سید علی‌اصغر کردستانی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
سیدعلی‌اصغر کردستانی
نام اصلی سیدعلی‌اصغر باباشهابی
نام مستعار سیدعلی‌اصغر کردستانی
تولد ١٢٥٥-١٢٦٠ خورشیدی
ملیت  ایران
مرگ بعد از سال ١٣٢٥ خورشیدی
سبک‌(ها) موسیقی اصیل ایرانی

سیدعلی‌اصغر کُردستانی (باباشهابی) (زادهٔ ١٢٥٥-١٢٦٠ خورشیدی در صلوات‌آباد، سنندج - درگذشتهٔ بعد از سال ١٣٢٣ خورشیدی) خوانندهٔ کُرد و از اساتید آواز دوران قاجار و اوایل پهلوی است که وسعت صدا، تحریرهای ریز پی‌درپی در صدای اوج و ادای تحریر روی واجهای زمینه ی نامأنوس در آواز ایرانی همچون «ای»(با بسامد بسیار بالا)، «او» و حتی صامت«م»، از ویژگی‌های آواز اوست.

زندگی‌نامه[ویرایش]

سیدعلی‌اصغر کردستانی، فرزند سیدنظام‌الدین، فرزند سیدجامی، فرزند سیدمحمد جواد، فرزند سیدابراهیم است. سید نظام الدین دارای ٥ فرزند پسر بوده که ترتیب و توالی به دنیا آمدن آنها مشخص نیست اما به استناد روایات شفاهی متواتر، سیدعلی‌اصغر در سال ١٢٥٥-١٢٦٠ خورشیدی در روستای صلوات‌آباد، نزدیک سنندج به دنیا آمداست . علت تکیه بر روایات شفاهی در خصوص تاریخ تولد این است که ایشان اقدام به دریافت شناسنامه نکرده بوده است

به استناد شناسنامه فرزند بزرگ سید، ایشان قبل از سال ۱۲۸۴ (۱۹۰۵) با بانویی به نام ماه‌شرف خانم ازدواج کرده است. ثمرهٔ این ازدواج سه پسر به نام‌های سیدعبدالاحد، سیدمسیح و سیدعلی‌اشرف و دو دختر به نام‌های زهرا و شرافت بوده‌است.

پسر بزرگشان، عبدالاحد، در سال ۱۲۸۴ (۱۹۰۵) متولد شده و پس از ۷۹ سال عمر کرده در سال ١٣٦٣ فوت می‌کند. سال ۱۲۹۵ (۱۹۱۶) پسر دومشان به اسم مسیح به دنیا می‌آید که در کودکی فوت می‌کند و سیدعلی‌اشرف، پسر سومشان که با پسردومی در یک سال متولد شده بودند نیز در سال ۱۳۷۱ (۱۹۹۲) فوت می‌کند

کودکی و جوانی[ویرایش]

اطلاعاتی موثق در خصوص این دوره از زندگی سیدعلی اصغر کُردستانی در دست نیست .

قرارداد سید با کمپانی پُلیفُن جهت ضبط صفحه[ویرایش]

در دوره دوم ضبط صفحات پُلیفُن در ایران یعنی سال ١٣٠٧ش و انتشار صفحات در سال ١٣٠٨ش ، روندی جهت دعوت از هنرمندان برای ضبط صفحه و قرارداد با آنها صورت گرفته است که در مورد سیدعلی اصغر کُردستانی به صورت زیر بوده است .

در اواخر تابستان ١٣٠٧ش نماینده کمپانی پُلیفُن در ایران یعنی « عزرا میرحکاک و اولاده » اولین آگاهی خود با نمره اعلان ٧٧٢ را در صفحه اول روزنامه اطلاعات ، جهت دعوت از هنرمندان برای ضبط صفحه درج مینماید :

" بشارت – عن‌قریب ماشین برای پر کردن صفحات پلیفون خواهد رسید لذا بعموم آرتیست های ایرانی اخطار می شود در صورت مایل بودن بحبس صوت خود قبلاً به کمپانی پُلیفُن «عزرا میر حکاک و اولاده» خیابان چراغ برق یا سبزه میدان به تجارتخانه اساسی مراجعه فرمایند. مشتریان محترم ما بایستی متذکر باشند که این مرتبه صفحات پلیفون با ماشین برق پُر خواهد شد. البته تصدیق میفرمائید صفحات سابق پُلیفُن تا چه اندازه رضایت خاطر آنان را جلب نموده ولی بس باز ما قناعت نکرده این مرتبه ماشین برق را که خیلی جدید است با بهترین مکانیک که معروف در تمام دنیا است برای مشتریهای محترم خود تهیه نمودیم، امید است این خدمت ما مقبول عامه شود" .

در تاریخ ١٣٠٧/٨/٦ش در سنندج عزرا میرحکاک و سید علی اصغر کُردستانی جهت ضبط صفحه قراردادی را عقد نموده اند، که متن آن به صورت زیر است :

" آقای سید اصغر شهابی خلف مرحوم آقای سید نظام الدین صلوات آبادی با آقای حیّم حکاکی بغدادی حاضر شدند. آقای شهابی ملتزم شد از تاریخ حال که ٦ آبان ماه ١٣٠٧ الی مدت یکسال که ٦ آبان ماه ١٣٠٨ میباشد موازی ده[١٠] صفحه دو رو از آواز و صدای کُردی برای آقای حیم پرکرده در مقابل مبلغ هفتاد تومان نقد رایج ، و نیز ملتزم شد در این مدت یکسال مرقوم، تا ده[١٠] صفحه آقای حیم پر از آواز کُردی نکرده حق نداشته باشد در جای دیگر و در ماکینه دیگری آواز کُردی› بخواند نه در ایران و نه در خارج ایران، و آقای حکاکی متعهد شد تمام مخارجات آقای شهابی و ذهاب وایاب آن از مال خود به آقای شهابی بدهد با ده روز توقف شهابی در طهران، و طرفین متعهد گشته ولازمه ذمه خود گردانیدند هر کدام از قنطرات مرقومه تخلف کردند مجاناً مبلغ هفتاد تومان بآن دیگری بدهد. بعد از یک ماه ماشین آقای حکاکی حاضر گردد و آقای شهابی تکاهل از خواندن آواز کُردی از هرقبیل از صفحه های او نموده مبلغ نود تومان از مال خود تحویل حکاکی بدهد، و حضوراً مبلغ بیست و پنج تومان از هفتاد تومان حق‌العمل، آقای حکاکی به آقای شهابی تحویل داد و باقی مبلغ در وقت پرکردن از صفحه های مرقومه از آواز کُردی باو تحویل دهد. تحریراً فی ٦ آبان ماه ١٣٠٧ "

با اینکه در متن قرارداد ضبط ١٠ صفحه درج شده اما آنچه در عمل ضبط شده است، ١٥ صفحه دو طرفه میباشد که از این پانزده صفحه ١٤ صفحه ی آن در دسترس است و اسامی آنها به قرار زیر است؛
۱- آواز شوشتری ۲- آواز بیات ترک ۳- آواز بیات اصفهان ۴- آواز حجاز ۵- آواز سه گاه ۶- آواز دشتی(غم انگیز) ۷- آواز همایون/بیداد ۸- تصنیف بیات اصفهان(ئای له له نجه و لار) ۹- تصنیف افشاری( هه ی نابێ نابێ)۱۰- تصنیف بیات ترک(یارغه زاڵ) ١١- تصنیف افشاری-ناری(ده ردی هیجران) ١٢- تصنیف شور-طاهری(ئه ی ره فێقانی ته رێقه ت) ١٣- تصنیف دشتی(غه مگین و دڵپه شێوم) ١٤- تصنیف دشتی(کراس کورتێ) .

آوای جانسوز و دلنشین او حتی شنوندگانی را که به زبان کردی آشنا نیستند و مفهوم کلمات آوازها و ترانه‌های او را نمی‌دانند، مجذوب و محظوظ می‌کند.

منابع[ویرایش]

  • عبدی،شاهو؛ سید علی اصغر کُردستانی، فصلنامه موسیقی ماهور شماره 73