پریرخ دادستان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
پریرخ دادستان
متولد ۱ فروردین ۱۳۱۲
تهران،
مرگ ۲۲ آبان ۱۳۸۹ (۷۷ سالگی)
تهران،
بیماری سرطان
ملیت ایرانی
رشته فعالیت استاد روانشناسی
محل کار دانشگاه تهران
دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب
دانشگاه شهید بهشتی
دلیل شهرت مادر روانشناسی ایران

پروفسور پریرخ دادستان (۱۳۱۲ - ۱۳۸۹) استاد روانشناسی دانشگاه تهران، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب و دانشگاه شهید بهشتی است.

پروفسور پریرخ دادستان یکی از بنیانگذاران روانشناسی نوین ایران است و بسیاری او را مادر روانشناسی ایران می نامند. وی دارای تالیفات منحصر بفرد در روانشناسی رشد(روانشناسی تحولی) و بالینی است و تاثیر زیادی بر زبان روانشناسی نوین ایران داشته است و دارد و یکی از اولین و معدود مولفانی در سطح بین المللی است که به دنبال تبیین روانشناسی مرضی از دیدگاه تحولی بوده‌است. او سال ها تدریس روانشناسی رشد(تحولی)، بالینی کودک، مرضی، ارزشیابی شخصیت، تشخیص و جنایی را در سطوح مقدماتی و پیشرفته به عهده داشته است.

زندگی‌نامه[ویرایش]

دکتر دادستان اول فروردین ۱۳۱۲ در تهران متولد شد و تحصیلات ابتدایی خود را در دبستان خورشید در سال ۱۳۱۷ آغاز کرد و دیپلم علمی خود را از دبیرستان ناموس در سال ۱۳۲۸ در ۱۵ سالگی و دیپلم ادبی را از دبیرستان شاهدخت تهران در سال ۱۳۲۹ دریافت کرد. دکتر دادستان در حالیکه ۱۶ سال بیش نداشت در دومین آزمون اعزام به خارج از کشور در دوران پهلوی شرکت کرد و به عنوان تنها زن در آن پذیرفته و یک سال بعد عازم ژنو پایتخت سوئیس شد. درخشش پریرخ جوان در طول تحصیل قبل از دکترا در دانشگاه ژنو با عث شد ژان پیاژه غول روانشناسی شناختی و تحولی راهنمایی پزوهش و پایان نامه دکترای او را بپذیرد. باور پیاژه به دکتر دادستان به حدی بود که مسئولیت مرکز شناختی نیویورک را به او پیشنهاد کرد. اما دادستان که عاشق وطن بود پیشنهاد را نپذیرفت ودر سال ۱۳۳۹ بعد از اخذ مدرک دکترا در ۲۶ سالگی به کشور بازگشت.[۱] ; [۲] ; [۳]

بعد از ورود به ایران، دادستان مسئولیت نخستین مرکز هدایت حرفه‌ای و هدایت تحصیلی را بر عهده‌ گرفت. او دو سال مسئولیت دفتر روان‌شناسی دانشگاه پلی‌تکنیک را با نظارت دانشگاه فرانسه و برای هدایت دانشجویان عهده‌دار شد. وی در سال ۱۳۵۴ به اصرار دکتر علی اکبر سیاسی به گروه روانشناسی دانشگاه تهران پیوست.[۴] ; [۵]

دکتر دادستان در سال ۱۳۵۹ به عنوان دانشیار و مدیر گروه روانشناسی دانشگاه تهران انتخاب گردید . با تلاش بی وقفه در پژوهش وتالیف، دکتر دادستان توانست به درجه استاد تمامی در گروه روانشناسی دانشگاه تهران در مدت کوتاهی(در سال ۱۳۶۵)برسد. از استاد دادستان بیش از ۱۵ کتاب و ۵۰ مقاله باقی است. او عهده دار چنین طرح پژوهشی در سطح ملی بوده است. در سال ۱۳۸۱ در حالیکه به تازگی به عنوان یکی از پرکارترین استاتید دانشگاه تهران شناخته شده بود و تدریس بیش از ۱۷ واحد درسی را به عهده داشت به اجبار بازنشسته گردید. دکتر دادستان جزو محدود استادانی در دانشکده روانشناسی بود که از امضای حکم بازنشستگی امتناع ورزید وبه این حرکت مدیریت دانشکده و دانشگاه تهران شدیدا اعتراض کرد. همگام با استاد دادستان، دانشجویان گروه روانشناسی به این حرکت دانشگاه تهران اعتراض کرده، خواستار لغو حکم بازنشستگی وی شدند.

دکتر دادستان از سال ۱۳۷۲ تا ۱۳۸۹ مدیر دفتر مطالعات و تحقیقات علوم انسانی معاونت پژوهشی و برنامه‌ریزی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب و از ۱۳۷۵ تا ۱۳۸۹ مدیر گروه روانشناسی سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی (سمت) بود. او در سال ۱۳۸۲ فصلنامه روانشناسان ایرانی را با همکاری دانشگاه آزاد تاسیس نمود. [۶] ; [۷]

درگذشت[ویرایش]

پروفسور دادستان صبح شنبه ۲۲ آبان ماه ۱۳۸۹ به‌ علت بیماری سرطان در سن ۷۷ سالگی در تهران درگذشت.[۸]

جوایز و افتخارات[ویرایش]

  • کتاب «روانشناسی مرضی تحول از کودکی تا نوجوانی» تالیف: استاد دادستان، برگزیده دوره دهم کتاب سال جمهوری اسلامی ایران.[۹]
  • چهره‌های ماندگار در سال ۱۳۸۱.[۱۰]
  • برنده جایزه بخش تحقیقات بنیادی علوم انسانی در پانزدهمین جشنواره بین المللی خوارزمی (۱۳۸۳)[۱۱]

کتابشناسی[ویرایش]

  • ۱۳۸۲ روانشناسی جنایی: تهران، انتشارات سمت.
  • ۱۳۷۹ اختلالهای زبان، روشهای تشخیص و بازپروری (روانشناسی مرضی تحولی ۳). تهران: انتشارات سمت. کتاب برگزیده دانشگاه تهران (۱۳۸۰).
  • ۱۳۷۸ روانشناسی مرضی تحولی، از کودکی تا بزرگسالی. جلد دوم، تهران: انتشارات سمت. کتاب تشویقی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی (۱۳۷۹).
  • ۱۳۷۷ تنیدگی یا استرس، بیماری جدید تمدن. تهران: انتشارات رشد.
  • ۱۳۷۶ روانشناسی مرضی تحولی، از کودکی تا بزرگسالی، جلد اول. تهران: انتشارات سمت. کتاب برگزیده دانشگاه آزاد اسلامی.
  • ۱۳۷۵ گفتگوهای آزاد با ژان پیاژه. با همکاری دکتر محمود منصور، تهران: مؤسسه پژوهشی ابن‌سینا.
  • ۱۳۷۵ دیدگاه پیاژه، در گستره تحول روانی. با همکاری دکتر محمود منصور، تهران: انتشارات بعثت.
  • ۱۳۷۴ ارزشیابی شخصیت کودکان براساس آزمونهای ترسیمی. تهران: انتشارات رشد.
  • ۱۳۷۲ روانشناسی ژنتیک۲. از روان تحلیل‌گری تا رفتارشناسی. باهمکاری دکترمحمود منصور، تهران: انتشارات ژرف.
  • ۱۳۷۱ نقاشی کودکان، کاربرد تست ترسیم خانواده در کلینیک.باهمکاری دکتر محمود منصور، تهران: انتشارات ژرف.
  • ۱۳۷۱ روانشناسی بالینی. با همکاری دکتر محمود منصور، تهران: انتشارات ژرف.
  • ۱۳۷۰ روانشناسی مرضی تحولی، از کودکی تا نوجوانی. تهران: انتشارات ژرف. برنده کتاب سال (۱۳۷۱).
  • ۱۳۶۹ تربیت به کجاره می‌سپرد؟ با همکاری دکتر محمود منصور، تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
  • ۱۳۶۸ بیماریهای روانی. با همکاری دکتر محمود منصور، تهران: انتشارات ژرف.
  • ۱۳۶۵ لغت‌نامه روانشناسی. با همکاری دکتر محمود منصور، دکتر میناراد. تهران: انتشارات ژرف.

مقاله‌ها[ویرایش]

  • ۱۳۸۵ بررسی تحولی مفهوم طبقه بندی. با همکاری جمیله کلانتری خاندانی، فصلنامه روانشناسان ایرانی،۱۰،
  • ۱۳۸۴ اثربخشی روان‌درمانگری پویشی کوتاه‌مدت و دارو درمانگری در بیماران افسرده. با همکاری دکتر فاتح رحمانی، دکتر محمدکاظم عاطف وحید و دکتر ایرج امیدی، مجله رواشناسی (دوره جدید)، ۳۴، ۱۳۸-۱۱۴.
  • ۱۳۸۳ تحول مفاهیم اخلاقی و دیگردوستی در دانش‌آموزان دوره راهنمایی شهر تهران، با همکاری معصومه پور محمدرضا تجریشی، فصلنامه روانشناسان ایرانی، ۲، ۱۰۳-۹۱.
  • ۱۳۸۳ جدایی روانشناختی از والدین و پیشرفت تحصیلی: یک پژوهش درباره تفاوتهای جنسی وفرهنگی. با همکاری محسن حق‌بین، سعیده بزازیان و محمدرضاحسن‌زاده توکلی، فصلنامه روانشناسان ایرانی، ۱، ۲۰-۳.
  • ۱۳۸۲ بررسی رابطه نشانه‌های مرضی مادر با شکل‌گیری دلبستگی و مشکلات رفتاری/ اجتماعی کودکان پیش‌دبستانی. با همکاری دکتر زینب خانجانی، مجله روانشناسی، (دوره جدید)، ۲۷، ۲۵۲-۲۳۳.
  • ۱۳۸۱ بررسی تحول بازخورد کودکان نسبت به بیماری‌های روانی برحسب فاصله اجتماعی. با همکاری سعیده بزازیان، مجله علوم روانشناختی، ۳، ۳۱۳-۲۸۶.
  • ۱۳۸۱ دین و تحول شناخت، مجله علوم روانشناختی، ۲، ۱۴۹-۱۲۲.
  • ۱۳۸۱ بررسی تحولی خودپنداشت در کودکان ۶ تا ۱۲ ساله و رابطه آن با طبقه اجتماعی و جنس. با همکاری دکتر رضا پورحسین، دکتر جواد اژه‌ای و دکتر علیرضا کیامنش. مجله روانشناسی (دوره جدید)، ۲۳، ۲۲۶-۲۱۱.
  • ۱۳۸۰ تأثیر تنش‌زدایی بر اضطراب، پیشرفت تحصیلی و حافظه کودکان دبستانی. با همکاری دکتر مسعود جان‌بزرگی و ناهید نوری، مجله روانشناسی (دوره جدید)، ۱۷، ۳۰-۴.
  • ۱۳۷۹ بررسی تواناییهای کودکان غیرفارسی زبان در زبان فارسی در بدو ورود به نظام آموزشی. با همکاری زهره مجدآبادی فراهانی، مجموعه مقالات علوم‌انسانی دانشگاه آزاد اسلامی- تهران جنوب، معاونت پژوهشی و برنامه‌ریزی، دفتر دوم، ۳۰-۷.
  • ۱۳۷۹ تحول شناختی و آموزش دینی، رشد آموزش ابتدایی، ۲۳، ۲۵-۲۰.
  • ۱۳۷۹ نقش عوامل شخصیتی بر راهبردهای مقابله‌ای و تاثیر روش مقابله درمانگری بر عوامل شخصیتی و افسردگی. با همکاری دکتر علیرضا آقایوسفی، دکتر جواد اژه‌ای، دکتر محمود منصور، مجله روانشناسی (دوره جدید)، ۱۶، ۳۷۰-۳۴۷.
  • ۱۳۷۹ وارسی مقایسه¬ای نمره Z آزمون "رورشاخ" در آزمودنیهای سطوح عینی و انتزاعی. با همکاری دکتر محمدرضا شعیری، دکتر محمود منصور و دکتر جواد اژه‌ای. مجله روانشناسی (دوره جدید)، ۱۴، ۱۳۰-۱۱۵.
  • ۱۳۷۸ بررسی توانمندیهای ذهنی دانش‌آموزان دوره ابتدایی. رشد آموزش ابتدایی، ۳ (۲)، ۳۱-۲۶.
  • ۱۳۷۸ بیش از این فرصتهای بهینه آموزشی را از دست ندهیم. رشد آموزش ابتدایی، ویژه‌نامه همایش نقد و بررسی کتابهای دوره ابتدایی، ۲۱۶-۲۱۰.
  • ۱۳۷۸ پیامدهای شکست مقاومت و افشای هیجانی در سطح سلولهای تسهیل کننده و مهاری لمفوسیتهای T و آسیبهای روانشناختی. با همکاری دکتر نیما قربانی، دکتر جواد اژه ای و دکتر حسین مطیعیان، مجله روانشناسی (دوره جدید)، ۱۲، ۳۸۹-۳۶۸.
  • ۱۳۷۸ بررسی مولفه¬های بنیادین سازش¬یافتگی در آزادگان ایرانی (قسمت اول). دکتر هادی بهرامی احسان، دکتر پریرخ دادستان، دکتر جواد اژه‌ای، دکتر علیرضا کیامنش. مجله روانشناسی (دوره جدید)، ۱۲، ۳۱۹-۲۹۹.
  • ۱۳۷۸ بررسی مولفه¬های بنیادین سازش یافتگی در آزادگان ایرانی (قسمت اول). با همکاری دکتر هادی بهرامی احسان، دکتر جواد اژه‌ای و دکتر علیرضا کیامنش. مجله روانشناسی (دوره جدید)، ۱۱، ۲۶۸-۲۴۹.
  • ۱۳۷۸ تنیدگی (استرس)، فعالیت مغزی/ رفتاری و تغییرات ایمونوگلوبولین ترشحی A. با همکاری دکتر پرویز آزادفلاح، دکتر جواد اژه‌ای و دکتر سیدمحمد موذنی، مجله روانشناسی (دوره جدید)، ۹، ۲۶۸-۲۴۹.
  • ۱۳۷۸ پیشگیری از عقب‌ماندگی کاذب، نخستین گام در راه تأمین بهداشت روانی. فصلنامه حوزه و دانشگاه، ۱۸، ۵۶-۳۷.
  • ۱۳۷۸ نقش تعامل اجتماعی در تحقق آرمانهای گروهی. مقاله ارائه شده در همایش بررسی علل و عوامل تقدم مصالح جمعی بر منافع فردی، اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان تهران، مقاله برتر.
  • ۱۳۷۷ نقش تلویزیون در شکل‌گیری و تقویت مفاهیم مذهبی و اخلاقی کودکان دوره ابتدایی. مجله پژوهش و سنجش، مرکز پژوهش و سنجش صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران، ۵ (۱۶ و ۱۵)، سال پنجم، ۲۹-۲۲.
  • ۱۳۷۷ بررسی ویژگیهای شخصیتی مبتلایان به میگرن و مقایسه تاثیر دارو درمانگری با روش آموزش تنش‌زدایی همراه با پسخوراند زیستی حرارتی در این بیماران. با همکاری دکتر کاظم رسول زاده طباطبایی، مجله روانشناسی (دوره جدید)، ۷، ۲۳۰-۲۱۱
  • ۱۳۷۷ بررسی توان ذهنی و درک مفاهیم دانش‌آموزان دوره ابتدایی به منظور تعیین استانداردهای آموزشی. مجله روانشناسی (دوره جدید)، ۵، ۳۹-۵.
  • ۱۳۷۶ آدلرو آدلری‌نگری. مجله روانشناسی (دوره جدید)، ۴، ۳۲۹-۳۰۳.
  • ۱۳۷۶ پیاژه در جدال با روان تحلیل‌گری. مجله روانشناسی (دوره جدید)، ۲. ۱۴۴-۱۲۲.
  • ۱۳۷۶ سنجش و درمان اضطراب امتحان. مجله روانشناسی (دوره جدید)، ۱، ۶۰-۳۱.
  • ۱۳۷۴ سنجش و درمان اضطراب امتحان. مقاله ارائه شده در همایش علمی-کاربردی بهبود کیفیت آموزش عمومی، اداره کل آموزش و پرورش شهر تهران، آذرماه.
  • ۱۳۷۲ استقلال‌طلبی و تعارض نسلها. دنیای سخن، ۵۴، ۴۵-۴۴.
  • ۱۳۷۲ هوش و خلاقیت. مجله استعدادهای درخشان، ۲(۱)، ۱۸-۶.
  • ۱۳۷۱ بررسی تحول عقلی دختران بر اساس یافته‌های ترسیمی. مجله دانشکده ادبیات و علوم‌انسانی دانشگاه تهران، ۳۰، (۴-۱)، ۶۴-۳۳.
  • ۱۳۷۰ شکل‌گیری اضطراب در جریان تحول و بررسی تجربی آن در دوره نوجوانی. مجله دانشکده ادبیات و علوم‌انسانی دانشگاه تهران، ۲۹(۲-۱)، ۱۶۴- ۱۲۵.
  • ۱۳۷۰ بررسی تجربی حافظه و موقعیت آن در گستره کنشهای شناختی: دیدگاه عملیاتی. مجله دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران، ۲۸( ۴ و ۳)،۳۲۰-۲۹۵.
  • ۱۳۶۷ نارساخوانی. مجله دانشکده ادبیات و علوم‌انسانی دانشگاه تهران۲۵، (۴-۱) ، ۴۲۲- ۴۰۵.
  • ۱۳۶۷ گستره روانی پرخاشگری. مجلـه دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگـاه تهران، ۲۶ (۴-۱) ، ۲۴۵-۲۳۵.
  • ۱۳۵۸ بررسی نظریه‌های هوش از دیدگاه نظریه عملیاتی. مجله دانشکده ادبیات و علوم‌انسانی دانشگاه تهران، ۲۴ (۴ و ۳)، ۲۹۲-۲۷۴.
  • ۱۳۵۸ نقاشی به منزله گواه تحول ذهنی و ویژگیهای انفعالی. مجله روانشناسی، ۷ (۲۰)، ۱۱۵-۹۸.
  • ۱۳۵۷ زبان و فکر در نظریه پیاژه. مجله روانشناسی، ۷ (۲۱)، ۱۱۵-۹۷.
  • ۱۳۵۶ امکان ارزشیابی هوش در کودکان. مجله دانشکده علوم تربیتی دانشگاه تهران ،۷ (۱)، ۴۰-۲۶.
  • ۱۳۵۶ مسأله سرآمدان و بررسی انتقادی روشهای مشخص کردن آنان. مجله روانشناسی۶ (۱۸)، ۲۹۴-۲۷۳.
  • ۱۳۵۵ روانشناسی پیاژه و کاربرد آموزشی آن. مجله روانشناسی ، ۵ (۱۵و ۱۴) ، ۲۲۵-۲۰۷.
  • ۱۳۴۳ علل عقب افتادگی تحصیلی. ماهنامه آموزش و پرورش، ۳۴(۷)، ۴۶-۴۲.


پژوهشها[ویرایش]

  • ۱۳۸۵ نظر جوانان ایرانی پیرامون پیامدهای فرهنگی- اجتماعی تسهیل انتقال اطلاعات در سطح بین‌المللی. طرح ملی سازمان ملی جوانان.
  • ۱۳۸۱ بررسی جدایی روانشناختی از والدین و تأثیر آن بر پیشرفت تحصیلی دانشجویان دانشگاه آزاد- معاونت پژوهشی و برنامه‌ریزی واحد تهران جنوب.
  • ۱۳۸۰ بررسی تحول توان ذهنی، اخلاقی و اجتماعی دانش‌آموزان دوره راهنمایی به منظور تعیین استانداردهای آموزشی. سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی وزارت آموزش و پرورش.
  • ۱۳۸۰ تأثیر روش تنش‌زدایی بر اضطراب، پیشرفت تحصیلی و حافظه کودکان دبستانی. دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهران.
  • ۱۳۷۷ نقش تلویزیون در شکل‌گیری و تقویت مفاهیم مذهبی و اخلاقی کودکان دوره ابتدایی. مرکز تحقیقات و مطالعات و سنجش برنامه‌های صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران.
  • ۱۳۷۶ بررسی توان ذهنی دانش‌آموزان دوره ابتدایی به منظور تعیین استانداردهای آموزشی. (در سه جلد) سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی وزارت آموزش و پرورش (برنده پانزدهمین جشنواره بین‌المللی خوارزمی).
  • ۱۳۷۶ روشهای تشویق و تنبیه در مدارس راهنمایی از دیدگاه معلمان و دانش‌آموزان. با همکاری زهرا دانش‌پژوه، وزارت آموزش و پرورش (برنده طرح برگزیده سال ۱۳۷۷).
  • ۱۳۷۵ بررسی تواناییهای کودکان غیرفارسی زبان در زبان فارسی در بدو ورود به نظام آموزشی. با همکاری زهره مجدآبادی فراهانی، وزارت آموزش و پرورش. (برنده طرح برگزیده سال ۱۳۷۹).
  • ۱۳۷۴ میزان اضطراب دانش‌آموزان در جلسات امتحانی و راههای کاهش آن. با همکاری زهرا دانش‌پژوه، شـورای تحقیقات استان تهران، وزارت آموزش و پرورش (برنده طرح برگزیده سال ۱۳۷۵).
  • ۱۳۷۳ هنجارگزینی تست آدمک رنگی به منظور ارزشیابی شخصیت کودکان دبستانی. با همکاری سوسن رحیم‌زاده، دانشگاه تهران.
  • ۱۳۷۱ بررسی تحول کودکان ایرانی براساس تحلیل نتایج بالینی و آماری یک تست فرافکن تولیدی. با همکاری دکتر محمود منصور، دانشگاه تهران.
  • ۱۳۷۱ هنجارگزینی تست «حرمت خود» کوپر اسمیت. دانشگاه تهران.
  • ۱۳۶۸ هنجارگزینی مقیاس اضطراب کتل. دانشگاه تهران.
  • ۱۳۶۷ هنجارگزینی تست افسردگی بک. دانشگاه تهران.
  • ۱۳۶۵ هنجارگزینی تست ۱۶ عاملی شخصیت کتل. دانشگاه تهران.
  • ۱۳۶۵ هنجارگزینی مقیاس هوش حسی-حرکتی پیاژه. با همکاری سوسن رحیم‌زاده، دانشگاه تهران.
  • ۱۳۶۳ طرح آماده‌سازی تست هوش گروهی «ویل». دانشگاه تهران. این طرح در حد تحلیل مواد تست و تعیین درجه دشواری آنها در مورد یک نمونه ۶۰۰ نفری از دانش‌آموزان مناطق بیست‌گانه تهران انجام شده است.

منابع[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]

  • www.drdadsetan.ir