ایرج افشار

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
ایرج افشار یزدی
Iraj afshar.jpg
زادروز ۱۶ مهر ۱۳۰۴
یزد
پدر و مادر دکتر محمود افشار
نصرت برازنده
مرگ ۱۸ اسفند ۱۳۸۹
تهران بیمارستان جم
پیشه محقق، ایران‌شناس و کتاب‌شناس
همسر(ها) شایسته افشاریه ۱۳۷۴ - ۱۳۲۴
فرزندان بابک، بهرام، کوشیار، آرش

ایرج افشار (زاده ۱۶ مهر ۱۳۰۴ یزد - درگذشته ۱۸ اسفند ۱۳۸۹)[۱] پژوهشگر، ایران‌شناس و کتاب‌شناس ایرانی بود. محمود افشار یزدی پدر اوست.

زندگینامه[ویرایش]

ایرج افشار تحصیلات ابتدایی را در دبستان «زرتشتیان» و «شاپور تجریش» به انجام رساند. سپس وارد دبیرستان فیروز بهرام شد و در سال ۱۳۲۴ گواهینامهٔ دبیرستانی را در رشتهٔ ادبی اخذ نمود. از سال ۱۳۲۴ تا ۱۳۲۸ در دانشکده حقوق دانشگاه تهران در رشتهٔ قضایی تحصیل کرد و رساله خود را در دوره لیسانس حقوق با عنوان «اقلیت‌ها در ایران» ارائه کرد. در سال ۱۳۲۹ به عنوان دبیر در دبیرستان‌های تهران شروع به تدریس کرد. در سال ۱۳۳۰ به تشویق محمدتقی دانش پژوه به کتابداری در کتابخانه دانشکده حقوق دانشگاه تهران پرداخت. در سال ۱۳۳۱ مجله فرهنگ ایران زمین را بنیان گذاشت. همکاران وی در تأسیس این مجله عبارت‌اند از محمدتقی دانش‌پژوه، منوچهر ستوده، مصطفی مقربی، عباس زریاب خویی.

وی از سال ۱۳۳۳ تا سال ۱۳۳۵ سردبیر مجله سخن به صاحب امتیازی پرویز ناتل خانلری و از سال ۱۳۳۷ تا سال ۱۳۵۷ مدیر و سردبیر مجله «راهنمای کتاب» به صاحب امتیازی احسان یارشاطر بود. همچنین از سال ۱۳۳۷ به تدریس در دانشسرای عالی وابسته به دانشگاه تهران پرداخت.

او تحقیقات ارزشمندی درباره ایران‌شناسی و کتاب‌شناسی انجام داد که این تحقیقات در نشریات معتبر ایرانی و خارجی منتشر شده‌است. از او به عنوان پدر کتابشناسی ایران یاد می‌شود.

ایرج افشار بعد از ظهر چهارشنبه ۱۸ اسفند ۱۳۸۹ در بیمارستان جم تهران درگذشت.

کتاب‌شناسی[ویرایش]

نخستین کتاب شناسی ملی ایران توسط ایرج افشار منتشر شد. افشار مقاله‌های پارسی را در زمینه ایران شناسی در ۶ جلد به چاپ رسانده‌است. این شش جلد بالغ بر چهل سال از زندگی وی را در بر گرفته‌است.

مجموعه مقالاتی که ایرج افشار در مجلات و یادنامه‌ها به چاپ رسانده‌است، در حدود دوهزار مقاله‌است. کتاب‌هایی که ایشان در زمینه فرهنگ، تاریخ و ادب ایران انتشار داده‌اند بالغ بر سیصد جلد می‌شود. این کمیت شاید در میان معاصران بی نظیر باشد.

اتهامات کیهان و ماجرای دیدار با رهبر ایران[ویرایش]

در پی تصمیم کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران به نامگذاری یکی از سالن‌هایش به یاد ایرج افشار ، روزنامۀ دولتی کیهان با ایراد اتهاماتی از جمله حمایت از بهائیان ، وابستگی به خاندان پهلوی و ارتباط با فراماسونری ، به ایرج افشار حمله کرد . در پی این حملات پایگاه اطلاع‌رسانی رهبر ایران مصاحبه‌ای با دکتر غلامعلی حداد عادل انتشار داد که در آن حداد عادل از دیدار آیت الله خامنه‌ای با ایرج افشار صحبت کرده بود [۲]. همچنین ایرج افشار در سال‌های پایانی عمر به درخواست آیت‌الله سیدعلی خامنه‌ای با وی دیدار داشت. رهبر ایران در پیامی به وی نوشته بود :

من از دورانی که شما سردبیر مجله‌ی سخن بودید، مقالات و نوشته‌های شما را می‌خواندم تا بعد در مجله‌ی راهنمای کتاب و ... من از نثر فارسی شما خوشم می‌آید، چون خون‌دار و جان‌دار است و نثر دلپذیر و درست و دلنشینی می‌نویسید.

[۳]

مرگ[ویرایش]

ایرج افشار که مدتی بود دچار بیماری شده بود، از شامگاه ۱۲ اسفندماه در بخش مراقبت‌های ویژهٔ بیمارستان جم تهران بستری شد و در روز ۱۸ اسفند ۱۳۸۹ در سن ۸۵ سالگی درگذشت. قرار بود دانشگاه اسکاتلند در ماه سپتامبر ۲۰۱۱ به استاد افشار، در رشتهٔ تاریخ مدرک دکتری افتخاری تقدیم کند.[۴]

پانویس[ویرایش]

منابع[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]


ایرج افشار درگذشت گزارش تصویری- آیین تشییع جنازه ایرج افشار