کیپا

کیپا(عبری:כיפה در لغت به معنی گنبد) یا یاماکا(ییدیش:ירמולקא) کلاهیست که به طور سنتی یهودیان برسر می‌گذارند.

در شبات، نخستین رساله تلمود آمده‌است:«سرت را بپاشد که ترس آسمان بر تو باشد»؛ در شولحان عاروخ آمده‌است که مرد سرناپوشیده نباید تورات را بلند بخواند، یا به چیز مقدسی فکر کند یا چهار ذراع راه برود؛ همچنین وارد شدن مرد سرناپوشیده به کنیسه جایز نیست.

کلاه یهودی کلاهی بود به رنگ سفید یا زرد که یهودیان در دوران کهن در اروپا و بخشی از جهان اسلام می‌پوشیدند. اوائل پوشیدن آن اختیاری بود اما بعد از ۱۲۱۵ مردان بالغ یهودی مجبور بودند خارج از محله‌های یهودی نشین برای شناخته شدن این کلاه را بپوشند. بعید نیست ریشهٔ این کلاه هم مثل کلاه فریژی که یهودیان بابلی ایران باید می‌پوشیدند از ایران باشد. کلاه عرقچین دیگری منسوب به شهر روتول اسراییل وجود دارد به نام فیدر که از پشم گوسفند ساخته می‌شود و نفوذ ناپذیر است.

در اروپا این کلاه در فرانسه در قرن یازدهم و در ایتالیا از قرن دوازدهم دیده شد است و احتمالا ریشه در جهان اسلام دارد. طبق قوانین یهودی یهودیانی که عمل به احتیاط می‌کنند باید همیشه موهایشان را بپوشانند. برخلاف نشانهٔ زردرنگ، این کلاه همیشه در دست نوشته‌های یهودیان می‌آمد و یهودیان آلمان بعدها آن را در مهرهایشان و نشان رسته‌های نظامیشان استفاده می‌کردند که نشان می‌دهد که اقلا در ابتدا این کلاه بخشی از لباس یهودیان بوده‌است نه تبعیض تحمیلی. چهره‌های مسیحی مثل یوسف و خود مسیح نیز گاهی در نقاشی‌ها آن را بر سر دارند. اما با اجباری شدن پوشیدن آن یهودیان آن را به چشم بد می‌نگریستند.

منابع

• == منابع ==

«کیپا» ‎(انگلیسی)‎. ویکی‌پدیای انگلیسی. بازبینی‌شده در ۲ نوامبر ۲۰۰۸. 

در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ کیپا موجود است.