چای ترش

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
بصورت خشک شده

چای ترش یا چای مالمیر یا چای مکه (نام علمی: Hibiscus sabdariffa) یا چای روزل یا چای قرمز از کاسبرگ گیاه چای ترش تهیه می‌شود و در بسیاری از مناطق دنیا به صورت نوشیدنی گرم یا سرد مصرف دارد. در آمریکای لاتین و بخصوص در جامائیکا مصرف آن متداول است و بنام گل جامائیکا[۱] یا Sorrel، و شمال آفریقا بنام چای سودانی و در مصر بنام کرکده Karkade مشهور است. مزه آن ترش است و معمولاً با شکر نوشیده می‌شود.

مشخصات گیاه[ویرایش]

گل جامائیکا (Roselle) گیاهی است یک ساله بوته‌هایی به ارتفاع ۲–۳ متر برگ‌های ۳–۵ وجهی سبز مایل به زرد گل‌های زرد با کاسبرگ‌های سبز که بعد از رسیدن میوه، کاسبرگ‌ها برنگ قرمز در می‌آید. در بعضی کشورها از الیاف ساقه‌های آن در تهیه وسائل استفاده می‌شود.[۲] این گیاه به صورت گونه مهاجر وارد ایران و در منطقه گلمورتی (دلگان) استان سیستان و بلوچستان برای اولین بار کشت شد. نام دیگر آن؛ چای مکی است زیرا به صورت گسترده‌ای در شبه جزیره عربستان کشت و مورد استفاده است.

مواد مؤثر[ویرایش]

اسیدهای اگزالیک، مالیک، سیتریک، استئاریک، تارتاریک، آسکوربیک، آراشیدیک، پروتوکاتچوئیک و اسید هیبیسکوس، آنیس آلدهید، دِلفینیدین، سیانیدین، بتاکاروتن، بتاسیتوسترول، گالاکتوز، گاسیپتین، پکتین و کوئرستین.

حد مجاز مصرف[ویرایش]

در صورت مصرف گل خشک، ۱۰ گرم دم کرده در روز و در صورت مصرف عصاره، ۱۰۰ میلی‌گرم عصارهٔ جوانه در روز.

کاربرد در طب قدیم[ویرایش]

در طب سنتی از چای ترش برای (درمان فشارخون بالا، بیماری‌های کبد و تب و..) استفاده می شد. در طب سنتیِ آفریقا این گیاه برای درمان سرفه و گلودرد و همچنین به عنوان آنتی باکتری، مدرّ، ضد اسپاسم و از بین برندهٔ زرداب و صفرا مصرف می‌شود. در طب سنتی تایلند چای ترش را برای درمان سنگ کلیه به کار می برند.

تداخل دارویی[ویرایش]

مصرف چای ترش به همراه داروهای استامینوفن، دیکلوفناک و کلوروکوئین باعث بروز اثرات فارماکوکینتیک این داروها (جنبه ای از داروشناسی که با جذب و دفع داروها سروکار دارد) می‌شود. نوشیدن این چای پیش از مصرف استامینوفن، می‌تواند تأثیر استامینوفن در بدن را سریعتر از بین ببرد.

بهترین زمان مصرف[ویرایش]

صبح یک بار. درطی روز دوبار، با فاصلهٔ هشت ساعت.

عوارض جانبی[ویرایش]

بانوان باردار و شیرده از مصرف چای ترش اجتناب کنند. کسانی که فشار خون پایین دارند در استفاده از آن احتیاط کنند.

  • ممکن است مصرف چای ترش بر میزان قندخون اثر بگذارد و کنترل قندخون را در طول عمل جراحی و پس از آن با مشکل مواجه سازد. پس دست کم، دو هفته پیش از جراحی، مصرف چای ترش را متوقف کنید.[نیازمند منبع]

مصرف جهانی[ویرایش]

در اکثر نقاط آفریقا و آسیا مصرف دارد، در جامائیکا متداول است و هم به عنوان چای و هم به صورت نوشابه سرد فروخته می‌شود. در کشور پاناما بنام saril که از کلمه Sorrel جامائیکایی گرفته شده به صورت نوشابه با یا بدون اضافه کردن الکل در ایام کریسمس و عید نو چینی‌ها مصرف دارد. در ایالات متحده آمریکا نیز به صورت چای مصرف می‌شود و از طریق اهالی مکزیک آورده شده و بخصوص در کالیفرنیا فراوان است.[۲] در کلیه کشورهای شمال آفریقا به صورت روزانه و در چایخانه‌های کنار خیابان یا سیار عرضه می‌گردد.

در اکثر کشورهای آسیائی مثل چین تایلند هند مالزی و خاورمیانه چای ترش مصرف دارد.

خواص داروئی[ویرایش]

ترشی آن بخاطر وجود اسید سیتریک و ویتامین ث می‌باشد ونیز دارای آنتی اکسیدان‌های ضد چربی خون است. عقیده بر اینست که وجود مقادیر زیاد آنتوسیانین Anthocyanins در کاسبرگ‌های گیاه نقش مهمی در کاهش فشارخون و خواص ضد سرطانی آن دارد. تحقیقات زیادی در ارتباط با مؤثر بودن آن در کاهش فشارخون محیطی و ادرار آوری آن انجام شده‌است[۳][۴][۵]

بعضی از بررسی‌های علمی نیز در ایران انجام شده و مؤثر بودن آن در کاهش فشارخون بیماران دیابتی را نشان داده‌است.[۶] از طرف دیگر در بعضی از مقاله‌های علمی این خاصیت چای زیر سؤال می‌باشد.[۷]

روش دم کردن چای ترش[ویرایش]

درست کردن چای ترش کار سختی نیست و می‌توان آن را به راحتی با موادی مانند لیمو یا عسل از نظر بهبود سلامتی قوی تر هم کرد.

مواد لازم :

  • ۴ فنجان آب
  • یک چهارم فنجان چای ترش
  • یک تا دو قاشق عسل
  • لیمو یا برگ نعنا برای طعم دهی بیشتر

روش دم کردن[ویرایش]

دو فنجان آب را در یک ظرف به جوش آورید و چای خشک را در آن بریزید و سپس گاز را خاموش کنید. صبر کنید رنگ مایع قرمز تیره شود. سپس دو قاشق عسل را به آن اضافه کرده و هم بزنید. چای را در فنجان بریزید و میل کنید. این چای را می توانید سرد یا گرم بخورید

منابع[ویرایش]

  1. Swanson, Heidi (2005-06-06). "The Jamaica Flower Iced Tea Recipe". 101 Cookbooks. بازبینی ۲۴–۲–۲۰۱۲.
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ Duke, James (1983). "Hibiscus sabdariffa L.". Purdue University Center for New Crops and Plants Products. بازبینی ۲۴–۲–۲۰۱۲.
  3. Wada L, Ou B (June 2002). "Antioxidant activity and phenolic content of Oregon caneberries". Journal of Agricultural and Food Chemistry 50 (12): 3495–500. doi:10.1021/jf011405l. PMID 12033817.
  4. American Heart Association (AHA) 2008 Scientific Sessions
  5. Herrera-Arellano A, Flores-Romero S, Chávez-Soto MA, Tortoriello J (July 2004). "Effectiveness and tolerability of a standardized extract from Hibiscus sabdariffa in patients with mild to moderate hypertension: a controlled and randomized clinical trial". Phytomedicine 11 (5): 375–82. doi:10.1016/j.phymed.2004.04.001. PMID 15330492.
  6. Effects of sour tea (Hibiscus sabdariffa) on lipid profile and lipoproteins in patients with type II diabetes. Mozaffari-Khosravi H, Jalali-Khanabadi BA, Afkhami-Ardekani M, Fatehi F. J Altern Complement Med. 2009 Aug;15(8):899-903. [۱] [PMID - indexed for MEDLINE]
  7. An evaluation of the hypolipidemic effect of an extract of Hibiscus Sabdariffa leaves in hyperlipidemic Indians: a double blind, placebo controlled trial Rebecca Kuriyan,1 Divya R Kumar,1 Rajendran R,2 and Anura V Kurpad1 1Division of Nutrition, St. John's Research Institute, St. John's National Academy of Health Sciences, Bangalore 560034, India

Carvajal-Zarrabal, O., Hayward-Jones, P.M., Orta-Flores, Z., Nolasco-Hipólito, C., Barradas-Dermitz, D.M., Aguilar-Uscanga, M.G., & Pedroza-Hernández, M.F. (2009). Effect of Hibiscus sabdariffa L. Dried Calyx Ethanol Extract on Fat Absorption-Excretion, and Body Weight Implication in Rats. Journal of Biomedicine and Biotechnology, Article ID 394592, 5 pages. retrieved from https://www.hindawi.com/journals/bmri/2009/394592/

B. Shewale, P., A. Patil, R., & A. Hiray, Y. (2012). Antidepressant-like Activity of Anthocyanidins from Hibiscus rosa-sinensis Flowers in Tail Suspension Test and Forced Swim Test. Indian Journal of Pharmacology, 44(4), 454–457. retrieved from https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3469946/

Haji Faraji, M., & Haji Tarkhani, A. (1999). The Effect of Sour Tea (Hibiscus sabdariffa) on Essential Hypertension. Journal of Ethnopharmacology, 65(3), 231-6. retrieved from https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/10404421

مقاله خواص چای ترش در ویکی سرا . انتشار 1397

تهیه‌کننده توسط : دمنوش نیوشا . 1397