بهادر یگانه

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
بهادر یگانه
زمینهٔ کاری شاعر، ترانه‌سرا
زادروز ۱۳۰۱ شمسی
قزوین
مرگ ۱۳۶۳
تهران
ملیت  ایرانی
سبک نوشتاری ترانه
دلیل سرشناسی ترانه‌های
رسوای زمانه، راز دل

بهادر یگانه، متخلص به یگانه متولد ۱۳۰۱ در قزوین، شاعر، ترانه‌سرا و حقوقدان ایرانی است.[۱]

او از چهره‌های موسیقی ایران است که با خلق ترانه‌هایی بی‌بدیل سهم بسزایی در شکوفایی موسیقی سنتی ایرانی دارد. تصنیف‌های خاطره‌انگیز و زیبای «رسوای زمانه» و «راز دل» از جمله شاهکارهای ترانه‌سرایی اوست که خوانندگان بسیاری تاکنون از آن الهام گرفته‌اند.

زندگی‌نامه[ویرایش]

بهادر یگانه پس از پایان رساندن تحصیلات متوسطه در وزارت کشور استخدام شد و با ادامه تحصیل از دانشکده حقوق فارغ‌التحصیل گردید. وی پس از چندی به ادبیات علاقه‌مند شد و تا مدرک دکترا پیش رفت.

یگانه در استانداری استان فارس سالیانی مشغول به خدمت شد تا این که در سال ۱۳۴۳ از شیراز به تهران رهسپار شد و با ترانه‌سرایی به همکاری شورای موسیقی رادیو و برنامه رادیویی گل‌ها پرداخت، این فعالیت تا پایان دوره پهلوی در سال ۱۳۵۷ ادامه یافت.

فیلم دختر فال‌گیر به کارگردانی سیروس جراح‌زاده و با بازی سیروس شاندرمنی، با فیلمنامه‌نویسی بهادر یگانه بود که در سال ۱۳۵۱ ناتمام ماند و هرگز اکران نشد.[۲]

وی مقدمه‌ای نیز بر دیوان علی اشتری متخلص به «فرهاد» نگاشته‌است.

استاد بهادر یگانه سال ۱۳۶۳ در ۶۲ سالگی در تهران دیده از جهان فروبست.

آثار[ویرایش]

اکثر ترانه‌های بهادر یگانه مشهور و خاص هستند و جزو آثار ماندگار و برتر موسیقی کلاسیک ایران به‌شمار می‌آیند که توسط خوانندگان سرشناس آن دوران با آهنگسازی همایون خرم، انوشیروان روحانی، عطاالله خرم، اسدالله ملک، جواد لشکری و… اجرا شدند.

رسوای زمانه[ویرایش]

تصنیف «رسوای زمانه» یکی از معروفترین ترانه‌های وی می‌باشد که الهه با اجرای آن به رادیو راه یافت و باعث مشهور شدن این خواننده و ترانه‌سرای آن گردید. این ترانه تاکنون توسط خوانندگانی دیگر چون مرضیه، هایده، مهستی، شکیلا، جهان، محمدرضا شجریان، بابک رادمنش و … بازخوانی شده‌است. در سال ۱۳۹۲ علیرضا قربانی در آلبومی با نام رسوای زمانه اجرای به یادماندنی دیگر از این تصنیف زیبا منتشر کرد.

متن ترانه رسوای زمانه:

شمع و پروانه منم، مستِ میخانه منمرسوای زمانه منم، دیوانه منم
یار پیمانه منم، از خود بیگانه منمرسوای زمانه منم، دیوانه منم
...
چون باد صبا در به درمبا عشق و جنون همسفرم
شمع شب بی سحرم، از خود نبُوَد خبرمرسوای زمانه منم، دیوانه منم
...
تو ای خدای من، شنو نوای منزمین و آسمانِ تو می‌لرزد به زیر پای من
مه و ستارگانِ تو می‌سوزد ز ناله‌های منرسوای زمانه منم، دیوانه منم
...
وای از این دل شیدا دل من، مست و بی پروا دل منمجنون هر صحرا دل من، رسوا دل من
لالهٔ تنها دل من، داغ حسرت‌ها دل منسرمایهٔ سودا دل من، رسوا دل من
...
خاکستر پروانه منم، خونِ دل پیمانه منمچون شور ترانه تویی، چون آهِ شبانه منم
رسوای زمانه منم، دیوانه منمرسوای زمانه منم، دیوانه منم

راز دل[ویرایش]

متن تصنیف «راز دل» که در دستگاه همایون، با مایه آواز یا بیات اصفهان و آهنگسازی همایون خرم نواخته شد و اولین بار توسط الهه اجرا گردید و سپس با صدای هایده و همچنین علیرضا قربانی بازخوانی شده‌است:

ای بی وفا! راز دل بشنو، از خموشی مناین سکوت مرا، ناشنیده مگیر
ای آشنا! چشم دل بگشا، حال من بنگر سوز و ساز دلم را، ندیده مگیر
امشب که تو، در کنار منی، غمگسار منیسایه از سر من، تا سپیده مگیر
ای اشک من! خیز و پرده مشو، پیش چشم تَرَموقت دیدن او، راهِ دیده مگیر
...
دل دیوانه من، بغیر از محبت، گناهی ندارد، خدا داندشده چون مرغ طوفان، که جز بی‌پناهی، پناهی ندارد، خدا داند
منم آن ابر وحشی، که در هر بیابان، به تلخی سرشکی بیفشانمبجز این اشک سوزان، دل نا امیدم، گواهی ندارد، خدا داند
...
ای بی وفا! راز دل بشنو، از خموشی مناین سکوت مرا، ناشنیده مگیر
ای آشنا! چشم دل بگشا، حال من بنگر سوز و ساز دلم را، ندیده مگیر
...
دلم گیرد هر زمان، بهانه توسرم دارد شور جاودانه تو
روی دل بود به سوی آستانه تو
تا آید شب، در میان تیرگی‌هاگشاید پَر، روح من به شور و غوغا
رو کند چو مرغ وحشی، سوی خانه تو
...
ای بی وفا! راز دل بشنو، از خموشی مناین سکوت مرا، ناشنیده مگیر
ای آشنا! چشم دل بگشا، حال من بنگر سوز و ساز دلم را، ندیده مگیر
امشب که تو، در کنار منی، غمگسار منیسایه از سر من، تا سپیده مگیر
ای اشک من! خیز و پرده مشو، پیش چشم تَرَموقت دیدن او، راهِ دیده مگیر

.[۳]

ایران من (تصنیف)، جهان گذران، لاله و گل، موج آتش، جدایی، سراب و… از دیگر آثار ماندگار بهادر یگانه هستند که توسط الهه، مهستی، شهلا سرشار، پروین، نسرین، ایرج و… اجرا شده‌اند.

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]