Betti on Apple Music (به انگلیسی), 2013-10-15, retrieved 2024-06-20

پیوند به بیرون

[ویرایش]