زنجبیل

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

زنجبیل
Koeh-146-no text.jpg
1896 color plate from
Köhler's Medicinal Plants
Ginger inflorescence.jpg
رده‌بندی علمی edit
فرمانرو: گیاهان
کلاد: نهان‌دانگان
کلاد: تک‌لپه‌ای‌ها
کلاد: تک‌لپه‌ای‌های برگ‌بیدی
راسته: Zingiberales
تیره: Zingiberaceae
سرده: Zingiber
گونه: Z. officinale
نام دوبخشی
Zingiber officinale

زنجبیل[۲] (نام علمی: Zingiber officinale)، (از پارسی میانه سَنگیپِل، نیز در برخی متون قدیمی شنگویر) گیاهی گلدار از خانواده زنجبیلیان است و زمین‌ساقه (ریزوم) آن بعنوان ادویه در آشپزی و گیاه دارویی در طب سنتی مورد استفاده قرار می‌گیرد.[۳] این گیاه بومی جنوب شرق آسیا است و برگ‌هایی سرنیزه‌ای به رنگ سبز براق و ساقه‌های‌ باریک و نی‌مانند دارد. گل‌های آن سبز مایل به زرد با لبه‌ای ارغوانی و لکه‌های کرم‌رنگ و گل‌آذین مخروطی و کوچک و سنبله‌ای متراکم است که در تابستان از زمین‌ساقه بیرون می‌زند.[۴]

اطلاعات تغذیه‌ای[ویرایش]

ترکیبات اصلی و اساسی زنجبیل شامل انواع قندها (از ۵۰ تا ۷۰ درصد)، چربی‌ها (از ۳ تا ۱۸ درصد)، اولئورزین (از ۴ تا ۵/۷ درصد) و ترکیبات سوزاننده (از ۱ تا ۳ درصد) می‌باشد.

۱ قاشق غذاخوری زنجبیل تازه (معادل ۶ گرم) حاوی ۵ کالری، ۱ گرم کربوهیدرات و به مقدار ناچیزی چربی، پروتئین و فیبر می‌باشد.

زنجفیل
Ginger cross section.jpg
برش زنجفیل
Nutritional value per ۱۰۰ گرم (۳٫۵ اونس)
انرژی مواد خوراکی۳۳۳ کیلوژول (۸۰ کیلوکالری)
17.77 گرم
شکرها1.7 گرم
فیبر غذایی2 گرم
0.75 گرم
1.82 گرم
ویتامین‌هامقدار
%DV
ویتامین ب۱
2%
۰٫۰۲۵ mg
ویتامین ب۲
3%
۰٫۰۳۴ mg
ویتامین ب۳
5%
۰٫۷۵ mg
پانتوتنیک اسید
4%
۰٫۲۰۳ mg
ویتامین ب۶
12%
۰٫۱۶ mg
اسید فولیک
3%
۱۱ μg
ویتامین ث
6%
۵ mg
ویتامین ای
2%
۰٫۲۶ mg
مواد مغذی معدنیمقدار
%DV
Calcium
2%
۱۶ mg
Iron
5%
۰٫۶ mg
Magnesium
12%
۴۳ mg
منگنز
11%
۰٫۲۲۹ mg
فسفر
5%
۳۴ mg
Potassium
9%
۴۱۵ mg
Sodium
1%
۱۳ mg
روی
4%
۰٫۳۴ mg
سایر مواد تشکیل‌دهندهمقدار
آب79 گرم

Percentages are roughly approximated using US recommendations for adults.
Source: USDA Nutrient Database

پیشینه[ویرایش]

زمین‌ساقه خوراکی زنجبیل

زنجبیل از زمان‌های دور به کار برده می‌شده و هنوز هم در طب سنتی چین جایگاه باارزشی دارد. در ایران باستان نیز این گیاه با نام ژنگویر شناخته شده بوده است و از ایران و کشورهای عربی به سوی غرب، گسترش یافت. در غرب، پزشکی یونانی به نام «دیوسکوریدس» نخستین بار در سده یکم میلادی کاربرد درمانی زنجبیل را ثبت کرد. سده‌ها پیش از آن، این گیاه عطردار از کشورهای خاور دور به اروپا صادر می‌شده است و تا سده‌های میانه، به عنوان یک ماده اولیه آشپزی در اروپا کاملاً شناخته شده بود.

امروزه این گیاه در بیشتر مناطق استوایی کشت می‌شود. آشنایان با پزشکی هندی آیورودا از آن به عنوان داروی جهانی نام می‌برند؛ این امر نه تنها به خاطر خواص ضد قارچی، ضد باکتری آن است، بلکه به خاطر اثر تسکین بخش آن بر روی دستگاه گوارش هم هست، که اینها باعث شده هندیان بیش از ۲۰۰۰ سال زنجبیل را مصرف کرده‌اند و یکی از بهترین شفابخش‌های طبیعی برای درمان بیماری‌های مسافرت، حالت تهوع و سرگیجه در غرب مطرح کرده و برخلاف بعضی داروهای مرسوم این بیماری‌ها هیچ عوارض جانبی منفی ندارد.

در پژوهشی که در دانمارک انجام شد به ۴۰ نفر از دانشجویان نیرو دریایی یک گرم پودر زنجبیل و به ۴۰ نفر دیگر مقداری دارونما داده و مشاهده شد زنجبیل به مراتب در کاهش دفعات استفراغ[۵] و از بین بردن عرق سرد مؤثر بوده. بعضی کارشناسان، زنجبیل را برای درمان تهوع صبحگاهی دوران حاملگی توصیه می‌کنند. البته لازم به تذکر است در این خصوص همیشه با پزشک مشورت شود.

زنجبیل دارای ترکیباتی همچون گینجرول است که گیرنده ۳ سروتونین در مرکز استفراغ (قسمتی در ساقه مغز) را مسدود می‌کند.[۶]

خواص زنجبیل[ویرایش]

1. حاوی جینجرول است که دارای خواص دارویی قوی دارد

زنجبیل دارای سابقه بسیار طولانی استفاده به اشکال مختلف در طب سنتی و طب جایگزین است. این ماده برای کمک به هضم غذا، کاهش حالت تهوع و مبارزه با آنفولانزا و سرماخوردگی استفاده شده است.

عطر و طعم بی نظیر زنجبیل از روغن های طبیعی آن ناشی می شود که مهم ترین آن ها جینجرول است.

جینجرول ترکیب اصلی فعال زیستی در زنجبیل است. این مسئول بسیاری از خواص دارویی زنجبیل می باشد.

طبق تحقیقات زنجبیل اثرات ضد التهابی و آنتی اکسیدانی قدرتمندی دارد. به عنوان مثال ممکن است به کاهش استرس اکسیداتیو کمک کند که نتیجه وجود بیش از حد رادیکال های آزاد در بدن است.

2. می تواند تهوع بارداری را درمان کند

به نظر می رسد زنجبیل در برابر حالت تهوع بسیار موثر است.

این ممکن است به رفع حالت تهوع و استفراغ برای افرادی که تحت انواع خاصی از جراحی هستند، کمک کند. زنجبیل همچنین ممکن است به درمان حالت تهوع مرتبط با شیمی درمانی کمک کند اما مطالعات بیشتری در این زمینه روی انسان مورد نیاز است.

زنجبیل ممکن است یکی از موثرترین داروها برای درمان تهوع صبحگاهی در دوران بارداری باشد.

طبق مروری بر 12 مطالعه که در مجموع بر روی 1278 زن باردار انجام شده، مشخص شد که مصرف 1.1 تا 1.5 گرم زنجبیل می تواند علائم تهوع را به میزان قابل توجهی کاهش دهد.

با این حال این بررسی به این نتیجه رسید که زنجبیل هیچ تاثیری در درمان استفراغ ندارد. اگرچه زنجبیل بی خطر تلقی می شود اما اگر باردار هستید قبل از مصرف مقادیر زیاد با پزشک خود صحبت کنید.

توصیه می شود زنان باردار نزدیک به زایمان یا سقط جنین از مصرف زنجبیل خودداری کنند. منع مصرف زنجبیل به دلیل اثر آن در خونریزی واژن و اختلالات لخته شدن است.

3. ممکن است به لاغری و کاهش وزن کمک کند

طبق مطالعات انجام شده روی انسان و حیوانات، زنجبیل ممکن است در لاغری و کاهش وزن نقش داشته باشد.

یک بررسی در سال 2019 نتیجه گرفت که مکمل زنجبیل به طور قابل توجهی باعث کاهش وزن بدن، نسبت دور کمر به لگن و نسبت ران در افراد دارای اضافه وزن یا چاقی می شود.

مطالعه در سال 2016 بر روی 80 زن مبتلا به چاقی نشان داد که زنجبیل همچنین می تواند به کاهش شاخص توده بدن (BMI) و سطح انسولین خون کمک کند. سطح بالای انسولین خون با چاقی همراه است.

شرکت کنندگان در مطالعه دوزهای روزانه نسبتا بالا – 2 گرم – پودر زنجبیل را به مدت 12 هفته دریافت کردند.

همچنین در بررسی مقالات سال 2019 نتیجه گیری شد که زنجبیل تاثیر بسیار مثبتی بر لاغری و کاهش وزن دارد. با این حال مطالعات بیشتر مورد نیاز است.

شواهد در مورد نقش زنجبیل در جلوگیری از چاقی در مطالعات حیوانی قوی تر است.

موش هایی که به طور مداوم از آب زنجبیل یا عصاره زنجبیل استفاده می کردند، کاهش وزن بدن خود را مشاهده می کنند حتی در مواردی که رژیم های غذایی پرچربی نیز داشته باشند.

توانایی زنجبیل برای تاثیر در کاهش وزن ممکن است به مکانیسم های خاصی مربوط باشد از جمله توانایی آن در افزایش کالری سوزی یا کاهش التهاب.

اقلیم مناسب کاشت زنجبیل[ویرایش]

زنجبیل بسیار به سرما حساس است و در برابر کم‌آبی نیز مقاومت ندارد. زنجبیل معمولاً در جنوب هند که از باران‌های موسمی بهره می‌برد یا اقلیم‌های مشابه آن رشد مناسبی دارد.

نگارخانه[ویرایش]

منابع[ویرایش]

خواص زنجبیل

  1. "{{{name}}}". Germplasm Resources Information Network (GRIN) online database.Error in the {{GRIN}}: The ID param is requred!
  2. {{cite web|url=http://nccih.nih.gov/health/ginger/%7Ctitle=Ginger, NCCIH Herbs at a Glance|date زنجفیل<ref>فرهنگ فارسی عمید
  3. "Ginger". NCCIH (به انگلیسی). Retrieved 2021-12-17.
  4. برابرنهاده‌های فرهنگستان زبان فارسی: دفتر هشتم بایگانی‌شده در ۱۹ ژانویه ۲۰۱۲ توسط Wayback Machine. بازدید: نوامبر ۲۰۱۱.
  5. Bone ME (۱۹۹۰). ، 45: 669 – 671Ginger root – a new antiemetic .The effect of ginger root on postoperative nausea and vomiting after major gynecological surgery. Aneasthesia.
  6. Abdel-Aziz H, Windeck T, Ploch M, Verspohl EJ (2006-01-13), "Mode of action of gingerols and shogaols on 5-HT3 receptors: binding studies, cation uptake by the receptor channel and contraction of isolated guinea-pig ileum", Eur J Pharmacol, 530 (1–2): 136–43, doi:10.1016/j.ejphar.2005.10.049, PMID 16364290