تقویت‌کننده الکترونیکی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از تقویت کننده)
پرش به ناوبری پرش به جستجو
یک تقویت کننده صدای استریو (دوبانده) که در دهه ۱۹۷۰ در دستگاه‌های صدای خانگی استفاده می‌شده‌است.
آمپلی فای کردن به معنای افزایش دامنه (جریان یا ولتاژ) یک سیگنال وابسته به زمان با یک ضریب است. (همان‌طور که در تصویر بالا نشان داده شده‌است). در این مثال ولتاژ با بهره ۳ افزایش یافته‌است، به عبارتی در هر نقطه

تقویت‌کنندهٔ الکترونیکی یا به‌طور خلاصه تقویت کننده که گاهی به آن آمپلی‌فایر (به انگلیسی: Amplifier) نیز می‌گویند، مدار یا سیستمی برای تقویت دامنه یا توان یک سیگنال است. افزون بر این، تقویت‌کننده باید شکل سیگنال را تا جای ممکن حفظ کرده و آن را به هم نریزد و اصطلاحاً سیگنال را دچار اِعوِجاج (Distortion) نکند.[۱]

میزان تقویت ایجاد شده توسط یک تقویت کننده را با بهره می‌سنجند. بهره، نسبت ولتاژ، جریان یا توان خروجی، به ورودی می‌باشد. تقویت کننده مداری است که بهره آن بزرگتر از یک می‌باشد.[۲][۳][۴]

مبحث تقویت‌کننده‌ها یکی از اساسی‌ترین مباحث در مهندسی الکترونیک است. کاربرد تقویت‌کننده‌ها بسیار گسترده‌است و آن‌ها انواع فراوانی دارند. تقریباً در همه کاربردهایی که در آنها، عملیات یا پردازشی روی یک سیگنال اجرا می‌شود، دست‌کم یک بار تقویت سیگنال لازم است؛ از تقویت‌کننده‌ها برای تقویت صدا در سازهایی مانند گیتار برقی، برای تقویت سیگنال دریافت‌شده در یک گیرنده رادیویی، یا برای تقویت صدا در دستگاه‌های پخش خانگی و خودرو، و غیره استفاده می‌شود.

انواع[ویرایش]

تقویت کننده‌ها را می‌توان به روش‌های مختلفی طبقه‌بندی کرد. یک روش آن طبق فرکانس سیگنال الکترونیکی است که قرار است تقویت شود. برای مثال تقویت کننده‌های صدا، سیگنال‌های مربوط به صدا را در محدوده کمتر از ۲۰ کیلوهرتز تقویت می‌کنند، تقویت کننده‌های RF فرکانس‌های رادیویی در محدوده ۲۰ کیلوهرتز تا ۴۰۰ گیگاهرتز را تقویت کرده و سروو تقویت کننده‌ها (Servo Amplifiers) و تقویت کننده‌های ابزاردقیق می‌توانند با فرکانس‌های خیلی کوچک تا جریان مستقیم کار کنند.

تقویت کننده‌ها را می‌توان بر حسب محل نصب آنها نیز طبقه‌بندی کرد. برای مثال از پیش‌تقویت‌کننده‌ها می‌توان قبل از سایر مراحل فراوری سیگنال استفاده کرد.[۵]

مدار یک تقویت‌کننده سه‌طبقه فیدبک‌دار؛ طبقهٔ اول، یک تقویت‌کنندهٔ تفاضلی است (شامل Q1, Q2). طبقهٔ دوم، یک تقویت‌کنندهٔ سادهٔ امیتر-مشترک است (Q3)، و طبقه سوم یک تقویت‌کنندهٔ توان کلاسِ AB است (Q4, Q5). مقاومت R8، فیدبَک را شکل می‌دهد.

خصوصیات[ویرایش]

خصوصیات تقویت کننده‌ها را با فاکتورهای زیر معین می‌کنند:

تقویت کننده‌ها را با خواص ورودی آنها، خواص خروجی آنها و اینکه چطور این دو با هم ارتباط دارند مشخص می‌کنند.[۶]

منابع[ویرایش]

  1. "Amplifier". Wikipedia. 2019-02-13.
  2. Crecraft, David; Gorham, David (2003). Electronics, 2nd Ed. CRC Press. p. 168. ISBN 978-0-7487-7036-6.
  3. Agarwal, Anant; Lang, Jeffrey (2005). Foundations of Analog and Digital Electronic Circuits. Morgan Kaufmann. p. 331. ISBN 978-0-08-050681-4.
  4. Glisson, Tildon H. (2011). Introduction to Circuit Analysis and Design. Springer Science and Business Media. ISBN 978-9048194438.
  5. Patronis, Gene (1987). "Amplifiers". In Glen Ballou. Handbook for Sound Engineers: The New Audio Cyclopedia. Howard W. Sams & Co. p. 493. ISBN 978-0-672-21983-2.
  6. Robert Boylestad and Louis Nashelsky (1996). Electronic Devices and Circuit Theory, 7th Edition. Prentice Hall College Division. ISBN 978-0-13-375734-7.