ابوموسی اشعری

برای دیگر کاربردها، ابوموسی (ابهام‌زدایی) را ببینید.

عبدالله بن قیس بن سلیم معروف به ابوموسی اشعری از صحابه محمد، پیامبر اسلام و از اهالی یمن بود. مادرش ظیبه دختر وهب است. وی در مکّه اسلام پذیرفت و با جعفر پسر ابی طالب به حبشه هجرت کرد. ابوموسی، پس از مدّتی به مدینه هجرت کرد.

ابوموسی، در جنگ احد، ذات‌الرقاع و حنین در سپاه اسلام می‌جنگید.محمّد مدّتی او را به مأرب و مدّتی به رمع و عدن و ساحل یمن گسیل داشت. پس از وفات پیامبر اسلام، ابوموسی در فتح شام شرکت داشت. وی در جریان فتح شهر نصیبین با پرتاب کوزه‌های حاوی کژدم با منجنیق در هنگام شب توانست شهر را به تصرف در آورد.

پس از عزل مغیرة بن شعبه ابوموسی به جای وی به عنوان حاکم بصره انتخاب شد. او در مدّت فرمان روایی در بصره شهرهایی چون رها، سمیساط، حرّان، نصیبین، اهواز، اصفهان، شوش و شوشتر، ری، قم و کاشان را فتح کرد. پس از مدّتی، عمر ابوموسی را به ولایت کوفه انتخاب کرد. با مرگ عمر، ابوموسی از ولایت کوفه عزل شد اما در چهارسال نخست خلافت عثمان، ابوموسی هم چنان والی بصره بود.

در سال‌های پایانی خلافت عثمان، ابوموسی دوباره برای ولایت در کوفه تأیید شد. با برگزیده شدن علی بن ابی طالب به خلافت، ابوموسی هم چنان والی کوفه بود. در آستانه جنگ جمل، ابوموسی در جمع آوری و بسیج نیرو به علی کمک نکرد و علی او را از امارت کوفه عزل کرد.

در جنگ صفّین، ابوموسی اشعری به عنوان حکم اهل کوفه انتخاب گردید و با عمروعاص در دومة الجندل به مذاکره پرداخت. نتیجهٔ مذاکرات دومة‌الجندل این شد که عثمان بی گناه کشته شده و علی و معاویه باید از خلافت عزل شوند. امّا با خدعهٔ عمروعاص، ابوموسی علی را از خلافت عزل و عمروعاص خلافت معاویه را تحکیم کرد.

معاویه قصد داشت ابوموسی را به شام بکشاند اما ابوموسی نپذیرفت. ابوموسی در سن شصت و سه سالگی در نزدیکی مسجد کوفه درگذشت.