مصطفی کمال پورتراب

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
مصطفی کمال پورتراب
زادروز ۱۳۰۳
اهل کشور پرچم ایران ایران
کار(ها) آهنگ‌ساز

مصطفی کمال پورتراب (۱۳۰۳ -)، آهنگساز ایرانی و از اساتید تئوری موسیقی است. او از اعضای هیأت مؤسس و نایب رئیس شورای عالی خانه موسیقی ایران است.

زندگی‌نامه[ویرایش]

مصطفی کمال پورتراب سال ۱۳۰۳ در تهران به دنیا آمد. پدرش از افسران نظامی شوروی بود که بعد از انقلاب اکتبر سال ۱۹۱۷ به ایران آمد و ازدواج کرد. فرزند اول خانواده بود و در پنج سالگی پدرش یک فلوت برایش خرید و مصطفی با آن برای بچه‌های محله آهنگ‌هایی را که شنیده بود می‌نواخت. پس از آموختن مقدمات موسیقی سال ۱۳۱۸ وارد دوره شش ساله متوسطه هنرستان عالی موسیقی شد و تا سال ۱۳۲۴ که مدرک دیپلم را دریافت کرد، سازهای متنوعی نظیر فاگوت را از یاروسلاوبیزا، ویولن را از حشمت سنجری و عطاالله خادم میثاق و تار را از موسی معروفی فرا گرفت. وی هم‌چنین تئوری موسیقی ایرانی را نزد روح‌الله خالقی آموخت و در فراگیری آواز گروهی از آموزش‌های روبیک گریگوریان و در سرایش از آموزش‌های فریدون فرزانه و پاتما گریان استفاده کرد.[۱] پس از آن، به دلیل این که امکان تحصیل در دورهٔ عالی آهنگسازی در هنرستان وجود نداشت، به طور خصوصی نزد پرویز محمود به فراگیری آهنگسازی پرداخت. او بعداً همین رشته را در هنرستان نیز ادامه داد و در سال ۱۳۳۹ فارغ‌التحصیل شد. او بعدها در سال ۱۳۴۶ دوره‌ای تکمیلی نیز در فرانسه گذراند.[۲]

پورتراب از ۱۳۲۴ تدریس موسیقی را آغاز کرد. وی در سال ۱۳۴۰ سرپرستی یکی از ارکسترهای وزارت فرهنگ و هنر ایران را به عهده گرفت. هم‌چنین در فاصله ۱۳۵۰ تا ۱۳۵۲ مدیر هنرستان موسیقی ایران شد.

بعد از انقلاب ۱۳۵۷ در ایران، پورتراب به تدرسی هارمونی و کنترپوان به صورت خصوصی ادامه داد و پس از گذشت چند سال، به عنوان استاد دانشکده موسیقی دانشگاه هنر و دانشگاه آزاد نیز به صورت رسمی در این زمینه تدریس کرد.

پورتراب چندین قطعه موسیقی خلق کرده و چند کتاب نیز نوشته یا ترجمه کرده‌است. یکی از پرفروش‌ترین آثار او کتابی به نام «تئوری موسیقی» است که تا سال ۱۳۹۱ به چاپ چهل و هشتم رسید.[۳]

وی در سال ۱۳۸۷ به عنوان چهره ماندگار موسیقی ایران انتخاب شد.[۴]

کتاب‌شناسی[ویرایش]

تألیف[ویرایش]

  • «تئوری موسیقی»، نشر چشمه، ISBN ۹۶۴-۶۱۹۴-۲۷-۳
  • «مق‍دمه‌ای بر مب‍انی آهن‍گس‍ازی»، نشر چشمه، ISBN ۹۶۴-۶۱۹۴-۴۳-۵
  • «آهن‍گه‍ای برگزیده برای پی‍انو»، انتشارات سرود، ISBN ۹۶۴-۵۸۴۲-۰۵-۰

ترجمه[ویرایش]

  • «متد آموزش پیانو اروپا»، ترجمهٔ پویان آزاده، ویرایش مصطفی کمال پورتراب، نشر چشمه ISBN ۹۲۸-۹۶۴-۳۴۲-۴۱۸-۲
  • «کن‍ترپوان به‌زبان ساده»، نوشتهٔ اچ. سی. ال. است‍اک، ISBN ۹۶۴-۵۸۴۲-۰۳-۴
  • «تج‍زیه و تح‍لی‍ل موسی‍قی برای جوانان»، نوشتهٔ ل‍ئ‍ونارد برنس‍تاین، ISBN ۹۶۴-۶۱۹۴-۲۳-۰
  • «هارمونی بر روی شستی‌های پیانو»، نوشتهٔ کارل پدرن، انتشارات چنگ، ISBN ۹۶۴-۸۵۳۸-۴۱-۷
  • «تک‍الی‍ف و حل مس‍ائ‍ل ت‍ئ‍وری موسی‍قی و تع‍لی‍م خط و خوشن‍ویس‍ی»، نوشتهٔ اتوره پوتس‍ولی، ISBN ۹۶۴-۶۱۹۴-۰۴-۴
  • «آموزش کن‍تر پوان مدال (مق‍امی)»، نوشتهٔ مارسل دوپر، انتشارات چنگ، ISBN ۹۶۴-۸۵۳۸-۴۳-۳
  • «هارمونی کلاسی‍ک»، نوشتهٔ سی. اچ. کی‍تس‍ون
  • «موسیقی مدرن»، نوشتهٔ موریس لورو، ISBN ۹۶۴-۶۱۹۴-۹۹-۰
  • «موتس‍ارت»، نوشتهٔ یان مک لی‍ن
  • «زندگی پراضطراب چایک‍وفس‍کی»، نوشتهٔ هربرت ولس‍توک
  • «هانون»، نوشتهٔ شارل لویی، ISBN ۹۶۴-۵۸۴۲-۳۸-۷
  • «هارمونی مدرن (توضی‍ح و کاربرد آن)»، نوشتهٔ ایگ‍لف‍یل‍د هال، ISBN ۹۶۴-۵۸۴۲-۱۲-۵
  • «هماهنگی علمی و عملی»، نوشتهٔ هانری سارلی، انتشارات چنگ، ۹-۹۲-۸۰۲۶۰۳-۰-۹۷۹ ISMN

منابع[ویرایش]

  1. نقل از خبرگزاری ایسکانیوز باشگاه خبرنگاران دانشجویی ایران
  2. «زندگی نامه استاد مصطفی کمال پورتراب». آکادمی هنر تهران. بازبینی‌شده در ۱۹ ژوئیه ۲۰۰۷. 
  3. «تئوری موسیقی». نشر چشمه. 
  4. کمال‌پور تراب چهره ماندگار موسیقی در رشته موسیقی از فرهنگستان هنر، به نقل از پایگاه اینترنتی چهره‌های ماندگار