محلول

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
درست کردن آب نمک یعنی حل کردن NaCl در آب

در علم شیمی، محلول یا لویش (Solution) به ترکیب همگن دو یا چند ماده گفته می‌شود. در حل کردن (لوییدن) ماده‌ای در ماده دیگر، یکی از مواد حل‌شونده یا لوییده (Solute) و دیگری حلال یا لوینده (Solvent) خوانده می‌شود. برای مثال آب‌نبات (حل شونده) در هنگام خوردن در بزاق دهان (حلال) حل می‌شود. یا ممکن است که مایعی در مایع دیگر حل گردد و یا گازی با گازی دیگر ترکیب گردد. تمام محلولها بر اساس فعل و انفعالات (برهمکنش) بین مولکولها و یونهای حلال و حل‌شونده طبقه بندی می‌شوند و در نتیجه از انرژی آزاد مولکولهای مواد کم می‌شود.

انواع محلول[ویرایش]

منظور از ترکیب همگن این است که اجزای تشکیل دهنده ی مخلوط در یک فاز باشند. خواص مخلوط (غلظت، دما، چگالیو ...) به طور یکنواخت در حجم مخلوط هستند. به طور معمول ماده ای که به مقدار بیشتری در مخلوط موجود باشد، حلال نامیده می شود. حلال می تواند گاز، مایع و یا جامد باشد. به مواد دیگری که در محلول موجود هستند(به غیر از حلال) حل شونده می گویند. حلال در هر فاز فیزیکی باشد، محلول هم در همان فاز خواهد بود. در کل محلول ها را بر اساس نوع حلال به دو دسته تقسیم می کنند:

  1. محلول آبی(aq): محلولی که حلال آنها آب (H2O) است.
  2. محلول غیر آبی(sol):محلولی که حلال آنها غیر از آب است.

انواع برهمکنش بین ذره ای[ویرایش]

نوع ذره ها (مثال)
دوقطبی-دوقطبی اتانول - استون
پیوند هیدروژنی آب - آب
یون - دوقطبی یون کلرید - آب
یون - دوقطبی القایی یون کلرید- هگزان
دوقطبی-دوقطبی القایی آب - هگزان
دوقطبی القایی-دوقطبی القایی هگزان - هگزان

از نظر شیمیدانان نامحلول مطلق وجود ندارد زیرا تمام مواد هر چند به مقدار بسیار ناچیز در هم حل می شوند.

منابع[ویرایش]

لویش، لوییدن، لوییده و لوینده از «فرهنگ اخترشناسی و اخترفیزیک» دکتر محمد حیدری ملایری: http://dictionary.obspm.fr/index.php

  • مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «Solution»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد (بازیابی در ۱۵ آوریل ۲۰۰۹).