شوشتری (گوشه موسیقی)

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از آواز شوشتری)
پرش به ناوبری پرش به جستجو

گوشهٔ شوشتری یا مایه شوشتری یک گوشه در موسیقی سنتی ایرانی است که در دستگاه همایون طبقه‌بندی می‌شود. شوشتری در کنار آواز اصفهان دو تا از مهم‌ترین ملحقات دستگاه همایون تلقی می‌شوند. اگر چه در تقسیم‌بندی دستگاهی متداول، شوشتری معمولاً جزو آوازهای پنج‌گانه طبقه‌بندی نمی‌شود، اما برخی آن را یک آواز محسوب کرده‌اند و برخی نیز آن را یک دستگاه کوچک جداگانه برشمرده‌اند.

تحلیل ردیف[ویرایش]

شوشتری یکی از مهم‌ترین گوشه‌های دستگاه همایون است. شاهد آن درجهٔ چهارم و ایست آن درجهٔ دوم و خاتمهٔ آن درجهٔ اول همایون است. تکیهٔ اصلی شوشتری بر یک دورهٔ پنج‌نتی به فاصلهٔ پنجم درست است که از درجه‌ٔ اول تا پنجم همایون را شامل می‌شود.[۱]

گوشه‌ها[ویرایش]

گوشه‌های زیر ملحقات شوشتری محسوب می‌شوند:[۲]

میگُلی

میگلی گوشه‌ای کوچک است که در شوشتری اجرا می‌شود و از توابع شوشتری محسوب می‌گردد.

مَرودشتی

این گوشه نیز از توابع شوشتری است. در این گوشه نسبت به شوشتری توجه بیشتری به درجهٔ سوم همایون می‌شود.

بهبهانی

این گوشه نیز از توابع شوشتری است.

نمونه‌ها[ویرایش]

قطعه به زندان، اثر معروف صبا (که با تنظیم استاد حسین دهلوی و ویلن ارسلان کامکار اجرا شده‌است)، تصنیف امید عشق (به کجاها بَرَد این امید ما را) ساختهٔ حسین علیزاده با آواز محمدرضا شجریان بر روی شعر فریدون مشیری در آلبوم دلشدگان، قطعهٔ «بیا تا گل برافشانیم» ساختهٔ حسین علیزاده و با آواز علیرضا افتخاری در آلبوم راز و نیاز، قطعهٔ باد صبا: ساختهٔ حسام السلطنه (در دیوان عارف به او هم نسبت داده شده) با شعری از ملک الشعرای بهار با آواز محمدرضا شجریان، آلبوم چاووش ۸ با آهنگسازی محمدرضا لطفی و آواز شهرام ناظری و تصنیف بی‌قرار به آهنگسازی جلیل عندلیبی و صدای شهرام ناظری از نمونه‌های مشهور این آواز هستند.[نیازمند منبع]

پانویس[ویرایش]

منابع[ویرایش]