کتوویم

کتوویم سومین و آخرین قسمت تنخ است.

کتوویم یا «مکتوبات» ممکن است طی تسخیر بابل یا پس از آن نوشته شده باشد و هیچ کس اطلاع دقیقی از این مطلب ندارد. طبق سنت ربانیان بسیاری از مطالب موجود در کتاب "Psalms" یا مزامیر یعنی زبور داوود است؛ سلیمان در اوان زندگی غزل غزل‌های سلیمان و در میان‌سالی کتاب امثال سلیمان شامل ضرب‌المثل‌ها و درپیری کتاب جامعه سلیمان را نوشته و ارمیا کتاب مراثی ارمیا را به رشته تحریر درآورده‌است.کتاب ایوب تنها کتاب مقدسی است که بر مفاهیم غیریهود تاکید دارد. کتاب مراثی ارمیا، داستان یک غیریهودی را بیان می‌کند که با یک یهودی ازدواج کرده و پس از مرگ وی آداب یهود براساس کتاب‌مقدس به جا می‌آورد. او مادر مادربزرگ داوود بوده‌است در تعطیلات یهود پنج کتاب که «پیمایش پنج‌گانه» (مگیلوت) خوانده می‌شوند توسط یهودیان قرائت می‌شوند" آواز موسیقی در پاسور کتاب خشم در شاووت، مرثیه‌خوانی در «نهمین شب»، کتاب جامعه سلیمان در سکوت، و کتاب استر در پوریم به طورکلی کتوویم شامل اشعار موزون دارای تاثیرات فلسفی بر زندگی و داستان زندگی پیامبران و دیگر رهبران یهود در زمان تبعید بابلیان بوده‌است. در پایان این کتاب‌ها فرمان امپراتوری ایران برای بازگشت به اورشلیم وبازسازی معبد آورده شده‌است.

کتاب‌های کتوویم

کتاب‌های کتوویم عبارت‌اند از:

• تهیلیم یا مزامیر תהלים
• میشلی (کتاب امثال سلیمان) משלי
• ایوف (کتاب ایوب) איוב
• شیرهاشیریم (غزل غزل‌های سلیمان) שיר השירים
• خشم (کتاب خشم) רות
• ایخا (مراثی ارمیا) איכה (که در عبری به آن «کنیوت »)(קינות(هم می‌گویند).
• کوهلت (کتاب جامعه سلیمان) קהלת
• استر (کتاب استر) אסתר
• دانیال (کتاب دانیال) דניאל
• عزرا (که معمولاً دوکتاب را شامل می‌شود: کتاب عزرا وکتاب نحمیا (עזרא נחמיה
• دیوری هایامیم (کتاب تواریخ ایام) که به دوکتاب تقسیم‌بندی می‌شود: דברי و הימים