دشتی (آواز)

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از آواز دشتی)
پرش به ناوبری پرش به جستجو

آواز دشتی از متعلقات دستگاه شور است که آن را آواز چوپانی نیز نامیده‌اند. این آواز با اینکه غم انگیز و دردناک است اما در عین حال بسیار لطیف و ظریف می‌باشد.

آواز دشتی به‌طور کلی دارای دو منطقه اصلی درآمد و اوج می‌باشد که متغیر بودن نت شاهد در دشتی از ویژگی‌های مهم این آواز تلقی می گردد. تنوع تحریر در آواز دشتی بسیار زیاد است به‌طوری‌که بسیاری از تکنیک‌ها و مهارت‌های آوازی در اجرای گوشه‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرند.

هر چند که آواز دشتی امروزه در بین مردم گیلان رواج یافته و گوشه‌هایی مانند دیلمان و گیلکی متعلق به شمال ایران است، اما اصل آواز دشتی متعلق به منطقه دشتی در جنوب کشور است و نغمه دردهای زمانه و روزگار پر از مشقت و سختی عشایر و چوپانان و مردمان کوهپایه نشین زاگرس است.

از مشهورترین آثار در آواز دشتی به سرود ای ایران اثر روح‌الله خالقی می‌توان اشاره کرده، عارف قزوینی نیز بسیاری از تصنیف‌های خود را در این آواز ارائه کرده‌است.

آواز دشتی را معمولاً در تار و سه‌تار با کوک لا («ر، لا، سل، دو») اجرا می‌کنند. یوسف فروتن آن‌را در کوک «ر، لا، فا، دو» اجرا می‌کرد.[۱]

گوشه‌ها[ویرایش]

  • پیش درآمد دشتی
  • درآمد دشتی
  • بیات راجع
  • اوج
  • بیدگانی
  • دیلمان
  • دشتی حاجیانی
  • بوسلیک
  • چوپانی
  • غم‌انگیز
  • مثنوی
  • گیلکی
  • کوچه باغی
  • سملی
  • سارنگی
  • شهرآشوب

منابع[ویرایش]

  1. دورینگ، ژان. ردیف میرزا عبدالله برای تار و سه‌تار: آوا نویسی و بررسی تحلیلی. چاپ اوّل. تهران: مؤسسه فرهنگی-هنری ماهور، ۱۳۸۵. شابک ‎۹۶۴-۸۷۷۲-۰۹-۶.