سید علی‌اصغر کردستانی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
سیدعلی‌اصغر کردستانی
نام اصلی سیدعلی‌اصغر باباشهابی
نام مستعار سیدعلی‌اصغر کردستانی
تولد ١٢٥٥-١٢٦٠ خورشیدی
ملیت  ایران
مرگ بعد از سال ١٣٢٥ خورشیدی
سبک‌(ها) موسیقی اصیل ایرانی

سیدعلی‌اصغر کُردستانی (باباشهابی) (زادهٔ ١٢٥٥-١٢٦٠ خورشیدی در صلوات‌آباد، سنندج - درگذشتهٔ بعد از سال ١٣٢٥ خورشیدی) خوانندهٔ کُرد و از اساتید آواز دوران قاجار و اوایل پهلوی است که وسعت صدا، تحریرهای ریز پی‌درپی در صدای اوج و ادای تحریر روی واجهای زمینه ی نامأنوس در آواز ایرانی همچون «ای»(با بسامد بسیار بالا)، «او» و حتی صامت«م»، از ویژگی‌های آواز اوست.

زندگی‌نامه[ویرایش]

سیدعلی‌اصغر کردستانی، فرزند سیدنظام‌الدین، فرزند سیدجامی، فرزند سیدمحمد جواد، فرزند سیدابراهیم است. سید نظام الدین دارای ٥ فرزند پسر بوده که ترتیب و توالی به دنیا آمدن آنها مشخص نیست اما به استناد روایات شفاهی متواتر، سیدعلی‌اصغر در سال ١٢٥٥-١٢٦٠ خورشیدی در روستای صلوات‌آباد، نزدیک سنندج به دنیا آمداست . علت تکیه بر روایات شفاهی در خصوص تاریخ تولد این است که ایشان اقدام به دریافت شناسنامه نکرده بوده است

به استناد شناسنامه فرزند بزرگ سید، ایشان قبل از سال ۱۲۸۴ (۱۹۰۵) با بانویی به نام ماه‌شرف خانم ازدواج کرده‌ است. ثمرهٔ این ازدواج سه پسر به نام‌های سیدعبدالاحد، سیدمسیح و سیدعلی‌اشرف و دو دختر به نام‌های زهرا و شرافت بوده‌است.

پسر بزرگشان، عبدالاحد، در سال ۱۲۸۴ (۱۹۰۵) متولد شده و پس از ۷۹ سال عمر کرده در سال ١٣٦٣ فوت می‌کند. سال ۱۲۹۵ (۱۹۱۶) پسر دومشان به اسم مسیح به دنیا می‌آید که در کودکی فوت می‌کند و سیدعلی‌اشرف، پسر سومشان که با پسردومی در یک سال متولد شده بودند نیز در سال ۱۳۷۱ (۱۹۹۲) فوت می‌کند

کودکی و جوانی[ویرایش]

اطلاعاتی موثق در خصوص این دوره از زندگی سیدعلی اصغر کُردستانی در دست نیست .

قرارداد سید با کمپانی پُلیفُن جهت ضبط صفحه[ویرایش]

در دوره دوم ضبط صفحات پُلیفُن در ایران یعنی سال ١٣٠٧ش و انتشار صفحات در سال ١٣٠٨ش ، روندی جهت دعوت از هنرمندان برای ضبط صفحه و قرارداد با آنها صورت گرفته است که در مورد سیدعلی اصغر کُردستانی به صورت زیر بوده است .

در اواخر تابستان ١٣٠٧ش نماینده کمپانی پُلیفُن در ایران یعنی « عزرا میرحکاک و اولاده » اولین آگاهی خود با نمره اعلان ٧٧٢ را در صفحه اول روزنامه اطلاعات ، جهت دعوت از هنرمندان برای ضبط صفحه درج مینماید :

" بشارت – عنقریب ماشین برای پر کردن صفحات پلیفون خواهد رسید لذا بعموم آرتیست های ایرانی اخطار می شود در صورت مایل بودن بحبس صوت خود قبلا به کمپانی پُلیفُن «عزرا میر حکاک و اولاده» خیابان چراغ برق یا سبزه میدان به تجارتخانه اساسی مراجعه فرمایند. مشتریان محترم ما بایستی متذکر باشند که این مرتبه صفحات پلیفون با ماشین برق پُر خواهد شد. البته تصدیق میفرمائید صفحات سابق پُلیفُن تا چه اندازه رضایت خاطر آنان را جلب نموده ولی بس باز ما قناعت نکرده این مرتبه ماشین برق را که خیلی جدید است با بهترین مکانیک که معروف در تمام دنیا است برای مشتریهای محترم خود تهیه نمودیم، امید است این خدمت ما مقبول عامه شود" .

در تاریخ ١٣٠٧/٨/٦ش در سنندج عزرا میرحکاک و سید علی اصغر کُردستانی جهت ضبط صفحه قراردادی را عقد نموده اند، که متن آن به صورت زیر است :

" آقاى سيد اصغر شهابى خلف مرحوم آقاى سيد نظام الدين صلوات آبادى با آقاى حيّم حكاكى بغدادى حاضر شدند. آقاى شهابى ملتزم شد از تاريخ حال كه ٦ آبان ماه ١٣٠٧ الی مدت یکسال که ٦ آبان ماه ١٣٠٨ ميباشد موازي ده[١٠] صفحه دو رو از آواز و صداى كُردى براى آقاى حيم پركرده در مقابل مبلغ هفتاد تومان نقد رايج ، و نيز ملتزم شد در اين مدت يكسال مرقوم، تا ده[١٠] صفحه آقاى حيم پر از آواز كُردى نكرده حق نداشته باشد در جاى ديگر و در ماكينه ديگرى آواز كُردى› بخواند نه در ايران و نه در خارج ايران، و آقاى حكاكي متعهد شد تمام مخارجات آقای شهابي و ذهاب واياب آن از مال خود به آقاي شهابى بدهد با ده روز توقف شهابي در طهران، و طرفین متعهد گشته ولازمه ذمه خود گردانيدند هر كدام از قنطرات مرقومه تخلف كردند مجاناً مبلغ هفتاد تومان بآن ديگري بدهد. بعد از یک ماه ماشین آقای حكاكي حاضر گردد و آقاى شهابى تكاهل از خواندن آواز كُردى از هرقبيل از صفحه های او نموده مبلغ نود تومان از مال خود تحويل حكاكى بدهد، و حضورا مبلغ بيست و پنج تومان از هفتاد تومان حق العمل، آقاى حكاكى به آقاى شهابى تحويل داد و باقى مبلغ در وقت پركردن از صفحه هاي مرقومه از آواز كُردى باو تحويل دهد. تحريراً فى ٦ آبان ماه ١٣٠٧ "

با اینکه در متن قرارداد ضبط ١٠ صفحه درج شده اما آنچه در عمل ضبط شده است، ١٥ صفحه دو طرفه میباشد که از این پانزده صفحه ١٤ صفحه ی آن در دسترس است و اسامی آنها به قرار زیر است؛
۱- ‌آواز شوشتری ۲- آواز بیات ترک ۳- آواز بیات اصفهان ۴- آواز حجاز ۵- آواز سه گاه ۶- آواز دشتی(غم انگیز) ۷- آواز همایون/بیداد ۸- تصنیف بیات اصفهان(ئای لەلەنجەو لار) ۹- تصنیف افشاری( هەی نابێ نابێ)۱۰- تصنیف بیات ترک(یارغەزاڵ) ١١- تصنیف افشاری-ناری(دەردی هیجران) ١٢- تصنیف شور-طاهری(ئەی رەفێقانی تەرێقەت) ١٣- تصنیف دشتی(غەمگین و دڵپەشێوم) ١٤- تصنیف دشتی(کراس کورتێ) .

آوای جانسوز و دلنشین او حتی شنوندگانی را که به زبان کردی آشنا نیستند و مفهوم کلمات آوازها و ترانه‌های او را نمی‌دانند، مجذوب و محظوظ می‌کند.

منابع[ویرایش]

  • عبدی،شاهو؛ سید علی اصغر کُردستانی، فصلنامه موسیقی ماهور شماره 73