اصول فقه

اصول فقه، دانشی است که قواعد لازم برای اجتهاد و استنباط احکام شرعی فرعی در فقه اسلامی را در بر دارد. سابقه تاریخی این دانش به قرن دوم هجری باز می‌گردد.

اصول فقه علمی اسلامی است که در آن قواعد استنباط احکام شرعی مورد بحث قرار می گیرد. این علم تقریبا شبیه نسبت بین منطق برای فلسفه است و در زمان حاضر شبیه ترین علم به آن در غرب ، دانش هرمنوتیک است.

تاریخچه علم اصول فقه

نخستین دانشمندان علوم اسلامی که در این زمینه سخن گفته اند، امام محمد باقر (۱۱۴ هجری) و امام جعفر صادق (۱۴۸ هجری) هستند، و نخستین نویسنده اهل سنّت که در این زمینه کتاب نوشته است، یعقوب ابن ابراهیم (۱۸۲ هجری) می باشد.

کتابهای اصول فقه

شیعه و سنی کتاب های زیادی در علم اصول فقه نوشته اند که البته تعداد آثار شیعه و نیز تطور و رشد این علم در شیعه بسیار بیشتر از اهل سنت بوده است. از مشهورترین آثار اصول فقه میت وان این موارد را ذکر نمود:

• التذکره شیخ مفید ؛
• عُده الاصول شیخ طوسی ،
• معالم المجتهدین عاملی ،
• قوانین الاصول میرزای قمی ،
• هدایه المسترشدین محمد تقی اصفهانی تهرانی ,
• رسائل یا همان فرائد الاصول شیخ انصاری ،
• المنخول غزالی ،
• حلقات صدر و
• کفایت الاصول آخوند خراسانی

اشاره داشت.این کتاب ها بارها چاپ شده و تعدادی از آن ها به زبان فارسی هم ترجمه شده است.

منابع

• کتاب دروس فی علم الاصول، نگارش آیت‌الله سید رضا حسینی نسب.
• کتاب فقه گویا - محمد صادقی تهرانی - انتشارات امید فردا - چاپ اول ۱۳۸۰
• اصول فقه دانشگاهی ، محمد رضا شب خیز
• ادوار فقه ، محمود شهابی
• لغتنامه دهخدا