گل‌ها (برنامه رادیویی)

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از ارکستر گل‌ها)
پرش به: ناوبری، جستجو

گل‌ها یک برنامه موسیقی ایرانی بود که به مدت ۲۳ سال از ۱۳۳۵ تا ۱۳۵۷ از رادیو ملی ایران پخش می‌شد.[۱] این مجموعه جمعاً شامل ۸۵۰ ساعت مقدمه و شعرخوانی به همراه آواز بود، که در این میان تک‌نوازی‌هایی نیز گنجانده شده بود. «گل‌ها» به سبب تحولی که در موسیقی ایرانی ایجاد کرد، و تأثیر عظیمی که بر نگرش ایرانیان نسبت به موسیقی بر جا نهاد، یکی از بهترین و اصیل‌ترین و ایرانی‌ترین برنامه‌های تاریخ رادیو شمرده می‌شود.

برنامه گل‌ها در آغاز با نام گل‌های جاویدان به ابتکار داوود پیرنیا در رادیو تهران آغاز شد. برنامه‌های دیگری نیز به نام‌های گل‌های رنگارنگ، یک شاخه گل، برگ سبز، گل‌های صحرایی بعد از ۱۳۳۴ به این مجموعه افزوده شد. در طول یازده‌سال ریاست و نظارت پیرنیا بر تولید مجموعهٔ گل‌ها ۵ دسته برنامه در این مجموعه تهیه شد: گل‌های جاویدان (۱۵۷ برنامه)؛ گل‌های رنگارنگ (۴۸۱ برنامه)؛ برگ سبز (۴۸۱ برنامه)؛ یک شاخه گل (۴۶۵ برنامه)؛ و گل‌های صحرایی (۶۴ برنامه)هر يك از این مجموعه‌ها شامل آثار برگزيده‌ٔ شاعران كهن و معاصر زبان پارسی، و دكلمه‌ٔ شعر در آن‌ها با موسیقی و اجرای آهنگ و تفسیر جامع و كامل استادانِ فن همراه بود و دكلمه کنندگانِ بنام و وارد به فن دكلمه‌ٔ اشعار در آن حضور داشتند. همچنین موسیقی كهن و بومی ایرانی نيز در این مجموعه‌ها به چشم میخورد. پس از کناره‌گیری پیرنیا از فعالیت در رادیو در سال ۱۳۴۶ و چند سال بی‌ثباتی، در سال ۱۳۵۱ برنامه دیگری با نام گل‌های تازه با مدیریت هوشنگ ابتهاج و روشی شبیه به دوره پیرنیا پخش شد.

ارکستر گل‌ها[ویرایش]

هستهٔ اولیهٔ ارکستر گل‌ها را نوازندگانی همچون ابوالحسن صبا، علی تجویدی، مهدی خالدی، احمد عبادی(سه تار)، مرتضی محجوبی (پیانو)، عبدالله جهان‌پناه (ویولن)، لطف‌الله مجد (تار)، رضا ورزنده (سنتور)، عباس شیرخدایی (قره‌نی)، ایزدی (ویولن سل)، مستان (کنترباس) و حسین تهرانی (ضرب) تشکیل می‌دادند[۲] که بعدها تحت رهبری روح‌الله خالقی افراد سرشناس دیگری مانند پرویز یاحقی(ویولن)، حسن کسایی(نی و سه‌تار)، جواد معروفی(پیانو)، جلیل شهناز(تار)، ناصر افتتاح(نی)، علی اصغر بهاری(کمانچه)، فرهنگ شریف(تار)، منصور صارمی (سنتور)و... در آن به نوازندگی پرداختند.

تاثیر بر ادبیات[ویرایش]

در دهه‌های ۱۳۳۰ و ۱۳۴۰ که درصد بی‌سوادی جامعهٔ ایران به ۸۵درصد می‌رسید، این برنامه با یادآوری و معرفی دوبارهٔ بیش از ۵۶۰ شعر فارسی (از قدیم تا جدید) به ادبیات کلاسیک فارسی جانی تازه بخشید و تقاضا برای انتشار دیوان‌های شاعران که سال‌ها مهجور مانده بودند و دیگر چاپ نمی‌شدند، یا کیفیت چاپ و نشر آن‌ها پایین بود ناگهان بالا رفت.[۱]

اجراکنندگان برنامه گلها[ویرایش]

خوانندگان[ویرایش]

آهنگ سازان[ویرایش]

گویندگان[ویرایش]

گروه‌های مختلفی در داخل و خارج از کشور تا کنون آرشیو برنامه گلها را جمع‌آوری و عرضه کرده‌اند.

منابع[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ جِین لویزن. «گل_های آواز و موسیقیِ ایرانی: داستانِ دیجیتالی کردنِ برنامهٔ گل_ها». وبگاه گلها. بازبینی‌شده در ۱۹ تیر ۱۳۹۴. 
  2. ایرج برخوردار. «ارکستر گل‌ها - اقتباس از کتاب «موسیقی رادیو و نقش مدیریت» اثر ایرج برخوردار». وبگاه رادیو گلها. بازبینی‌شده در ۱۹ تیر ۱۳۹۴. 

پیوند به بیرون[ویرایش]