محمدرضا شفیعی کدکنی
| محمدرضا شَفیعی کَدکَنی | |
|---|---|
 |
|
| زادروز | ۱۹ مهر۱۳۱۸ ایران |
| محل زندگی | ایران |
| ملیت | ایرانی |
| سبک | سبک نو(سبک نیمایی) |
| مذهب | شیعه |
| آثار | تازیانههای سلوک، موسیقی شعر، صور خیال در شعر فارسی، مجموعهٔ اشعار هزاره دوم آهوی کوهی و در کوچه باغهای نشابور، در اقلیم روشنایی، تصحیح اسرارالتوحید و تصحیح تاریخ نیشابور |
مُحَمَّد رِضا شَفیعی کَدْکَنی (زادهٔ ۱۹ مهر ۱۳۱۸ در کدکن) از نویسندگان و شاعران امروز ایران است. تخلص وی در شعر م. سرشک است.
محتویات |
[ویرایش] زندگی
محمدرضا شفیعی کدکنی درنوزده مهر ۱۳۱۸ در کدکن خراسان[۱] به دنیا آمد. شفیعی کدکنی هرگز به دبستان و دبیرستان نرفت و از آغاز کودکی نزد پدر خود(که آخوندی فرزانه بود) و مرحوم ادیب نیشابوری دوم به فراگیری زبان و ادبیات عرب پرداخت (در هفت سالگی تمام الفیه ابن مالک را از حفظ بود )و فقه، کلام و اصول را در نزد آیت الله شیخ هاشم قزوینی فرا گرفت اما پس از مرگ شیخ هاشم قزوینی(معروف به فقیه آزادگان) نا آخرین مراحل درس خارج فقه را نزد ایت الله میلانی خواند و در این دوره با آیت الله علی خامنه ای رهبر جمهوری اسلامی همدرس بود. او به پیشنهاد مرحوم دکتر علی اکبر فیاض در دانشگاه فردوسی مشهد نام نویسی کرد و در کنکور آن سال نفر اول شد و به دانشکده ی ادبیات رفت و مدرک کارشناسی خود را در رشتهٔ زبان و ادبیات فارسی از دانشگاه فردوسی و مدرک دکتری را نیز در همین رشته از دانشگاه تهران گرفت.
او از سال ۱۳۴۸ تا کنون(۱۳۹۰) بنا به در خواست دانشگاه تهران استاد دانشگاه تهران است و بدیع الزمان فروزانفر زیر برگه ی پیشنهاد استخدام وی نوشت احترامیست به فضیلت ، او از جمله دوستان نزدیک مهدی اخوان ثالث شاعر خراسانی به شمار میرود و دلبستگی خود را به اشعار وی پنهان نمیکرد.
دکتر محمدرضا شفیعی کدکنی، پنجشنبه ۵ شهریور ۱۳۸۸ تهران را به مقصد آمریکا ترک کرد.این سفر بازتاب وسیعی درمطبوعات ایران داشت. او برای استفاده از یک فرصت مطالعاتی به موسسه مطالعات پیشرفته ی پرینستون رفت تا در باب تاریخ و تطور فرقه ی کرامیه تحقیق کند و پس از ۹ ماه دوری از وطن به ایران بازگشت و پس از بازگشت به ایران بر سر کرسی تدریس خود در دانشگاه تهران حاضر شد.
[ویرایش] کتابها واشعار
شفیعی کدکنی سرودن شعر را از جوانی به شیوهٔ کلاسیک آغاز کرد. پس از چندی به سوی سبک نو مشهور به نیما یوشیج روی آورد. با انتشار دفتر شعر در کوچه باغهای نشابور نامآور شد. آثار شفیعی را میتوان به سه گروه انتقادی و مجموعه اشعار خود وی تقسیم کرد. آثار انتقادی این نویسنده، شامل تصحیح آثار کلاسیک فارسی و نگارش مقالاتی در حوزه نظریه ادبی میشود، که بخشی از آنها در زیر آورده شدهاند. در میان آثار نظری شفیعی کدکنی کتاب موسیقی شعر جایگاهی ویژه دارد و در میان مجموعه اشعارش در کوچه باغهای نشابور آوازه بیشتری دارد. زمزمهها، شبخوانی، از زبان برگ، بوی جوی مولیان، از بودن و سرودن، مثل درخت در شب باران، هزاره دوم آهوی کوهی، صور خیال در شعر فارسی، موسیقی شعر، تصحیح اسرارالتوحید نوشته محمدبنمنور، تصحیح تاریخ نیشابور نوشته حاکم نیشابوری، تصحیح آثار عطار نیشابوری، تصحیح مختارنامه، تصحیح مصیبتنامه، تصحیح منطقالطیر، تصحیح اسرارنامه، تصحیح دیوان عطار و تصحیح آفرینش و تاریخ نیز از جمله آثار محمدرضا شفیعیکدکنی هستند.
[ویرایش] بررسی آثار
شفیعی کدکنی را باید در زمره شاعران اجتماعی دانست[نیازمند منبع]. او در اشعار خود تصویری از جامعه ایرانی در دههٔ ۴۰ و ۵۰ خورشیدی را بازتاب میدهد و با رمز و کنایه آن دوران را به خواننده نمایانده، دلبستگی و گرایش فراوان به آیین وفرهنگ ایرانی و بخصوص خراسان را نشان میدهد.
تصحیحات او نمونه ی اعلای تصحیح انتقادی متن است ، اسرار التوحید ، مصیبت نامه ، الاهی نامه ، منطق الطیر ، اسرار نامه ، مقامات و حالات ابوسعید ، نوشته بر دریا (مقامات ابوالحسن خرقانی) بهترین نمونه های تصحیح انتقادی متن در ادبیات فارسی هستند ، اوکار های دیگری نیز زیر چاپ دارد که به زودی از سوی نشر مرکز به بازا خواهد آمد
او از تنها محققین تاریخ و ادب فارسی است که به تاریخ کرامیه پرداخته و کتابی منقح در این باب فراهم کرده است ،که به زودی چاپ خواهد شد.
کتاب های دیگر او مثل موسیقی شعر ، صور خیال ، ادوار شعر فارسی ، زمینه های اجتماعی شعر فارسی ، از جامی تا روزگار ما امروزه از کتاب های کلاسیک نقد ادبی محسوب میشوند و خواندن آن برای هر دانشجوی علاقه مند به نقد ادبی و نظریه ادبیات واجب است .
او علاقه مند به شعر فارسی است و علاقه ی او به عرفان و نقد ادبی هم از همین جا نشات میگیرد.
[ویرایش] نمونه اشعار
- شعر سفر به خیر که از مجموعه در کوچه باغهای نشابور گزیده شدهاست:
به کجا چنین شتابان؟
-
- گون از نسیم پرسید
- گون از نسیم پرسید
- دل من گرفته زین جا
-
- هوس سفر نداری
-
- ز غبار این بیابان؟
-
- - همه آرزویم اما
- چه کنم که بسته پایم.
- هوس سفر نداری
به کجا چنین شتابان؟
- - به هر آن کجا که باشد
- به جز این سرا، سرایم
- - سفرت به خیر اما تو و دوستی، خدا را
- چو از این کویر وحشت به سلامتی گذشتی
-
- به شکوفهها، به باران
-
- برسان سلام ما را
-
- به شکوفهها، به باران
-
- چو از این کویر وحشت به سلامتی گذشتی
- شعر دیگری از وی:
- «پیش از شما / به سان شما / بیشمارها / با تار عنکبوت / نوشتند روی باد / کین دولت خجستهٔ جاوید زنده باد».
[ویرایش] کتاب شناسی
[ویرایش] مجموعه اشعار
- ۱۳۴۴ - زمزمهها
- ۱۳۴۴ - شبخوانی
- ۱۳۴۷ - از زبان برگ
- ۱۳۵۰ - درکوچه باغهای نیشابور
- ۱۳۵۶ - بوی جوی مولیان
- ۱۳۵۶ - از بودن و سرودن
- ۱۳۵۶ - مثل درخت در شب باران
- ۱۳۶۷ - هزاره دوم آهوی کوهی
[ویرایش] آثار نظری و انتقادی و تصحیح و ترجمه
۲. موسیقی شعر
۳. تصحیح اسرارالتوحید نوشتهٔ محمد بن منور
۴. تصحیح تاریخ نیشابور نوشتهٔ حاکم نیشابوری
۵. تصحیح آثار عطار نیشابوری:
-
- تصحیح مختارنامه
- تصحیح مصیبت نامه
- تصحیح منطقالطیر
- تصحیح اسرارنامه
- تصحیح دیوان عطار
- تصحیح تذکره الاولیاء (هنوز به چاپ نرسیدهاست)
۶. مقدمه، ترجمه و تعلیقات بر آفرینش و تاریخ در دو جلد
۷. مفلس کیمیا فروش دربارهٔ شعر انوری
۸. زبور پارسی نگاهی به زندگی و غرلهای عطار
۹. تازیانههای سلوک در بارهٔ قصاید سنایی
۱۰. در اقلیم روشنایی تفسیر چند غزل حکیمسنایی
۱۱. شاعر آیینهها بررسی سبک هندی و شعر بیدل دهلوی
۱۲. آن سوی حرف و صوت
۱۳. میراث عرفانی ایران (چهار جلدی):
-
- دفتر روشنایی (در شرح سخنان و افکار بایزید بسطامی)
- نوشته بر دریا (در بیان میراث عرفانی ابوالحسن خرقانی)
- چشیدن طعم وقت (در شرح عرفان و افکار ابوسعید ابوالخیر)
- حالات و سخنان ابوسعید (در شرح عرفان و افکار ابوسعید ابوالخیر)
۱۴. ادوار شعر فارسی از مشروطه تا سقوط سلطنت
۱۶. شعر معاصر عرب
۱۷. قلندریه در تاریخ سیر دگردیسی یک اندیشه
۱۸. ترجمه تصوف اسلامی و رابطه انسان و خدا نوشته رینولد نیکلسون
۱۹. تصحیح غزلیات شمس تبریز
۲۰. مقدمهنویسی و انتشار تصویر نسخه خطی منظومهٔ علینامه
۲۱. مقدمه ی تحلیلی و تعلیقات بر دیوان قائمیات ، نویافته ترین دیوان شعری مذهب اسماعیلیه ، به تصحیح دکتر جلال بدخشانی ، چاپ میراث مکتوب
[ویرایش] پیوند به بیرون
عکس از استاد در سر کلاس درس (نشان دهنده علاقه شاگردانش به وی)
- بخش ویژهٔ تألیفات و آثار مربوط به دکتر محمدرضا شفیعی کدکنی - سایت کتابنامه
[ویرایش] پانویس
- ↑ کدکن، میراث دار ایران کهن روزنامه اعتماد ملی
[ویرایش] منابع
- درباره شفیعی کدکنی در سایت خبرگزاری میراث فرهنگی
- درباره شفیعی کدکنی در سایت آفتاب
- ادبیات فارسی (۲)-کتاب درسی دبیرستان-، دفتر برنامه ریزی و تألیف کتب درسی، شرکت چاپ افست ISBN 964-05-0327-4
- خبرگزاری مهر به تاریخ ۲۰ فروردین ۱۳۸۵
 |
مجموعهای از گفتاوردهای مربوط به محمدرضا شفیعی کدکنی در ویکیگفتاورد موجود است. |
