مهدی گلشنی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
مهدی گلشنی
زادروز ۱۳۱۷ هـ. ش،
اصفهان، ایران
محل زندگی ایران
ملیت  ایران
پیشه پژوهشگر، مترجم و استاد دانشگاه صنعتی شریف
مذهب اسلام، شیعه
آثار «تحلیلی از دیدگاههای فلسفی فیزیک‌دانان معاصر»
«قرآن و علوم طبیعت»
«از علم سکولار تا علمی دینی»
ترجمهٔ «فیزیک هالیدی ـ رزنیک» و...
همسر بتول نجفی[۱]
جایزه‌ها چهرهٔ ماندگار عرصهٔ فیزیک
جایزهٔ کتاب سال جمهوری اسلامی ایران


مهدی گلشنی (زادهٔ ۱۳۱۷، اصفهانفیزیک‌دان و نظریه‌پرداز ایرانی، پژوهشگر فلسفه علم ، مترجم، استاد دانشگاه صنعتی شریف، عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی، و عضو پیوسته فرهنگستان علوم ایران است. او از برگزیدگان همایش چهره‌های ماندگار در عرصهٔ فیزیک و برندهٔ کتاب سال جمهوری اسلامی ایران است.[۲]

زندگی[ویرایش]

مهدی گلشنی تحصیلات مقدماتی را در اصفهان گذراند و بعد از عزیمت به تهران، در سال ۱۳۳۹ موفق به اخذ دانشنامه لیسانس از دانشگاه تهران در رشته فیزیک شد. سپس به منظور ادامه تحصیل رهسپار ایالات متحده آمریکا شد و در سال ۱۳۴۸ هـ. ش از دانشگاه برکلی آمریکا در رشته فیزیک با گرایش ذرات بنیادی به درجهٔ دکتری نائل آمد.[۳]

همزمان با اتمام تحصیل در آمریکا، به ایران بازگشت و در دانشگاه صنعتی شریف با رتبه استادیاری به تدریس پرداخت و در سال ۱۳۶۴ در همان دانشگاه، به رتبهٔ استادی ارتقاء یافت. وی به زبان‌های فارسی، عربی و انگلیسی تسلط دارد و به هر سه زبان دارای تألیفات متعدد است. گذشته از دانش فیزیک که رشتهٔ تخصصی اوست، گلشنی در عرصهٔ الهیات و پژوهش‌های دینی و نیز در زمینهٔ مطالعات تطبیقی میان دو حوزهٔ «علم و دین» صاحب‌نظر است و به عنوان بنیان گذار گروه فلسفه ی علم دانشگاه شریف شناخته می شود. وی برگزیدهٔ همایش چهره‌های ماندگار در عرصهٔ فیزیک و برندهٔ دو جایزهٔ کتاب سال جمهوری اسلامی ایران است. در سال ۱۳۹۰ کتاب «جشن‌نامهٔ دکتر مهدی گلشنی» به مناسبت بزرگداشت مقام علمی وی از سوی فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی ایران به چاپ رسید.[۴] وی هم اکنون در گروه فلسفه ی علم دانشگاه شریف مشغول تربیت دانشجو ، تحقیق و تدریس است .

نظرات[ویرایش]

مهدی گلشنی یکی از مدفعان سر سخت نظریه علم دینی است و از دیدگاه کسانی که علم اسلامی را قبول ندارند انتقاد می کند.به نظر گلشنی علم هم در مرحله نظر و هم در مرحله عمل تحت تاثیر پیش فرض های دینی و متافیزیکی است. او از ایده علم مقدس یا علم اسلامی دفاع می کند.[۵]گلشنی اعتقاد دارد که میان دین و علم رابطه ای وجود دارد. او بر این باور است که علم نیز نوعی پرستش . عبادت در میان دیگر پرستش ها و عبادات است چنان که دین و علم هر دو قصد دارند ما را به تحقیق و پژوهش در آثار خداوند فراخوانند.وی موضوع تنظیم دقیق در قوانین فیزیکی را به عنوان شاهدی بر وجود طراح و ناظمی با قصد بر می شمارد.و بر این باور است که علم به تنهایی انسان را به تعالی نمی رساند بله به دین و متافیزیک نیز در این سیر نیاز است.[۶]

برخی از سمت‌های علمی و فرهنگی[ویرایش]

  • رئیس دانشکده فیزیک دانشگاه صنعتی شریف (از ۱۳۵۲ تا ۱۳۵۴ و از ۱۳۶۶ تا ۱۳۶۸)
  • رئیس و بنیانگذار گروه «فلسفه علم» دانشگاه صنعتی شریف (از ۱۳۷۴ تا کنون)
  • رئیس پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی (از ۱۳۷۲ تا کنون)
  • عضو هیئت علمی دانشگاه صنعتی شریف (از ۱۳۴۹)؛ استاد دانشگاه صنعتی شریف (از ۱۳۶۴ تا کنون)
  • عضو پیوسته فرهنگستان علوم (از ابتدای تاسیس)
  • رئیس گروه علوم پایه فرهنگستان علوم (از ۱۳۶۹ تا ۱۳۷۹)
  • سرپرست گروه علوم پایه شورای عالی برنامه ریزی (از ۱۳۶۹ تا ۱۳۸۰)
  • عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی (از ۱۳۷۵ تا کنون)
  • عضو پیوسته فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی ایران
  • عضو وابسته ارشد مرکز بین‌المللی فیزیک نظری در تریست ایتالیا (از ۱۳۶۹ تا ۱۳۷۴)
  • عضو آکادمی علوم جهان اسلام (از ۱۳۸۱تا کنون)
  • عضو انجمن اروپائی علم و الهیات
  • عضو انجمن استادان فیزیک آمریکا
  • عضو مرکز الهیات و علوم طبیعی (برکلی، آمریکا)
  • عضو مؤسس انجمن بین‌المللی علم و دین (کمبریج، بریتانیا)
  • داور جایزهٔ تمپلتن[۷]

کتاب‌شناسی[ویرایش]

فارسی[ویرایش]

  1. فیزیک (ترجمه از هالیدی - رزنیک). با همکاری مهندس مقبلی، نشردانشگاهی، ۱۳۶۴ (برنده کتاب سال ۱۳۷۴).
  2. قرآن و علوم طبیعت، امیرکبیر، ۱۳۶۴ (نشر مطهر ۱۳۸۰).
  3. تحلیلی از دیدگاه‌های فلسفی فیزیکدانان معاصر، امیرکبیر، ۱۳۶۹ (برنده کتاب سال).
  4. از علم سکولار تا علمی دینی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، ۱۳۷۷.
  5. فیزیک امروز (ترجمه از کتاب اوهانیان). با همکاری مهندس مقبلی، انتشارات خوارزمی، ۱۳۷۸.
  6. علم و دین و معنویت در آستانه قرن بیست و یکم. پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، ۱۳۷۹.
  7. خداباوری و دانشمندان معاصر غربی. کانون اندیشه جوان، ۱۳۹۵.[۸]

عربی[ویرایش]

  1. القرآن و معرفة الطبیعة (بیروت، دارالاضواء).
  2. من العلم العلمانی الی العلم الدینی (بیروت، دارالهادی).
  3. هل العلم یستغنی عن الدین (طهران، مؤسسة الهدی للنشر والتوزیع).

انگلیسی[ویرایش]

  • The Holy Qur'an and the Science of Nature. Global Publication, New York, 1998. 
  • From Physics to Metaphysics. Institute for Humanities and Cultural Studies, Tehran, 1998. 
  • Can Science Dispense with Religion?. Institute for Humanities and Cultural Studies, third edition, Tehran, 2004. 
  • Issues in Islam and Science. Institute for Humanities and Cultural Studies, Tehran, 2004. 
  • English translation of the first five Chapters of the Qur'an. Islamic Propagation Organization, Tehran. 

نشان‌ها و افتخارات[ویرایش]

  • «استاد ممتاز» و «استاد نمونهٔ» دانشگاه صنعتی شریف
  • برنده جایزه درس علم و دین از بنیاد تمپلتون آمریکا
  • داور بین‌المللی جایزه علم و دین تمپلتون (بزرگترین جایزه مالی در جهان در زمینه علم و دین)
  • برنده جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی ایران (برای ترجمه «فیزیک» هالیدی ـ رزنیک)
  • برنده جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی ایران (برای «تحلیلی از دیدگاههای فلسفی فیزیکدانان معاصر»)
  • نشان درجه ۱ دانش از مجمع عمومی فرهنگستان علوم به عنوان استاد برگزیده مراسم بزرگداشت مشترک فرهنگستان‌ها
  • چهرهٔ ماندگار عرصهٔ فیزیک در دومین همایش چهره‌های ماندگار (۱۳۸۱)

پانویس[ویرایش]

منابع[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]