قره‌قات

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
Redcurrant
Ribes rubrum 1.jpg
قره قات پرورشی.
آرایه‌شناسی
فرمانرو: گیاهان
راسته: خاراشکن‌سانان
تیره: انگورفرنگی
سرده: انگورفرنگی
نام علمی
Ribes rubrum
قره قات جنگلهای ارسباران

قره‌قات یا قارا قات (Redcurrant) با نام علمی Ribes rubrum و گونه دیگر آن با نام Ribes orientalis ،میوه‌ای جنگلی است که بومی اروپای غربی و شمال کشورهای ایتالیا، اسپانیا، لهستان و پرتغال است. ارتفاع بوته قره قات ۱–۱٫۵ متر است و گاهی تا به دو متر نیز می‌رسد. شکوفه‌ها، به علت رنگ زرد مایل به سبزشان تا حدی نامرئی هستند. میوه‌ها در خوشه‌های آویخته پدید می‌آیند. هر خوشه ، ۳–۱۰ میوه قرمز شفاف با قطر ۸–۱۲ میلی‌متر را شامل می‌شود. هر درختچه ، ۳–۴ کیلو میوه در سال می‌دهد. میوه‌ها در اواسط تابستان می‌رسند.

قره قات نباید با سیاه گیله[۱] (Blueberry) اشتباه شود. آن میوه‌ها طعمی مایل به شیرین دارند. متأسفانه این اشتباه اسامی، به علت نایابی نسبی قره قات و شناخته شدن بلوبری از طریق ارتباط با جهان غرب، حتی در محیط‌های آکادمیک شیوع پیدا کرده‌است.[۲][۳] توصیفی که یک منبع سنتی‌تر از قره قات می‌کند، به واقعیت نزدیک‌تر است: «اسم ترکی من «قره قاط» است به من قراقات و قراطاط هم گفته‌اند، عده ای از گیاه‌شناسان قدیم ایران از جمله بغدادی مرا نوعی زغال اخته و عده‌ای دیگر نوعی زرشک می‌دانند …».قره در ترکی به معنای سیاه است که همان قره گیله گفته میشود و گیله نیز در عامیانه به عدد یا دانه گفته میشود،به قره گیله در کشور آذربایجان « یه میشان » گفته میشود. اما در آستارا گیلان و فشم تهران و... نوع قرمز رنگ آن وجود دارد که کمتر مصرف خوراکی دارد که شبیه قره گیله است امارنگ آن قرمز است .[۴]

کشت[ویرایش]

کشت قره قات در قرن هفدهم در کشور بلژیک و شمال فرانسه شروع شد. در زمان معاصر گونه‌های مختلفی برای کشت انتخاب شده‌اند. یکی از معروفترین این گونه‌ها white currant است که مزه شیرین‌تری دارد.[۵]

استفاده‌ها[ویرایش]

طعم میوه قره قات ترش است. این میوه در کشورهای اروپایی برای درست کردن مرباهای نسبتاً گران‌قیمت مورد استفاده قرار می‌گیرد.[۶][۵] علی‌رغم اینکه کاشت و نگهداری قره قات چندان سخت نیست، این میوه حتی در اروپا نیز کمیاب است. در ایران، خشک شده قره قات در عطاری‌ها یافت می‌شود. دم کرده قره قات را برای رقیق کردن خون تجویز می‌کنند و اعتقاد بر آن است که خوردن آن از سکته قلبی ممانعت می‌کند. قره قات بهترین دارو برای تنظیم و کاهش فشار خون می‌باشد.

منابع[ویرایش]

  1. http://www.jerseyfruit.com/health_blueberries.asp
  2. «نسخه آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۶ نوامبر ۲۰۱۷. دریافت‌شده در ۲۶ اکتبر ۲۰۱۹.
  3. «نسخه آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۶ ژانویه ۲۰۱۶. دریافت‌شده در ۲۷ فوریه ۲۰۱۶.
  4. http://www.ghadeer.org/salamat/khoraky/khoraky1/zaban113.htm
  5. ۵٫۰ ۵٫۱ «نسخه آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در ۴ مارس ۲۰۱۶. دریافت‌شده در ۲۳ ژانویه ۲۰۱۴.
  6. http://www.cookitsimply.com/recipe-0010-032y88.html