جمال وفایی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
جمال وفایی
تولد تهران
ملیت ایرانی
سبک‌(ها) موسیقی مردمی و موسیقی اصیل ایرانی

جمال وفایی (با نام اصلی: سید جمال نجفی) هنرمند سینما و خواننده‌ی ایرانی است. او آهنگ‌های زیادی اجرا کرده است که از معروف‌ترین آن‌ها می‌توان «نَیر» را نام برد. وی چند سال پس از انقلاب به خارج از کشور رفت و چندی پیش به ایران بازگشت و در تهران ماندگار شد.

زندگینامه[ویرایش]

جمال وفایی سال ۱۳۱۹ در خیابان ری تهران کوچه آصف الدوله متولد شد و دوران کودکی را زیر نظر پدرش که از صدایی بسیار خوش برخوردار بود گذراند. پدرش یک روحانی شیعه به نام حجت‌الاسلام سید محمدعلی نجفی بود که از صوت خوشی برخوردار بوده و در مجالس مذهبی به خواندن می‌پرداخت. پدر جمال اولین قارئی بود که صوت قرآن وی از رادیو پخش می شد و نامش در رادیو "نجفی کرمانشاهی" اعلام گردید. پدر جمال که غیر از رادیو به مجالس روضه خوانی و ختم و ترحیم می رفت جمال را هم دنبال خود می برد و رموز خواندن را به وی می اموخت و جمال هم در هر جلسه ای که شرکت می کرد و می خواند، پدرش پولی جهت تشویق به وی می داد. سایت ایران الد لاله را اینگونه معرفی می‌کند:

وفایی در خانواده‌ای که مذهبی ـ خوش صدا و پراولاد بود متولد شد. پدرش آواز مذهبی می‌خواند و هم قاری قرآن بوده است. او یکی از خوانندگانی است که در اکثر سبک‌های موسیقی صاحب هنر می‌باشد و هم در زمینه موسیقی اصیل و سنتی و موسیقی مردمی فعالیت داشته است. وفایی در رادیو ایران بسیار فعال بوده و در برنامه‌ها و بزم‌های مختلف رادیو شرکت می‌کرده است. او کارهای بی بدیلی در این زمینه از خود به جا گذاشته که اکثر آنها در آرشیو رادیو موجود است.

وفایی در هفت سالگی به مدرسه ترقی می رود. در این مدرسه با منوچهر نوذری {هنرمند شایسته تئاتر و رادیو} که فن بیان تئاتر را تدریس میکرد، آشنا می شود. وی که کودکی خردسال بود، به رهبری نوذری اولین پیش پرده به نام "بچه های شکمو" را در مدرسه می خواند که فوق العاده مورد توجه حضار قرار می گیرد و مدیر مدرسه از فردای آن روز به او تکلیف می کند که سر صف قرآن و دعا بخواند. بدین ترتیب او از هفت سالگی خواندن را شروع می کند. وفایی پس از مدتی که با پدرش به مجالس ترحیم می رفت، یک روز پس از خواندن مرثیه ای ، شخصی به نام "عبدالرحیم اعتماد مقدم" که از کارکنان جامعه باربد بود و در ان مجلس حضور داشت، صدای وی را می شنود و با پدر جمال صحبت می کند و از وی تقاضا میکند که اجازه دهد جمال در جامعه باربد نزد اسماعیل مهرتاش که همه را بصورت رایگان تعلیم می داد، تعلیم ببیند. او می گفت :"حیف است این صدا از فیض چنین استادی بی بهره ماند." پدر جمال با این امر موافقت می کند و بدین طریق جمال به کلاس اسماعیل مهرتاش راه می یابد. جمال به مدت دوازده سال هفته ای دو روز در کلاس استاد و هفته ای یک روز زیر نظر "دکتر نامدار" ،استاد فن بیان و موسیقی رفت و همزمان از خوانندگانی چون : شجریان ، عبدالوهاب شهیدی ، منتشری ، نوابی و صفاریان تعلیم گرفت. روزی در یکی از کلاسها که مشغول تمرین بود، "مرحوم دکتر مهدی برکشلی" وارد شد و صدای وفایی را شنید. او بلافاصله از استاد مهرتاش می خواهد که اجازه دهد وی در جشن دانشگاه تهران برنامه اجرا نماید. استاد می پذیرد و وفایی در دانشکده ادبیات دانشگاه تهران اولین کنسرت خود را همراه با استادانی نظیر : فرامرز پایور ، حسن کسایی ، حسین تهرانی ، اجمد عبادی و اصغر بهاری اجرا کرد و پس از چندی در سالن هنرهای زیبای کشور، همراه با کمانچه اصغر بهاری قطعه ای در افشاری اجرا نمود که از رادیو و تلویزیون پخش و موجب شهرت وی گردید. در سال 1345، رسما به رادیو دعوت شد و با آقایان عباس شاپوری ، حبیب اله بدیعی ، منصور صارمی ، اسداله ملک ، فرهنگ شریف ، عباس زندی و مرحوم افتتاح همکاری خود را آغاز کرد. در برنامه گلها اعم از گلهای رنگارنگ ، برگ سبز ، شاخه گل شرکت نمود و بیشتر اهنگ های مهدی خالقی را که برایش می ساخت، اجرا می نمود که بهترین آنها از نظر خود وفایی "جمال کعبه" نام دارد که روز عید قربان از رادیو پخش شد. وفایی پس از مدتی، با شرکت در برنامه ی "سازهای ملی" به رهبری آقایان مهدی فلاح و حسینعلی مفتاح و به سرپرستی ضیاء مختاری به مدت 5 سال کار خود را ادامه داد. آهنگ های ارکستر "سازهای ملی" را آقایان اکبر محسنی ، ابراهیم خان منصوری و عبداله جهان پناه می ساختند و برنامه های مختلفی نیز همراه با آقایان منصور صارمی ، اسداله ملک ، جواد لشگری ، بزرگ لشگری ، حسین صمدی و معارفی اجرا نمود. دو برادر دیگر جمال وفایی، به نام‌های کمال وفایی (خواننده موسیقی مردمی) و عباس وفایی (با اسم هنری وفا، در سبک پاپ) در دهه ۵۰ در زمینه خوانندگی فعالیت می‌کردند. جمال وفایی خواننده گل‌های رنگارنگ و برگ سبز دارای آواز بسیار زیبا و قابل توجهی بود. وی در بسیاری از برنامه‌های مذهبی (مخصوصاً در ماه رمضان) همراه با سید جواد ذبیحی آوازهای مذهبی در رادیو ایران اجرا می‌کرد. تقلید صدای هنرمندان توسط جمال وفایی یکی از بی‌رقیب‌ترین تقلید صداها بود. او همچون دیگر خوانندگان معروف پایش به سینما کشیده شد و در چندین فیلم بازی کرده و ترانه خوانده است.

او پس از انقلاب به خارج از کشور رفت و آلبوم‌های «طوطی» و «ستاره سهیل» و خواب (مشترکاً با عطا) را به بازار عرضه کرده‌است. جمال وفایی چندی پیش به ایران بازگشت و در تهران ماندگار شد. وی هم اکنون گهگاهی در مجالس خصوصی می‌خواند. جمال به همراه دو برادر خود کمال وفایی و عباس (وفا) در دهه ۱۳۵۰ بسیار معروف شدند و در چندین فیلم بازی کردند.

بازیگر : (۴)مورد ۱ - پرستوهای عاشق (۱۳۵۶) ۲ - جدال (۱۳۵۵) ۳ - هیولا (۱۳۵۵) ۴ - رانده شده (۱۳۵۴)

خواننده : (9)مورد ۱ - خاتون (۱۳۵۶) ۲ - جدال (۱۳۵۵) ۳ - رانده شده (۱۳۵۴) ۴ - مراد برقی و هفت دخترون (۱۳۵۳) ۵ - آقا مهدی کله پز (۱۳۵۲) ۶ - پریزاد (۱۳۵۲) ۷ - جبار سرجوخه فراری (۱۳۵۲) ۸ - عزیز قرقی (۱۳۵۰) 9-داش آکل (1350)

آلبوم‌ها[ویرایش]

  • طوطی
  • ستاره سهیل
  • خواب
  • دختر شیرازی

منابع[ویرایش]