پرتقال

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرتقال
OrangeBloss wb.jpg
رده‌بندی علمی
فرمانرو: گیاهان
شاخه: گیاهان گلدار
رده: دولپه‌ای‌ها
راسته: افراسانان
تیره: سدابیان
سرده: مرکبات
گونه: پرتقال
نام دوبخشی
Citrus × sinensis
پرتقال، خام، تمامی گونه‌های تجاری
ارزش غذایی به ازای هر ۱۰۰ گرم (۳٫۵ اونس)
انرژی۱۹۲ کیلوژول (۴۶ کیلوکالری)
11.75 g
قند9.35 g
فیبر خوراکی2.4 g
0.12 g
0.94 g
ویتامین‌ها
درصد ارزش روزانه
برابر ویتامین آ
۱٪
۱۱ میکروگرم
ویتامین (B۱)
۹٪
۰٫۱۰۰ میلی‌گرم
(B۲)
۳٪
۰٫۰۴۰ میلی‌گرم
نیاسین (B۳)
۳٪
۰٫۴۰۰ میلی‌گرم
پانتوتنیک اسید (B۵)
۵٪
۰٫۲۵۰ میلی‌گرم
ویتامین ب۶
۴٪
۰٫۰۵۱ میلی‌گرم
فولیک (B۹)
۸٪
۳۰ میکروگرم
ویتامین ث
۶۴٪
۵۳٫۲ میلی‌گرم
ویتامین ئی
۱٪
۰٫۱۸ میلی‌گرم
مواد معدنیمقدار
درصد ارزش روزانه
کلسیم
۴٪
۴۰ میلی‌گرم
آهن
۱٪
۰٫۱۰ میلی‌گرم
منیزیم
۳٪
۱۰ میلی‌گرم
فسفر
۲٪
۱۴ میلی‌گرم
پتاسیم
۴٪
۱۸۱ میلی‌گرم
روی
۱٪
۰٫۰۷ میلی‌گرم
دیگر اجزاءمقدار
آب86.75 g
درصدهای تقریبی ارائه شده برای افراد بزرگسال از روی مرجع مصرف رژیم غذایی هستند.
منبع: مرکز داده غذای وزارت کشاورزی آمریکا

پرتقال (به دری: مالته[۲]) یا گاهی نارنج شیرین، میوه ای از خانواده نارنجی مرکبات است. درخت آن در همه فصل ها پر برگ است و ارتفاع آن تا ۱۰ متر هم می‌رسد. پرتقال پرکاربردترین مرکبات در جهان است.

نارنج تلخ (نارنج) و نارنج شیرین (پرتقال) با این که از یک گونه مادری سرچشمه می‌گیرد، به دلیل کاربردهای کاملا متفاوت از هم متمایز می‌شوند. ریشه پرتقال از جنوب غربی آسیا هند و چین است و یک میوه پیوندی و منبع ویتامین C است که در دوران باستان احتمالاً با پیوند نارنگی و دارابی پرورش داده شد. نوع ایرانی orange persane که ایتالیایی‌ها از سده ۱۱ میلادی کشت آن را در جنوب اروپا رایج کردند تلخ بود و جای خود را از سده ۱۵ میلادی به نوع شیرین تر داد که تاجران کشور پرتغال از هندوستان وارد و کشت کردند. برای همین هم در بسیاری از زبان‌های دنیا (یونانی،رومانیایی، ترکی، ایرانی، عربی، بلغاری، گرجی و زبان جنوب ایتالیا) امروزه هنوز لغت میوه پرتقال با کشور پرتغال تشابه اسمی دارد.[نیازمند منبع] البته ریشه لغت فرانسوی (Orange) از نارنگ (سانسکریت) آمده و هم‌ریشه واژه نارنج (فارسی) و واژه‌های مشابه در بسیاری از زبان‌های دیگر از جمله ارمنی، اسپانیایی، و عربی است. در بعضی زبانها هم (نظیر هلندی و آلمانی) آن را سیب چینی (بواسطه مبدأ این میوه) می‌خوانند. معروف‌ترین گونه اصلاح شده پرتقال در دنیا تامسون ناول است. بیروت، نیز یکی از معروفترین مکان‌های پرورش آن درجهان است که پرتقال بیروت آن نیز معروف است.

پرتقال درخت کوچکی است با برگ‌های سبز و گل‌های سفید، پوست میوهٔ آن نارنجی رنگ، کمی ناصاف و میوه آن بسته به انواع مختلف شیرین و ترش، زرد رنگ یا قرمز، و سرشار از ویتامین ث است. پرتقال یکی از قدیمی‌ترین میوه‌هایی است که بشر از آن استفاده می‌کرده‌است و در حدود ۵۰۰ سال قبل از میلاد مسیح کنفوسیوس از آن نام برده‌است. در حال حاضر بیشتر از ۲۰۰ نوع پرتقال در آمریکا کشت می‌شود. پرتقال اولیه، کوچک، تلخ و پر از هسته بوده‌است که در اثر تربیت مهندسی ژنتیکی و همچنین انتخاب نوع بهتر و کود کافی درشت تر و شیرین تر شده‌است. پرتقال انواع مختلفی دارد که برخی از آنها عبارت هستند از خونی و ماندارین

تولیدکنندگان عمده[ویرایش]

تولیدکنندگان بیش‌ترین پرتقال — ۲۰۱۹
(میلیون تُن)
 برزیل ۱۷٫۱
 چین ۱۰٫۴
 هند ۹٫۵
 ایالات متحده آمریکا ۴٫۸
 مکزیک ۳٫۷
 اسپانیا ۳٫۲
 مصر ۳٫۲
مجموع جهانی ۷۸٫۷
منبع:
سازمان غذا و کشاورزی ملل متحد (فائو)
[۳]
نقشه جهانی تولید پرتقال در سال ۲۰۱۸.[۴]

نگارخانه[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. "Citrus sinensis information from NPGS/GRIN". www.ars-grin.gov. Archived from the original on 24 September 2015. Retrieved 2008-03-17.
  2. انوشه، حسن؛ خدابنده‌لو، غلامرضا (۱۳۹۱). فارسی ناشنیده: فرهنگ واژه‌ها و اصطلاحات فارسی و فارسی‌شدهٔ کاربردی در افغانستان. تهران: قطره. شابک ۹۷۸-۶۰۰-۱۱۹-۶۰۹-۶.
  3. آمار فائو
  4. Ritchie, Hannah; Roser, Max (2020-03-05). "Agricultural Production". Our World in Data.

https://web.archive.org/web/20171016202934/http://noorulqaem.com/%D9%BE%D8%B1%D8%AA%D9%82%D8%A7%D9%84/

مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «orange». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی ساده، بازبینی‌شده در ۲۹ ژوئن ۲۰۲۰.