دم‌نوش

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
LE POINT DE VUE11n4000.jpg

دم‌نوش به نوشیدنی‌هایی که معمولاً از دم کردن گیاهان مختلف به دست می‌آیند اطلاق می‌شود. این گیاهان معمولاً خاصیت دارویی نیز دارند و بخشی از داروهای طب سنتی را تشکیل می‌دهند. دم کردن یا گرفتن عصاره به وسیلهٔ آب متداولترین و قدیمی ترین روش به کار بردن داروهای گیاهی است.

تعریف[ویرایش]

دم‌نوش نوعی نوشیدنی است که در آن جزیی از گل، برگ، ساقه، ریشه، دانه، پوستِ میوه یا اجزای دیگر گیاهان دارویی که قابل حل در آب است، بصورت خشک یا تازه مورد استفاده قرار می‌گیرد.[۱]

طرز تهیه[ویرایش]

روش تهیه به این صورت است که ابتدا روی گیاه که به طرز صحیحی خرد شده آب جوش می ریزند، سپس آن را به مدت چند دقیقه در یکی ظرف در بستهٔ شیشه ای یا چینی می گذارند و گاهی آن را هم می زنند و سپس مایع را از کاغذ صافی یا الک با شبکهٔ ریز عبور می دهند.[۲]

قواعد مصرف گیاهان دارویی[ویرایش]

اگرچه گیاهان دارویی منشاء طبیعی دارند و در مقایسه با داروهای شیمیایی عوارض کمتری ایجاد می‌کنند اما مصرف بی‌رویه یا غیرعلمی برخی از این گیاهان می‌تواند موجب عوارض ناخواسته و حتی مسمومیت‌های شدید گردد؛ بنابراین مصرف گیاهان دارویی نیز همانند داروهای شیمیایی باید با آگاهی و پس از اطلاع از سازوکار عمل آنها باشد. به ویژه در مورد کودکان و سالمندان مصرف این گیاهان باید با احتیاط بیشتری همراه باشد. از اینرو در کشورهای پیشرفته نظارت دقیقی بر تولید و توزیع این گیاهان صورت می‌گیرد. برای مثال در سازمان غذا و دارو آمریکا (معروف به اف‌دی‌اِی FDA) همان شروط مربوط به داروهای شیمیایی را برای گیاهان دارویی نیز در نظر می‌گیرد. در زیر به برخی از این اصول در مورد تهیه، نگهداری و مصرف این گیاهان اشاره شده است:

  • گیاهان دارویی باید از منابع معتبر و مطمئن تهیه شوند. بهتر است که این داروها به وسیله سفارش پستی تهیه نشوند. بسیاری از گیاهان دارویی ممکن است به میکروب‌ها، سموم کشاورزی، مواد ضدعفونی کنندهٔ گازی (مثل فسفین) و فلزات سمی (مثل سرب، جیوه و آرسنیک) آلوده باشند.
  • بهتر است این گیاهان را در جای سرد، خشک و دور از دسترس بچه‌ها حفظ نمود. ظروف پلاستیکی برای نگهداری گیاهان بودار مناسب نیستند. این ظروف می‌توانند اسانس فرار این گیاهان را جذب نمایند. همچنین، نباید از گیاهانی استفاده شوند که برای سال‌ها نگهداری شده‌اند.
  • بهتر است افراد خود به جمع‌آوری گیاهان دارویی مبادرت نکنند مگر اینکه قادر باشند گیاه سمی را از غیر سمی تشخیص دهند. معمولاٌ به گیاهان دارویی کشت داده شده بیشتر می‌توان اعتماد نمود.
  • گیاهان دارویی را نباید برای مدت طولانی استفاده نمود.
  • پیش از مصرف هر نوع گیاه دارویی باید دستور دقیق مصرف و عوارض جانبی آن روشن باشد. این گیاهان نیز همانند سایر داروها نباید بیش از مقدار مجاز مصرف شوند. سمی بودن یک داروی گیاهی بسته به قسمت مورد استفاده گیاه و روش تهیه آن فرق می‌کند.
  • مادران باردار یا شیرده تنها پس از مشاوره با پزشک مجاز به مصرف گیاه دارویی هستند.
  • مصرف همزمان داروهای شیمیایی با گیاهی خاص ممکن است موجب بروز تداخل دارویی گردد؛ بنابراین باید پزشک را از مصرف این گیاهان مطلع نمود.[۳]

انواع عمده در ایران[ویرایش]

بر اساس تحقیقی که از طرف دانشگاه علوم پزشکی تهران در مورد شایعترین گیاهان دارویی خریداری شده از عطاری‌ها در شهر تهران در سال ۱۳۸۷ انجام شده است، شایعترین گیاهان خریداری شده از عطاران:

نام به فارسی نام علمی[۵] تصویر قسمت مورد استفاده توضیح
آقطی سیاه Sambucus nigra Kara mürver-1.jpg گل ها از دم کردهٔ گل‌های خشک آن برای مداوای سرماخوردگی (عرق آور است) برای مبارزه با کاتاره‌های مجاری تنفسی فوقانی و برای درمان ناراحتی‌های عصبی خفیف استفاده می‌کنند.[۶]
آویشن Thymus vulgaris Thymus vulgaris1.JPG سرشاخه ها برای مصارف دارویی سرشاخه‌های این گیاه را در اوایل دورهٔ گلدهی جمع‌آوری می‌کنند سپس آن را در لایه‌های نازک در سایه یا در خشک کن با حداکثر ۳۰ درجه سانتیگراد حرارت خشک می‌کنند. دم کردهٔ آن به هضم غذا کمک می‌کند و ضد سرفه است. این گیاه تشنجات را تسکین می‌دهد و ضد بو است.[۷]
اسطوخودوس
(لاواندا)
Lavandula angustifolia
(نام یکی از گونه‌های)
Single lavendar flower02.jpg ساقه‌ها و گل ها از آن به عنوان ملین سبک استفاده می شودهمچنین این گیاه مسکن خفیفی است.[۸]
افسنتین Artemisia absinthium Artemisia absinthium Prague 2013 1.jpg شاخهٔ برگ دار به صورت مخلوط برای تحریک اشتها، ترشح شیره معده و صفرا و علیه قولنج‌های روده‌ای به کار می‌رود. مصرف طولانی این گیاه خصوصاً نوشابه‌های الکلی که از آن تهیه می‌گردد باعث ایجاد اعتیاد، از دست دادن حواس و حتی بیماری‌های عصبی درمان ناپذیر است.[۹]
بادیان رومی
انیسون
Pimpinella anisum Koehler1887-PimpinellaAnisum.jpg میوه ها/دانه ها برای مصارف دارویی میوه آن را پس از برداشت خشک می‌کنند بعد آن را می‌کوبند و دانه‌ها را جمع‌آوری می‌کنند. دانه‌های خشک شده را باید در ظرف‌های بسته و در محلی خشک نگهداری کرد. این گیاه را در ترکیباتی که دافع نفخ کودکان است به کار می‌برند و با اضافه کردن شکر به عنوان خلط آور در طب کودکان مصرف می‌شود. این گیاه همچنین اثر ضد تشنجی قوی دارد و کار غدد اندوکرین، از جمله غدد شیری را تحریک می‌کند.[۱۰]
باباآدم
نام گونه گوبو
Arctium lappa
(نام علمی گونه)
Arctium lappa02.jpg ریشه ریشه باید هنگامی که گیاه یکساله است و قبل از آن که گل دهد در فصل زمستان جمع‌آوری شود. از این گیاه به عنوان داروی کمکی در درمان بیماری دیابت نیز استفاده می‌شود. این گیاه اثر مدّر و معرّق نیز دارد.[۱۱] اثرات ریشه باباآدم به پنی سیلین شباهت دارد. همچنین حاوی پلیین است که خواص ضد باکتری و ضد قارچ دارد. در زدودن اختلالات پوست چرب و جلوگیری از پیدایش جوش توصیه می شود.[۱۲]
بابونه
بابونه آلمانی
matricaria recutita
مترادف Matricaria chamomilla
Chamomile@original size.jpg گل ها غنچه‌های بابونه اثر ضد تورمی، ضد عفونی کننده، معرّق و مسکّن دارد این گیاه بخصوص در طب کودکان مورد استفاده است. دم کردهٔ آن برای درمان گریپ (تعریق کننده و آرام کننده)، ناراحتی‌های معده-روده‌ای یا اسهال بکار می‌رود. خصوصاً اثر ضد عفونی کنندهٔ آن در درمان ورم‌های مجاری ادرا مؤثر است.[۱۳]
بابونه رومی Chamaemelum nobile Chamaemelum nobile 002.JPG غنچه‌های گل باید دقت کرد که غنچه‌ها له نشوند. این گیاه سیستم اعصاب را آرام، تشنجات را کاهش و خصوصاً ناراحتی‌های زنانه را تسکین می‌دهند. از آن جوشانده‌ای به نسبت ۲ درصد که مدت ۱۵ دقیقه جوشانده شود تهیه می‌شود که تا ۳ فنجان از آن را هر روز می‌توان مصرف کرد.[۱۴]
بابونه گاوی Tanacetum parthenium Tanacetum parthenium.jpg گل‌ها شکفته شده با کمی از سرشاخه ها جوشاندهٔ آن کمک درمانی خوبی برای گریپ (عرق آور) است. همچنین در سوء هاضمه (ضد عفونی کننده و بادشکن) و دفع انگل‌های روده‌ای مؤثر است. این نوع بابونه دارای قدرت ضد تورمی نیست.[۱۵]
بادرنجبویه Melissa officinalis Melissa officinalis01.jpg هر چند گیاه بادرنجبویه از تیرهٔ نعناعیان است اما بوی آن به لیمو شباهت دارد. آرام‌بخش با اثر قوی و از بین برندهٔ خستگی اعصاب است.[۱۶] نیرودهنده و ضد تشنج است به علاوه به عنوان مقوی معده، بادشکن، تسهیل کننده عمل هضم و معرق مورد استفاده قرار می‌گیرد.[۱۷]
بادیان ختایی Illicium verum Illicium verum 2006-10-17.jpg
بومادران معمولی Achillea millefolium Achillea millefolium capitula 2002-11-18.jpg
به‌لیمو Aloysia citrodora Aloysia triphylla1.jpg
پنج‌انگشت Vitex agnus-castus Vitex agnus-castus 002.JPG
پونه کوهی Origanum vulgare Origanum vulgare3 ies.jpg برگ آرامبخش است و جهت رفع خستگی و سردرد مؤثر است. تسریع کننده عمل هضم است و نوشیدن چای آن بعد از غذا توصیه می‌شود. برای کم کردن سرفه مؤثر است همچنین تنظیم قاعدگی در زنان تأثیر دارد.[۱۸]
پیرو
اَربَس
Juniperus communis Juniperus communis cones.jpg
ترشک Rumex crispus Rumexcrispus.jpg
توت‌فرنگی Fragaria vesca Fragaria vesca close-up 4 cropped.jpg
تیریشه Pueraria montana Flowering kudzu.jpg
جو دوسر
یولاف
Avena sativa SK-OatAvena-sativa.JPG دانه و گاهی اوقات کاه دانه‌های خوشه رسیده را خشک می‌کنند و می‌کوبند. ترکیبی از ویتامین ب، اسید پانتوتنیک و کاروتن‌ها است. برای اشخاصی که دوران نقاهت پس از عمل جراحی‌های سخت یا اسهال‌های شدید را می‌گذرانند و نیاز به تجدید قوا دارند مورد استفاده قرار می‌دهند. دم کردهٔ آن اشتها را تحریک می‌کند و دردهای گلو و سینه را کاهش می‌دهد. این گیاه اثر تقویت کننده دارد و خستگی‌های عصبی و اضطراب و بی خوابی مصرف می‌شود. فعالیت تیروئید را نیز کاهش می‌دهد و به عنوان داروی کمکی در درمان اسکلروز و فشار خون بالا به کار می‌رود.[۱۹]
چای ترش Hibiscus Sabdariffa Driedhibiscus.jpg بعد از ریختن گل کاسبرگ متورم شده و به شکل میوه در میاید. این کاسبرگ متورم شده برای درست کردن چای مورد استفاده قرار می‌گیرد. رنگ چای به مانند یاقوت قرمز است هرچند که بر اساس محل کاشت رنگ آن تا حدودی تغییر می‌کند. در صورت تمایل و برای کم کردن طعم ترش آن با عسل مصرف می‌شود. حاوی سیتریک اسید و اسید تارتاریک است. نوشیدن آن برای رفع خستگی و سستی بدن مؤثر است. نوشیدن آن همراه با یخ نیز در فصل تابستان رایج بوده در رفع گرمازدگی تأثیر دارد. از آنجائیکه مقادیر زیادی پتاسیم دارد در افزایش ادرار مؤثر است. در رفع تورم بدن و از بین بردن خماری بعد از نوشیدن الکل مؤثر است. در جلوگیری از خستگی چشم و یا رفع خستگی چشم تأثیر دارد. نوشیدن آن به کسانی که زمان زیادی از کامپیوتر استفاده می‌کنند توصیه می‌شود. حاوی مقادیر زیادی ویتامین سی است.[۲۰]
چای کوهی Hypericum perforatum StJohnswort-leaves.jpg
چریش Azadirachta indica Unripe Neem fruits.jpg
ختمی Althaea officinalis Chotmit003.jpg تمام قسمت ها، ریشه، برگ، گل گل ها را باید قبل از باز شدن در صبح زود چید. ختمی یکی از مهمترین گیاهان دارویی لعاب دار است. از دم کردهٔ آن در هنگام تورم مجرای تنفسی فوقانی به عنوان ضد سرفه و خلط آور و نرم کننده استفاده می شود.[۲۱]
دارچین Cinnamomum verum Canelle Cinnamomum burmannii Luc Viatour.jpg پوست شاخه‌ها دارچین درختی است همیشه سبز به ارتفاع ۵ تا ۷ متر که از تمام قسمتهای آن بوی معطر دارچین استشمام می‌شود. نخستین برداشت محصول از درختان پرورش یافتهٔ چهار ساله صورت می‌گیرد. پوست خشک شده دارچین بصورت قطعنات لوله‌ای شکل در بازرگانی عرضه می‌شود. دارچین گرم‌کننده بدن است و تقویت کنندهٔ اعمال هضم و جریان گردش خون است و از آن برای رفع سوء هضم‌ها مخصوصاً در مواردی که با نفخ همراه باشد به عنوان بادشکن استفاده می‌شود. برای کم کردن درد معده و اسهال مصرف می‌شود. خاصیت جمع‌کنندگی رحم داشته و برای درمان خونروی در فواصل قاعدگی و غیره مورد استفاده قرار می‌گیرد. بهتر است از مصرف آن در زمان حاملگی خودداری شود.[۲۲]
رازک humulus lupulus Hop mannelijke bloeiwijze Humulus lupulus male plant.jpg
رازیانه Foeniculum vulgare F. vulgare frutos-1.JPG
رزبری قرمز Rubus idaeus Malina.jpg
رز گالیکا Rosa gallica Wild Rosa gallica Romania.jpg
رومارن
رزماری
Rosmarinus officinalis Rozemarijn.jpg
ریحان Ocimum basilicum Basil Flower2.jpg برگ و سرشاخه‌های جوان و گلدار این گیاه به عنوان شاه گیاهان دارویی شهرت دارد. در غالب نواحی مردابی که پشه و حشرات فراوان دارد، گلدان آن در دهانه پنجره منازل، جهت دفع حشرات گذاشته می‌شود. ریحان در تقویت عمل دستگاه هضم، تسریع عمل هضم، از بین بردن نفخ، دل درد یا استفراغ مؤثر است و به کسانی که معدهٔ ضعیف دارند توصیه می‌شود.[۲۳]
زالزالک Crataegus Crataegus-monogyna-frugt.JPG
زبرینه
مروارید عطری
Galium odoratum Galium odoratum Flower.JPG
زرشک معمولی berberis vulgaris Berberis vulgaris4.jpg
زنجبیل Zingiber officinale Gingembre.jpg
زوفا Hyssopus officinalis Hyssopus officinalis 004.JPG
زیره Carum carvi Kümmelsamen für WP.jpg
سرخارگل Echinacea angustifolia Cone flowers.jpg
سنبل‌الطیب
Valeriana officinalis Baldrianwurzel getrocknet.JPG ریشه
سنبل خطایی Angelica archangelica Angelica-archangelica-flowers.JPG
شاه‌افسر Melilotus officinalis Melilotus officinalis 002.JPG
گل شاه‌پسند Verbena hastata Verbena hastata 0003.JPG
شبدر قرمز Trifolium pratense Red clover closeup.jpg
شیرین‌بیان Glycyrrhiza glabra Gardenology.org-IMG 2804 rbgs11jan.jpg
علف جاروب calluna vulgaris Calluna vulgaris0.jpg
علف لیمو Cymbopogon citratus YosriNov04Pokok Serai.JPG
قاصدک Taraxacum officinale Mniszek lekarski.JPG
کاسنی cichorium intybus Cichorium intybus Metkovic.jpg ریشه ریشهٔ نوع وحشی این گیاه جمع‌آوری می‌شود. خشک شدهٔ ریشهٔ آن دارای عطری شبیه به ادویه و طعمی تلخ است. مواد آن ترشح صفرا را بالا می‌برد و چون شیرهٔ معده را تحریک می‌کند باعث افزایش اشتها می‌شود. جوشاندهٔ آن مدر، ملین، و محرک است. از این جوشانده هنگام ابتلاء به بیماری کبدی، سنگ‌های صفراوی یا کلیوی و همچنین در درمان ورم های مجاری ادرار استفاده می‌شود. همچنین ماده اینولین داخل آن اثر مثبتی در مداوای دیابت دارد.[۲۴]
کنگر فرنگی Cynara scoolymus Artichokess.jpg
کوشاد Gentiana Gentiana-verna2.jpg
کهن‌دار ginkgo biloba Ginkgo biloba 010.JPG
گاوزبان Borago officinalis Dry Borage (By R.Boroujerdi).JPG جوشانده گیاه گاوزبان عامل موثری علیه ناراحتی‌های مجاری تنفسی، سرفه، گرفتگی صداست. این گیاه بدن را تحریک کرده مبادلات سلولی را تنظیم و سیستم اعصاب را آرام می‌کند.[۲۵] عوارض جانبی: پژوهشگران نسبت به استفاده فزاینده یا درازمدت از گل گاو زبان هشدار می‌دهند. مصرف گل گاو زبان در فرانسه مجاز است اما مراجع بهداشتی آلمان استفاده از آن را توصیه نمی‌کنند. میزان مصرف گل گاو زبان حداکثر ۴-۲ فنجان در روز است و هر فنجان باید حداکثر از ۲ گرم گیاه تهیه شده باشد. برخی از اثرات جانبی گزارش شده در اثر مصرف این گیاه عبارتند از: نفخ و نرمی مدفوع[۲۶]
گزنه Urtica dioica Nettle - Ortica - Foto Giovanni Dall'Orto.jpg
گل ساعتی Passiflora incarnata Flickr - ggallice - Purple Passionflower.jpg
گل ماهور Verbascum thapsus Blüte Kleinblütige Königskerze.JPG
گل همیشه‌بهار Calendula officinalis Calendula officinalis4.jpg
گندنای کوهی Marrubium vulgare Marrubium vulgare - Köhler–s Medizinal-Pflanzen-224.jpg
گیلاس سیاه Prunus serotina Amerikaanse vogelkers bessen Prunus serotina.jpg
مرزنگوش Origanum majorana Starr 070906-8858 Origanum majorana.jpg
مرزه Satureja hortensis Satureja hortensis bgiu.jpg
مریم‌گلی
خزنه
Salvia officinalis Salvia officinalis0.jpg برگ و سرشاخه‌های گلدار مصرف آن در موارد تأخیر قاعدگی در زنان و تسکین درد در زمان قاعدگی مؤثر است.[۲۷]
میخک صدپر Syzygium aromaticum Cloves p1160011.jpg
میوه گل رز Rose hip Rosa californica.jpg
نارنج
چای بهارنارنج (گل نارنج) یا پوست نارنج
Citrus aurantium Citrus aurantium - Köhler–s Medizinal-Pflanzen-042.jpg
نعناع Mentha spicata Minze.jpg
نعناع فلفلی Mentha × piperita Peppermint and Corsican mint plant shorter.jpg برگ نعناع فلفلی ترشح شیرهٔ معده را تحریک می‌کند، گاز شکم و اسهال را کاهش می‌دهد، در ضمن تحریکات و تشنجات جهاز هاضمه را تسکین داده ترشح صفرا را نیز تحریک می‌کند. این گیاه مسهل صفرای بسیار خوبی بوده، آرامبخش، بادشکن و مقوی معده است.[۲۸]
نعناع گربه‌ای Nepeta cataria Catnip-blossom.jpg
نمدار
چای زیرفون
نام گونه نمدار برگ‌درشت
Tilia × europaea
Tilia platyphyllos
(نام گونه‌ها)
Blüten der Sommerlinde.JPG گل‌های کوچکی به رنگ زرد مایل به سبز دارد که در اوایل تابستان شکوفا می‌شود تنها از گل و برگ‌های نزدیک به گل برای تهیه چای استفاده می‌شود. یه علت داشتن خاصیت تسریع کنندگی هضم بیشتر بعد از غذا مصرف می‌شود. چای آن آرام‌بخش بوده و در بهبود بی‌خوابی تأثیر دارد. نوشیدن آن به افراد عصبی و عصبانی توصیه می‌شود. در اروپا این رسم وجود دارد که این چای به کودکانی که بیش از حد پرتحرک بوده و به حرف والدین گوش نمی‌دهند نوشانده می‌شود. به علت دارا بودن زردینه (رنگیزه) موجب جلوگیری از فشارخون، تصلب شرائین و سکته قلبی است. معرق است و نوشیدن آن برای شروع سرماخوردگی و آنفولانزا توصیه می‌شود. شاخه‌های ریز و کوچک درخت نیز ممکن است برای تهیه چای بکار رود که به علت نداشتن عطر همراه با دیگر گیاهان دارویی به عنوان چای مخلوط بکار می‌رود. چایی که با استفاده از شاخه‌های کوچک تهیه می‌شود در بهبود عملکرد کلیه تأثیر دارد. از آنجائیکه باعث افزایش ادرار و کاهش کلسترول می‌شود، این چای در رژیم غذایی اثربخش است.[۲۹]
هل Elettaria cardamomum A aesthetic Cardamom.JPG چای آن در تسریع گوارش و از بین بردن سوزش و احساس سنگینی در معده مؤثر است. قبل از دم کردن بهتر است پوست هل تا حدی که دانه درونی آن دیده شود بریده شود تا عصاره آن راحت تر بیرون بیاید. هل برای درست کردن چای مخلوط مناسب است. برای نمونه در هند برای درست کردن چای مصالح به چای سیاه، هل و دیگر گیاهان دارویی و شیر افزوده می‌شود.[۳۰]
یونجه Medicago sativa MEDICAGO SATIVA - AGUDA - IB-539.JPG برگ یونجه بخاطر خواص معدنی سازی مفیدش برای رفع مشکلات ناخن‌های ترد و شکننده و موهای دو تا چند شاخه و شکنندگی مو مورد استفاده قرار می‌گیرد. یونجه تمام ویتامین‌های شناخته شده شامل ویتامین کا لازم برای ترکیب عواملِ انعقاد خون را مهیا و تجهیز می‌کند. به همین دلیل یونجه در مورد کم خونی توصیه می‌شود. همچنین حضور استروژن یا ورتاک زای گیاهی، که دارای خاصیت دوبلِ هورمونی و معدنی سازی مجدد است در آن مشاهده می‌شود، همان که اجازهٔ توصیه استفاده از یونجه را علیه اختلالات یائسگی و پوکی استخوان می‌دهد.[۳۱]

انواع عمده در کشورهای دیگر[ویرایش]

نام به فارسی نام علمی[۳۲] تصویر قسمت مورد استفاده توضیح
آب‌قاشقی Centella asiatica Starr 020803-0095 Centella asiatica.jpg رایج در کشور تایلند
بلوبری اروپایی Vaccinium myrtillus Vaccinium myrtillus - Bilberry - Maviyemiş 07.jpg برگ ها در غالب نواحی اروپا بخصوص در مناطق کوهستانی آن و در آسیای صغیر، قفقاز، سیبری همچنین در آمریکای شمالی می‌روید. در ایران این گیاه یافت نمی‌شود. برگ آن دارای اثر مقوی، ضدعفونی‌کننده و رفع اسهال است و از آن برای رفع سرفه، رفع تهوع احساس چنگ زدگی در معده، بی‌اختیاری دفع ادرار در اطفال، اسهال‌های ساده مزمن، بیماری قند و بیماری‌های پوستی دیر علاج استفاده می‌شود و چون اثر مدر و ضدعفونی کننده نیز دارد، برای زیاد کردن ترشح ادرار و ضدعفونی کردن مجاری دستگاه دفع ادرار مورد استفاده قرار می‌گیرد.[۳۳]
بولدو Peumus boldus Peumus boldus - Köhler–s Medizinal-Pflanzen-104.jpg رایج در جنوب آمریکا
پاپایا
د‌رخت خربزه
انبهٔ هند‌ی
carica papaya Papaya sunset.jpg بومی مناطق حاره ای آمریکا
چای جو
موگی‌چا
Mugicha by CR 01.jpg رایج در کشور ژاپن
جینسنگ panax Ginseng in Korea.jpg رایج در کشور کره
ساسافراس Sassafras Sassafras7.jpg
ساکورایو
چای شکوفهٔ گیلاس
Sakura yu.jpg رایج در کشور ژاپن
گیمنما Gymnema sylvestre Gymnema sylvestre.jpg بومی مناطق مرکزی و غرب هند، نواحی استوایی آفریقا و همچنین استرالیا محسوب می‌شود.
ماته یا چای پاراگوئه ilex paraguariensis Ilex paraguariensis-IMG 2108.jpg گیاهی است بومی آمریکای جنوبی
یام وحشی Dioscorea villosa Wild yam in woods - young plants.jpg گیاه بومی شرق آمریکای شمالی

دم‌نوش‌های مرکب[ویرایش]

بر مبنای ذائقه و خواص گیاهی و طبیعت می‌توان گیاهان مختلف را با هم ترکیب نمود. مثلاً ترکیب به‌لیمو و زیرفون، گاوزبان گل‌گاوزبان و سنبل الطیب و مواردی دیگر.

جستارهای وابسته[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. 苑田، ハーブティーブレンドレシピ260، 10.
  2. ولاگ و استودولا، گیاهان دارویی، ۶۷.
  3. «گل گاو زبان». مرکز تحقیقات فارماکولوژیک گیاهان دارویی دانشگاه علوم پزشکی مشهد. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۹ آبان ۱۳۹۳. بازبینی‌شده در ۹ آبان ۱۳۹۳. 
  4. عشایری، ندا و علیرضا عباسیان. «شایعترین گیاهان دارویی خریداری شده از عطاری‌ها در شهر تهران در سال 1387». مجلّهٔ طب سنّتی اسلام و ایران. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در 2015-08-26. بازبینی‌شده در 2015-08-26. 
  5. 板倉، からだに効くハーブティー図鑑، 23-18.
  6. ولاگ و استودولا، گیاهان دارویی، 299.
  7. ولاگ و استودولا، گیاهان دارویی، 321.
  8. ولاگ و استودولا، گیاهان دارویی، 218.
  9. ولاگ و استودولا، گیاهان دارویی، 115.
  10. ولاگ و استودولا، گیاهان دارویی، 255.
  11. ولاگ و استودولا، گیاهان دارویی، 108.
  12. علی‌اکبر محمدی حسین پور، خلاصه گیاه‌درمانی، 57.
  13. ولاگ و استودولا، گیاهان دارویی، 143.
  14. ولاگ و استودولا، گیاهان دارویی، 142.
  15. ولاگ و استودولا، گیاهان دارویی، 144.
  16. 板倉، からだに効くハーブティー図鑑، 74.
  17. زرگری، گیاهان داروئی، جلد چهارم، ۷۹.
  18. 板倉، からだに効くハーブティー図鑑، 100.
  19. ولاگ و استودولا، گیاهان دارویی، 122.
  20. 板倉، からだに効くハーブティー図鑑، 46.
  21. ولاگ و استودولا، گیاهان دارویی، 102.
  22. 板倉، からだに効くハーブティー図鑑، 114.
  23. 板倉، からだに効くハーブティー図鑑، 92.
  24. ولاگ و استودولا، گیاهان دارویی، 150.
  25. ولاگ و استودولا، گیاهان دارویی، ۱۲۷.
  26. «گل گاو زبان». مرکز تحقیقات فارماکولوژیک گیاهان دارویی دانشگاه علوم پزشکی مشهد. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۹ آبان ۱۳۹۳. بازبینی‌شده در ۹ آبان ۱۳۹۳. 
  27. زرگری، گیاهان داروئی، جلد چهارم، 65.
  28. ولاگ و استودولا، گیاهان دارویی، 233.
  29. 板倉، からだに効くハーブティー図鑑، 68.
  30. 板倉، からだに効くハーブティー図鑑، 110.
  31. علی‌اکبر محمدی حسین پور، خلاصه گیاه‌درمانی، 46.
  32. 板倉، からだに効くハーブティー図鑑، 23-18.
  33. زرگری، گیاهان داروئی، جلد چهارم، ۱۷۴.

منابع[ویرایش]

  • زرگری، علی. گیاهان داروئی، جلد چهارم. چاپ ششم. تهران: انتشارات دانشگاه تهران، ۱۳۷۶. شابک ‎۹۷۸-۹۶۴-۲۵۸۰-۹۲-۷. 
  • خلاصه گیاه‌درمانی. ترجمهٔ علی‌اکبر محمدی حسین پور. تهران: انتشارات آثار سبحان، ۱۳۹۱. شابک ‎۹۶۴-۰۳-۳۹۳۳-۴. 
  • ولاگ، ژان و ژیری استودولا. گیاهان دارویی. ترجمهٔ ساعدزمان. چاپ هشتم. تهران: انتشارات ققنوس، ۱۳۹۲. شابک ‎۹۷۸-۹۶۴-۳۱۱-۴۷۴-۹. 
  • 板倉、 弘重。 からだに効くハーブティー図鑑。 主婦の友社、 2003。 ISBN ‎978-4072363690 
  • 苑田、 みほ。 ハーブティーブレンドレシピ260。 主婦の友社、 2010。 ISBN ‎-978-4862205155