سوغاتی (ترانه)

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
«سوغاتی»
جلد «سوغاتی»
جلد نواری که ترانه «سوغاتی» در آن منتشر شد (کمپانی آرگامان، تهران، ۱۳۵۵)
تک‌آهنگ اثر هایده
پخش پیش از انقلاب ۱۳۵۷
ضبط استودیو
سبک موسیقی پاپ
ترانه‌سرا اردلان سرفراز
آهنگساز محمد حیدری
تنظیم کننده ناصر چشم آذر

سوغاتی نام ترانه‌ای از هایده، خواننده ایرانی است که جز ترانه‌های محبوب موسیقی پاپ ایرانی به شمار می‌رود که در سال ۱۳۵۵ در تهران ساخته شده‌است. این ترانه را اردلان سرفراز سروده است و تهیه‌کنندگی و تنظیم آن به ترتیب توسط محمد حیدری و ناصر چشم‌آذر انجام شده است. ناشر ترانه شرکت «آرگامان» است که پیش از انقلاب ۱۳۵۷ در ایران فعالیت داشت.

به جز ضبط استودیویی، هایده این ترانه را در بسیاری از اجراهای زنده خود نیز خواند؛ یکی از این اجراها، اجرا در کنسرت نوروز ۱۳۶۵ در رویال آلبرت هال لندن با تنظیم و رهبری فرنوش بهزاد است.

محمد حیدری در فیلم مستند سخن از هایده، ساخت این اثر را به ترانه «چراغ» با شعری از اردلان سرفراز و با صدای مهستی پیوند می‌دهد و می‌گوید که «سوغاتی» نیز قرار بود با صدای مهستی اجرا شود ولی به یاد ندارد که چگونه توسط هایده خوانده شد.

این ترانه در سال‌های پس از درگذشت هایده، بارها توسط خوانندگان دیگر مانند شکیلا، هنگامه، شینی، یاسمین لوی و علی لهراسبی و رضا صادقی بازخوانی شده‌است. پرویز رحمان‌پناه نیز «سوغاتی» را برای تار و سازهای الکترونیکی تنظیم، اجرا و ضبط کرده ولی این نسخه منتشر نشده‌است. فرید فرجاد و بهروز پناهی (نوازندگان ویلن) نیز در دو آلبوم خود این ترانه را نواخته‌اند.

همچنین خواننده دو ملیتی یاسمین لوی نیز این ترانه را با همین سبک و به زبان عبری اجرا کرده است

ساختار و سبک[ویرایش]

«سوغاتی» توسط اردلان سرفراز سروده شده و توسط محمد حیدری تهیه‌کنندگی شده است[۱] که در سال ۱۳۵۵ در تهران انتشار یافت. سبک این ترانه، پاپ ایرانی است و صدای هایده در این ترانه، کنتر آلتو است.[۲]

شعر ترانه[ویرایش]

جلد نواری که ترانه «سوغاتی» در آن منتشر شد (کمپانی آرگامان، تهران، ۱۳۵۵)

نکته جالب در مورد شعر این ترانه این است که در بخشی از آن این مصرع خوانده میشود: «دست کبوترای عشق، واسه کی دونه بپاشه؟» در حالیکه ظاهرا این مصرع بی معنی است و به نظر میرسد که درست آن «واسه کبوترای عشق، دست کی دونه بپاشه؟» است. البته در تمامی اجراها به صورت نخست خوانده شده است. به دلیل احترام به نظر نویسنده قبلی بدون پاک کردن ویرایش میکنم دست کبوترای عشق واسه کی دونه بپاشه درواقع به نبود معشوق و نبودن کسیکه عشق خودرا به آن ابراز کنیم اشاره داره و کاملا درست است و بسیار پرمعناتر از مصرع پیشنهادی میباشد

وقتی میای صدای پات از همه جاده‌ها میاد

انگار نه از یه شهر دور که از همه دنیا میاد

تا وقتی که در وا میشه لحظه دیدن می‌رسه

هر چی که جاده‌س رو زمین به سینه من می‌رسه



ای که تویی همه کسم بی تو می‌گیره نفسم

اگه تو رو داشته باشم به هر چی می‌خوام می‌رسم

به هر چی می‌خوام می‌رسم


وقتی تو نیستی قلبمو واسه کی تکرار بکنم؟

گل‌های خواب‌آلوده رو واسه کی بیدار بکنم؟

دست کبوترای عشق . واسه کی دونه بپاشه؟

مگه تن من می‌تونه بدون تو زنده باشه؟


ای که تویی همه کسم بی تو می‌گیره نفسم

اگه تو رو داشته باشم به هر چی می‌خوام می‌رسم

به هر چی می‌خوام می‌رسم


عزیزترین سوغاتیه غبار پیراهن تو

عمر دوباره منه دیدن و بوییدن تو

نه من تو رو واسه خودم نه از سر هوس می‌خوام

عمر دوباره منی تو رو واسه نفس می‌خوام


ای که تویی همه کسم بی تو می‌گیره نفسم

اگه تو رو داشته باشم به هر چی می‌خوام می‌رسم

به هر چی می‌خوام می‌رسم

پانویس[ویرایش]

  1. . گفتگو با اردلان سرفراز از تلویزیون من و تو . بازبینی‌شده در ۴ نوامبر۲۰۱۴. 
  2. . گفتگو با اردلان سرفراز درباره سوغاتی هایده . بازبینی‌شده در ۳ نوامبر ۲۰۱۴. 

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]