آویشن

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
آویشن، آزربه
Thymus vulgaris
طبقه‌بندی علمی
فرمانرو: گیاه
(طبقه‌بندی‌نشده): گیاهان گلدار
(طبقه‌بندی‌نشده): دولپه‌ای‌های نو
(طبقه‌بندی‌نشده): آستریدها
راسته: نعناسانان
تیره: نعناعیان
سرده: Thymus
L.[۱]
مترادف‌ها
  • Mastichina Mill.
  • Serpyllum Mill.
  • Cephalotos Adans.

آویشن یا آزربه (نام علمی: Thymus)[۲] سرده‌ای از تیره نعناعیان است.

آویشنی حدود ۳۵۰ گونه دارد. این سرده به اوریگانوم بسیار نزدیک است.

نام گذاری[ویرایش]

گونه‌های مختلفی از آویشن در کوهستان‌های ایران می‌روید. در کتب طب سنتی فارسی با نام «حاشا»، «اوشن» و «صعتر الحمیر» نام برده شده است. در مناطق مختلف ایران گونه‌های مختلف ایران گونه‌های مختلف با اسامی محلی متفاوتی شناخته می‌شود از جمله در همدان «آزربه»، در زبان کردی «هه زوه یا ازبو» ،ودر گویش گروسی «ئه زوه» و در اطراف تهران «آویشن» یا «آویشم»، در طالقان «زروه»، در آذربایجان و مناطق ترکی زبان «ککلیک اوتی» یا «کاکله اوتی»، و در سایر مناطق «صعتر»، «زعتر»، «اوشن»، «اشمه کوهی»، «سی سنبر» و «سوسنبر» نامیده می‌شود.[۳]

این گیاه با اریگانو هم خانواده است. در آذربایجان به «آویشن»، «کهلیک اُتی» (Kəhlik oti) و یا «ککلیک اوتی» (Kəklik oti) به معنای علف کبک گفته می‌شود، چون در ترکی ککلیک یا کهلیک به معنی کبک می‌باشد. در زبان مردم رودبار استان گیلان به آن، «پلنگ مشت» می‌گویند و طعم دهنده اصلی غذایی به نام شامی رودباری است. یکی از گونه‌های این گیاه که در مناطق کوهستانی شمال خراسان به وفور یافت می‌شود به زبان کردی کرمانجی «آنخ» نام دارد.

دم‌نوش[ویرایش]

دمنوش آویشن اساساً ضدعفونی کننده و خلط آور است از این رو برای درمان سرفه‌های خشک، سرماخوردگی، سیاه‌سرفه و التهاب دستگاه تنفس فوقانی بسیار مؤثر است؛[۴] همچنین تأثیر فوق‌العاده‌ای برروی هضم غذا، تنظیم خواب و تقویت سیستم اعصاب دارد و نیز ضد افسردگی، ضد صرع و ضد نفخ هم می‌باشد.[۴][۵]همچنین در درمان پیچش روده و اسهال و اسپاسم عضلانی مؤثر است.[۴][۵]

گونه‌ها[ویرایش]

آویشنیان حدود ۳۵۰ گونه دارد، از جمله:

پانویس[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  • مظفریان، ولی‌الله. فرهنگ نام‌های گیاهان ایران: لاتینی، انگلیسی، فارسی. تهران: فرهنگ معاصر، ۱۳۷۵. شابک ‎۹۶۴-۵۵۴۵-۴۰-۴.