پرتقال

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
پرتقال
شکوفه‌های پرتقال
طبقه‌بندی علمی
فرمانرو: گیاهان
Division: گیاهان گلدار
رده: دولپه‌ای‌ها
راسته: ناترک‌سانان
تیره: مرکبات
سرده: لیموئیان
نام علمی
Citrus × sinensis
میوه پرتقال
درخت پرتقال
گونه ایی پرتقال مقاوم در برابر سرما

پرتقال (به دری: مالته) میوه‌ای از خانواده مرکبات می‌باشد. درخت آن همیشه سبز است و ارتفاع آن تا ۱۰ متر هم می‌رسد.

ریشه پرتقال از جنوب شرقی آسیا (چین و هند) می‌باشد و یک میوه پیوندی است که در دوران باستان احتمالاً با پیوند نارنگی و پومیلو پرورش داده شد. نوع ایرانی Persian Orange که ایتالیایی‌ها از قرن ۱۱ میلادی کشت آن را در جنوب اروپا رایج کردند تلخ بود و جای خود را از قرن ۱۵ میلادی به نوع شیرین تر داد که تاجران کشور پرتغال از هندوستان وارد و کشت کردند. برای همین هم در بسیاری از زبان‌های دنیا (یونانی، ترکی، ایرانی، عربی، بلغاری، گرجی و زبان جنوب ایتالیا) امروزه هنوز لغت میوه پرتقال با کشور پرتغال تشابه اسمی دارد. البته ریشه لغت انگلیسی (Orange) از نارنگ (سانسکریت) آمده و هم‌ریشه واژه نارنج (فارسی) و واژه‌های مشابه در بسیاری از زبان‌های دیگر از جمله ارمنی، اسپانیایی، و عربی می‌باشد. در بعضی زبانها هم (نظیر هلندی و آلمانی) آن را سیب چینی (بواسطه مبداء این میوه) می‌خوانند.[۱]

معروف‌ترین گونه اصلاح شده پرتقال در دنیا تامسون ناول می‌باشد. بیروت، پایتخت لبنان نیز یکی از معروفترین مکان‌های پرورش آن درجهان می‌باشد که پرتغال بیروتی آن نیز معروف است.

پرتقال سرشار از ویتامین ث است. پرتقال درخت کوچکی است دارای برگ‌های سبز و گل‌های سفید ، پوست پرتقال نارنجی رنگ، کمی ناصاف و میوه آن بسته به انواع مختلف شیرین و ترش، زرد رنگ و یا قرمز می‌باشد. پرتقال یکی از قدیمی‌ترین میوه‌هایی است که بشر از آن استفاده می کرده‌است و در حدود ۵۰۰ سال قبل از میلاد مسیح کنفوسیوس از آن نام برده‌است. در حال حاضر بیشتر از ۲۰۰ نوع پرتقال در آمریکا کشت می‌شود. پرتقال اولیه، کوچک، تلخ و پر از هسته بوده‌است که در اثر تربیت مهندسی ژنتیکی و همچنین انتخاب نوع بهتر و کود کافی درشت تر و شیرین تر شده‌است. پرتقال ابتدا از چین به هندوستان برده شده و سپس آنجا به نقاط دیگر دنیا راه یافت. خواص پرتغال: پرتقال null آب پرتقال مقوي معده مي‎باشد.

جبران كننده كمبود ويتامين C در بدن است.

ضد قي و ضد سم است.

ادرار آور مي‌باشد، هر چهار ساعت يك عدد ميل شود.

نرم كننده سينه، در فواصل غذاهاي روزانه ميل شود.

پوست له شده پرتقال براي اگزما و ناراحتي پوستي بدن نافع است.

اگر شام فقط پرتقال بخوريد آرام بخش خوبي خواهد بود. همراه چند عدد خرما.

پرتقال خون را تصفيه مي‌كند و تشنگي را فرو مي‌نشاند.

آب پرتقال براي ناراحتي صفرايي مفيد است.

تخم پرتقال له كرده را بصورت ماسك شبها روي پوست بگذاريد چين و چروك پوست را برطرف مي‌كند.

اسانس پرتقال مسكن خوبي براي دردهاي نقرس و رماتيسم مي‌باشد.

تخم بوداده و سرخ شده پرتقال محرك است.

پرتقال از سرطان معده جلوگيري مي‌كند. دو ساعت بعد از غذا ميل شود.

پرتقال كاهش دهنده كلسترول است (شب بعنوان شام).

كساني كه مي‌خواهند كلسترولشان پايين آيد بهتر است كه پرتقال را با گوشت و پي و ورقه‌هاي نازك بين آن ميل كنند.

آب پرتقال باعث عدم پيدايش سرطان مي‌شود.

آب پرتقال به اضافه عسل يك نوشيدني خوبي است براي كساني كه درد مفاصل دارند.

افراد مسلول از خوردن آب پرتقال فراموش نكنند.

پرتقال ميوة خوبي براي كساني كه ديابت دارند، مي‎باشد.

كساني كه سرما خورده‌اند بايد روزي سه عدد پرتقال بخورند.

براي كساني كه در اثر مصرف زياد گوشت و پروتئين خون خود را مسموم كرده‌اند هيچ چيز بهتر از پرتقال و مركبات نيست.

آب پرتقال براي درمان بيماريهاي عفوني چون سفليس، سوزاك، آبله، سرخك، مخملك، تيفوس، تب زرد و جوشهاي صورت بسيار مفيد است.

پرتقال درمان كنندة يبوست مخصوصاً در كودكان مي‌باشد. هر ساعت 1 عدد پرتقال ميل كنيد به مدت يك هفته يا اينكه پرتقال را با نان سبوس‌دار به عنوان غذا ميل كنيد. براي كودكان روزي يك عدد پرتقال مناسب است.

كساني كه آسم دارند اگر هر روز پرتقال يا آب پرتقال مصرف كنند بيماري آنها كاهش مي‌يابد. روزانه بين 4 تا 5 عدد پرتقال ميل كنند.

كساني كه كوليت دارند اگر رژيم غذايي بگيرند پرتقال به زودي بيماري آنها را رفع خواهد كرد. هر 2 ساعت يك پرتقال همراه 2 عدد خرما ميل شود.

براي درمان رماتيسم پرتقال با آلو يا سيب درختي و انجير

ميل شود.

كساني كه ترشي زياد معده دارند اگر از پرتقال به عنوان غذا استفاده كننده خوب مي‌شوند.

پرتقال كرم روده را از بين مي‌برد.

پرتقال پائين آورندة تب است.

پرتقال اخلاط و فضولاتي كه در ريه ، گلو و حنجره جمع شده‌اند خارج مي‌كند.

پرتقال ادرار آور است در نتيجه كليه‌ها، مثانه، پروستات و مجراي كليه و مثانه را خوب شستشو مي‌دهد.

پرتقال باعث تقويت معده مي‌شود. در فواصل غذا ميل شود.

پرتقال دندانها را تقويت مي‌كند.

پرتقال سنگ ريزه و شنهاي

ترکیبات شیمیایی[ویرایش]

Orange and cross section.jpg

پرتقال یکی از غنی‌ترین منابع ویتامین C می‌باشد[۲]. البته باید دقت کرد که ویتامین C در اثر سرما و گرمای زیاد از بین می‌رود. اسانسی که از گلهای پرتقال گرفته می‌شود بنام روغن نرولی Neroli Oil معروف است که دارای بوئی بسیار مطبوع بوده و خیلی گران است و در عطر سازی از آن استفاده می‌شود.

انواع پرتقال[ویرایش]

تولید[ویرایش]

چند پرتقال نیمه رسیده روی شاخۀ درخت
تولیدکنندگان بیش‌ترین پرتقال — ۲۰۰۵
(میلیون تُن)
 برزیل ۱۸٫۵
 ایالات متحده آمریکا ۹٫۱
 هند ۴٫۴
 مکزیک ۴٫۳
 چین ۲٫۴
 اسپانیا ۳٫۷
 ایتالیا ۳٫۳
 ایران ۲٫۶
 مصر ۲٫۱
 پاکستان ۱٫۷
مجموع جهانی ۶۸٫۵
منبع:
سازمان غذا و کشاورزی ملل متحد (فائو)
[۳]

ارزش خوراکی[ویرایش]

پرتقال، خام، تمامی گونه های تجاری
مواد مغذی در هر ۱۰۰ گرم (۳٫۵ اونس)
انرژی ۱۹۲ کیلوژول (۴۶ کیلوکالری)
کربوهیدرات‌ها ۱۱٫۷۵ g
قندها ۹٫۳۵ g
چربی ۰٫۱۲ g
پروتئین ۰٫۹۴ g
آب ۸۶٫۷۵ g
ویتامین آ معادل ۱۱ میکروگرم (۱٪)
تیامین (ویتامین B۱) ۰٫۱۰۰ میلی‌گرم (۸٪)
ریبوفلاوین (ویتامین B۲) ۰٫۰۴۰ میلی‌گرم (۳٪)
نیاسین (ویتامین B۳) ۰٫۴۰۰ میلی‌گرم (۳٪)
ویتامین ب۵ (B5) ۰٫۲۵۰ میلی‌گرم (۵٪)
ویتامین ب۶ ۰٫۰۵۱ میلی‌گرم (۴٪)
اسید فولیک (ویتامین B9) ۳۰ میکروگرم (۸٪)
ویتامین C ۵۳٫۲ میلی‌گرم (۸۹٪)
ویتامین E ۰٫۱۸ میلی‌گرم (۱٪)
کلسیم ۴۰ میلی‌گرم (۴٪)
آهن ۰٫۱۰ میلی‌گرم (۱٪)
منیزیوم ۱۰ میلی‌گرم (۳٪)
فسفر ۱۴ میلی‌گرم (۲٪)
پتاسیم ۱۸۱ میلی‌گرم (۴٪)
روی ۰٫۰۷ میلی‌گرم (۱٪)
درصدها نسبی‌اند
منبع: پایگاه اطلاعاتی مواد غذایی آمریکا

نگارخانه[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. «چرا به پرتقال، پرتقال می‌گویند، و چرا میوه سم زدای معجزه آمیز نام گرفته‌است؟»(فارسی)‎. وب‌گاه کدوم دات کام، اسفند ۱۳۸۷. بازبینی‌شده در اسفند ۱۳۸۷. 
  2. aghlam.com
  3. آمار فائو

آفتاب، گیاه شناسی، پرتقال