فضل‌الله رضا

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
فضل‌الله رضا
Prof. Fazlollah Reza-.jpg
سفیر ایران در کانادا
مشغول به کار
آبان ۱۳۵۳ – آذر ۱۳۵۷
در زمانِمحمدرضا شاه پهلوی
پس ازپرویز عدل
پیش ازابوالحسن بختیار
سفیر ایران در یونسکو
مشغول به کار
۱۳۴۸ – ۱۳۵۳
دومین نایب‌التولیه دانشگاه صنعتی آریامهر
مشغول به کار
۱۳۴۶ – ۱۳۴۷
پس ازمحمدعلی مجتهدی گیلانی
پیش ازمحمدرضا امین
ریاست دانشگاه تهران
مشغول به کار
۱۳۴۶ – ۱۳۴۸
پس ازجهانشاه صالح
پیش ازعلینقی عالیخانی
اطلاعات شخصی
زاده۱۰ دی ۱۲۹۳ خورشیدی
رشت
درگذشت۲۸ آبان ۱۳۹۸ (۱۰۴ سال)
اتاوا
ملیت ایران
اقامتگاهاتاوا، کانادا
محل
تحصیل
دانشگاه تهران (لیسانس)
دانشگاه کلمبیا (فوق لیسانس)
دانشگاه پلی‌تکنیک نیویورک (پی‌اچ‌دی)
شغلاستاد دانشگاه، سیاستمدار
مذهباسلام (شیعه)

فضل‌الله رضا (زادهٔ ۱۰ دی ۱۲۹۳، رشت – درگذشتهٔ ۲۸ آبان ۱۳۹۸، اتاوا) مهندس برق، استاد دانشگاه، چهره ماندگار و سفیر ایرانی بود. او رئیس اسبق دانشگاه تهران، دومین نایب‌التولیه دانشگاه صنعتی آریامهر (شریف)، سفیر سابق ایران در یونسکو و کانادا بوده‌است. عنایت‌الله رضا برادر کوچکتر او بود.

زندگی‌نامه[ویرایش]

در سال ۱۲۹۳ خورشیدی در رشت به دنیا آمد. وی فرزند شیخ اسدالله رضا، خواهرزاده رضا رفیع (قائم مقام الملک، نماینده مجلس و سناتور دوره پهلوی)[۱] و برادر دکتر عنایت‌الله رضا بود.

تحصیلات ابتدایی را در رشت به پایان رساند و دیپلم را در تهران و لیسانس خود را در رشتهٔ مهندسی برق از دانشگاه تهران گرفت. او در زمرهٔ اولین دورهٔ فارغ‌التحصیلان دانشکدهٔ فنی دانشگاه تهران در ۱۳۱۷ بود. در سال ۱۳۲۴ مدرک فوق لیسانس را از دانشگاه کلمبیا در آمریکا و دکترای خود را در رشتهٔ مهندسی برق از دانشگاه پلی تکنیک نیویورک دریافت کرد.

وی پس از محمدعلی مجتهدی، به‌عنوان دومین رئیس دانشگاه صنعتی آریامهر انتخاب شد. در سال ۱۳۸۶ در رشت، مدرسه‌ای به نام وی تأسیس شد. او سالها ساکن اُتاوا در کانادا بود و در آبان سال ۱۳۹۲، به‌مناسبت صدسالگی‌اش، به تهران آمد.[۲] فضل‌الله رضا روز سه‌شنبه ۲۸ آبان ۱۳۹۸ در آستانهٔ ۱۰۵ سالگی در کانادا درگذشت.[۳]

سوابق دانشگاهی[ویرایش]

رضا بین ۱۳۲۹ و ۱۳۳۴ عضو گروه مهندسی برق ام آی تی در بوستون آمریکا بود. سپش از ۱۳۳۳ تا ۱۳۴۷ عضو گروه مهندسی برق دانشکده مهندسی دانشگاه سیراکیوس در نیویورک بود. او در سال ۱۳۴۰-۱۳۴۱ در موسسه فناوری سوییس (ETH)، در سال ۱۳۴۱-۱۳۴۲ در دانشگاه فناوری سلطنتی کپنهاگ دانمارک و از ۱۳۴۷ تا ۱۳۵۳ در دانشگاه کلرادو بولدر و دانشگاه پاریس فرانسه، استاد مهمان بود. [۴]

رضا در سال ۱۹۶۵ به‌دلیل مشارکت در نظریهٔ شبکه و اطلاعات، به‌عنوان عضو پیوسته مادام‌العمر (Life Fellow) (مؤسسهٔ مهندسان برق و الکترونیک) برگزیده شد.[۵] او همچنین عضو پیوستهٔ AAAS (انجمن پیشبرد علوم آمریکا) و عضو افتخاری فرهنگستان زبان و ادب فارسی نیز بود.

وی استاد دانشگاه‌های کنکوردیا و دانشگاه مک‌گیل مونترئال در کبک کانادا بود. او همچنین رئیس افتخاری کنفرانس مهندسی برق ایران، استاد افتخاری دانشگاه تربیت مدرس، رئیس انجمن علمی ایرانیان در آمریکای شمالی، رئیس گسترش زبان و ادب فارسی و مشاور و همکار فعال مؤسسات علمی و ادبی فراوانی بوده‌است. رضا یکی از پایه‌گذاران نظریه اطلاعات و مخابرات در جهان است و تحقیقات گسترده‌ای در زمینه ظرفیت شنون و ارسال حداکثر اطلاعات در کانال‌های مخابراتی نویزدار، نظریه اطلاعات و فرایندهای تصادفی، سیستم‌های خطی آنالیز عمومی، نظریه سیستم‌ها و مدارها، نظریه کنترل سیستم‌های پویا، فضاهای خطی، انتقال و تلفات انرژی در شبکه‌های n دهانه‌ای انجام داده‌است.

کتاب‌شناسی[ویرایش]

  • سخنرانی‌های پروفسور فضل‌الله رضا، فضل‌الله رضا، آتوسا سعادتی، بردیا حسام، ناشر: فاطمی، ۱۳۸۳
  • پژوهشی در اندیشه‌های فردوسی: تفسیر و تحلیل شاهنامه، برگزیده اشعار، فضل‌الله رضا، ناشر: علمی و فرهنگی
  • برگ بی برگی، مجموعه مقالات فرهنگی، فضل‌الله رضا، علی ورهرام، ناشر: صدای معاصر و اطلاعات، ۱۳۸۳
  • مهجوری و مشتاقی، مقالات فرهنگی و ادبی، فضل‌الله رضا، ناشر: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، ۱۳۸۳
  • نقدها را بُوَد آیا که عیاری گیرند، فضل‌الله رضا، ناشر: اطلاعات
  • نگاهی به شاهنامه: تناور درخت خراسان، فضل‌الله رضا، ناشر: علمی و فرهنگی
  • راز آفرینش، فضل‌الله رضا، ناشر: دانش نما
  • ادبیات و تحقیق ادبی (مجموعه مقالات)، گروه مؤلفان و مترجمان، ناشر: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، سازمان چاپ و انتشارات
  • تحلیل شبکه‌های برق
  • تئوری اطلاعات
  • فضاهای خطی
  • حدیث آرزومندی
  • دیده‌ها و اندیشه‌ها
  • محمد اقبال
  • هندسه عملی و علمی

منابع[ویرایش]

  1. زندگی سیاسی و اجتماعی حاج آقا رفیع (قائم مقام الملک) مسعود رفیع= نشرآبی-1388-ص36
  2. پروفسور رضا وارد تهران شد/ مراسم بزرگداشت دانشمند ایرانی در دانشگاه تهران
  3. «فضل‌الله رضا؛ از دانشگاه شریف تا یونسکو».
  4. https://web.archive.org/web/20131125034533/http://fazlollahreza.com/biography.php
  5. http://www.ieee.org/membership_services/membership/fellows/alphabetical/rfellows.html

مطالعهٔ بیشتر[ویرایش]

  • نگاهی به زندگی، آثار و اندیشه‌های پروفسور فضل‌الله رضا، هادی قلی‌زادهٔ جوریابی، ناشر: پیام فرهنگ

پیوند به بیرون[ویرایش]