جعفر ابن ابیطالب ملقب به ذوالجناحین و مشهور به جعفر طیار یکی از صحابه پیامبر اسلام بود. وی در سال پنجم بعثت که آزار و شکنجههایی که کفار نسبت به مسلمانان روا میداشتند، به اوج خود رسیده و آنان را به ستوه آورده بود، سرکرده گروهی از مسلمانان بود که با اجازه رسول خدا به سرزمین حبشه هجرت کردند. چون مردم حبشه از اهل کتاب و به دین حضرت عیسی بودند و میشد حدس زد که نسبت به یکتاپرستان مهربان خواهند بود. داستان دفاع جعفر ابن ابی طالب از اسلام و مسلمین در برابر نجاشی پادشاه حبشه (هنگامی که عمروعاص برای برگرداندن آنها با هدایای بسیار به نزد پادشاه رفته و او را تحریک کرده بود) در تاریخ آمدهاست. جعفر بن ابی طالب پسری به نام عبدالله داشت که شوهر حضرت زینب بود.
وی در غزوه موته (سال هفت بعد از هجرت) رایت سپاه اسلام را داشت، تا آنکه دو دستش را بیفکندند و او با دو دست بریده سعی در برپا نگاه داشتن رایت اسلام داشت. محمد در مورد وی فرمود: «خداوند به جای آن دو دست دو بال عطا فرمود که بدانها در بهشت پرواز کند بهر جای که خواهد». وی برادر امام اول شیعیان نیز هست. قبر وی در موته است.
- این مقاله شامل بخشهایی به قلم محمد معین (درگذشته در ۲۱ تیر ۱۳۵۰) است. حقوق معنوی آن بخشها برای محمد معین محفوظ است.
- جلد یکم منتهی الامال
- ویکیپدیای انگلیسی
- بامداد اسلام، عبدالحسین زرّین کوب، تهران: امیرکبیر، ۱۳۶۲
- اسلامشناسی (مشهد) علی شریعتی، تهران: چاپخش، ۱۳۸۰
- (معین، جلد پنجم صفحه ۸۱۴)