قبیله

این مقاله بخشی از سلسله مقاله‌های سیاسی است.
شیوه‌های حکومت
ساختار قدرت
کنفدراسیون فدرال فرا دستی امپراتوری حکومت متمرکز
منبع قدرت
دموکراسی مستقیم نیابتی سایر انواع
پادشاهی پادشاهی مشروطه پادشاهی مطلقه
اشراف‌سالاری نخبه‌سالاری خونتا زرسالاری ارتش‌سالاری تایموکراسی
اقتدارگرایی یکه‌سالاری خودکامگی دیکتاتوری تمامیت‌خواهی
سایر آنارشی آنوکراسی کریتارشی جمهوری حاکمیت دینی
درگاه سیاست

اجتماع چند طایفه قبیله را تشکیل می‌دهد. طایفه اشتراک افرادیست که پیوند خونی و اقتصادی دارند. اینها در جامعه اشتراکی اولیه وجود داشته و پایه آن‌ها بر مالکیت اشتراکی وسایل تولید و استفادهٔ مشترک از آن‌ها قرار داشت. قبيله به گروهی از خانواده ها كه اجداد مشترک دارند نيز گفته مي شود.اين نياكان معمولا واقعی هستند،ولی در برخی موارد،هيچكس مطمئن نيست كه چنين اجدادی وجود داشته اند.

قبیله ،از نظر تاریخی و توسعه ، بعنوان یک گروه اجتماعی در نظر گرفته می شود که قبل و یا در کنار دولت ها یا ایالت ها وجود داشته اند. مردم شناسان عبارت جامعه ی قبیله ای را برای جوامعی به کار می برند که بر پایه ی نسبت ها و روابط سامان داده شده اند، مخصوصا مشترکات و روابط نژادی.

برخی نظریه پردازان بر اینند که قبایل مرحله ای از تکامل اجتماعی هستند مابین دسته ها و ایالات ،اما برخی دیگر می گویند قبایل به دنبال آنها توسعه یافته اند و باید از حیث تعاملشان با ایالت ها و حکومت ها بررسی شوند.

تکامل

بحث های داغی در مورد اینکه باید چگونه قبیله ها را توصیف کرد انجام شده است، این مساله تا حدودی از تفاوت بین قبیله های باستانی و اولیه و قبیله های معاصر ناشی می شود. بعضی از آنها نشان دهنده ی مباحثه ی کلی تری بر روی مساله ی پیشرفت فرهنگ ها و استعمار است. در تصور عموم قبیله بیانگر نوعی سبک زندگی طبیعی و مربوط به گذشته است. قبایل همچنین از روابط اجتماعی نخستین بهره می برند که پایدلر، با حد و مرز مشخص و در بین خودشان است. بنابر این خیلی ها بر این باورند که قبیله ها ارتباطات بین چند فامیل را سامان میدهند و برای آنها مبنایی اجتماعی و ایدولوژیکی به منظور ایجاد انسجام فراهم میکنند ،البته در بیشتر موارد بسیار محدود تر از گروه های نژادی و ملیت. پژوهش های مردم شناسی و نژاد شناسی، بسیاری از این ایده ها را به چالش کشیده اند.

المن سرویس، مردم شناس، سیستمی برای طبقه بندی جوامع با انواع فرهنگ ها ارائه کرده است که مبنای آن تکامل نا برابری اجتماعی و مقام و نقش ایالت هاست. در این طبقه بندی چهار دسته وجود دارد:

1. دسته های شکارچیان گروهی ، که معمولا تساود طلب هستند.

2. جوامع قبیله ای که در آنا نمونه های محدودی از مقام و مرتبه ی اجتماعی و اعتبار و منزلت وجود دارد.

3. قبیله های لایه ای (از نظر قدرت و نفوذ) که توسط سردسته یا به عبارتی رئیس قبیله اداره می شوند.

4. تمدن ها، با نظام طبقه ندی پیچیده و سازمانی، به عبارتی دولت های نهادی و سازمانی.

مورتن اچ فرید (Morton H. Fried) ،مردم شناس مثال ها ی زیادی می آورد از قبیله هایی که اعضایشان به زبان های مختلف صحبت می کنند مناسک و تشریفات متفاوتی دارند و یا زبان و تشریفاتی مشترک با برخی اعضای قبایل دیگر دارند. به طور مشابه مثال هایی می آورد که در آن اعضای یک قبیله از رهبران سیاسی گوناگون و در مواردی رهبران دیگر قبایل پیروی می کنند. وی نتیجه می گیرد که در توصیف قبایل به طور عمومی آنها داری حد و مرز های سیال و نا همگن، نه محدود و بلوکی بلکه پویا هستند.

فرید همچنین پیشنهاد می کند که قبایل معاثر و امروزی منشاء و ریشه شان از قبایل نخستین نیست، بلکه از دسته های نخستین است. این قبایل ثانویه، آنطور که او پیشنهاد می دهد، محصولات مدرن گسترش ایالت و قلمرو هستند. دسته ها شامل تشکلات اجتماعی سیال، کوچک و متحرک و با رهبری ضعیف هستند، که محصول اضافه ای تولید نمی کنند، مالیات نمی دهند و ارتشی منظم ندارند. فرید استدلال می کند که قبایل ثانویه به دو صورت پدید می آیند و توسعه پیدا می کنند. اول اینکه حکومت ایالت ها قبیله ها را برپا کرده و سامان می دهند تا بدین وسیله مدیریت و نفوذ شان را در قلمروشان افزایش دهند. آنها مردمشان را ترقیب می کنند که مجتمع و دارای مرکزیت سیاسی و اجتماعی و ... شوند (به صورت محلی) چرا که این در این صورت این جوامع می توانند تولید داشته باشن، منبع مالیاتی بشوند و رهبریتی داشته باشند که حتی مسئول نواحی اطراف آن قبیله نیز باشد. دوم اینکه دسته ها می توانند متحد شوند و قبایل ثانویه تشکیل دهند به منظور اینکه از خودشان در برابر ایالت های دیگر که قصد کسترش دارند دفاع کنند. دسته ها مجتمع و دارای مرکزیت می شوند تا بتوانند دارای تولید و اقتصاد شوند ، توانایی تشکیل ارتش را پیدا کنند و رهبریتی داشته باشند که مناسبات نظامی و اقتصادیشان را سامان دهد.

در بعضی کشور ها مثل هند و ایالات متحده ی آمریکا، قبایل جوامعی هستند که به از نظر قانون شناخته شده اند و تا حدودی خودمختار اداره می شوند. باستان شناسان در حال مطالعه روی روند توسعه ی قبایل اولیه هستند. پژوهش های کنونی بیانگر اینند که ساختار های قبیله ای تشکیل دهنده ی یکی از انواع سازگار شدن با موقعت و محیط هستند. این ساختار ها دارای انعطافی بودند که تولید و توزیع غذا را تعدیل وهماهنگ می کردند به طوری که با کمبود و قحطی مقابله شود، در حالی که در مواقع عادی و وفور منابع، فشار و محدودیت خاصی روی مردم نباشد.

القاب قبايل

افراد هر قبيله داراي نام خانوادگي و يا لقب هاي مشابه هستند. در اسكاتلند نام افراد قبيله اي با مك آغاز ميشود،اين وا‍ژه به معناي فرزند است(پس مك دونالد يعني فرزند دونالد) در ايرلند اْ به معنای پسر است، پس اْنيل به معنای پسر نيل است.همچنين در ايران نيز پسوند لو به معنای دارای نژاد ترك بودن است.

جنگ هاي قبيله ای

گله دزدی نيز از كار های مرسوم برخی از قبيله هاست، و همين دليل باعث بسياری از كينه توزی ها و جنگ هاست كه تا چند نسل ادامه مي يابد.

منابع

آشوری، داریوش. دانشنامه سیاسی (فرهنگ واصطلاحات و مکتب‌های سیاسی).تهران: انتشارات مروارید.و فرهنگ دانشنامه ی جوان

Tribe. (2012, June 2). In Wikipedia, The Free Encyclopedia. Retrieved 17:01, June 22, 2012, from http://en.wikipedia.org*/w/index.php?title=Tribe&oldid=495671045