سید محمود دعایی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
سید محمود دعایی
سرپرست موسسه اطلاعات
مشغول به کار
۱۳۵۹ – تا کنون
عضو مجمع روحانیون مبارز
مشغول به کار
۱۳۶۶ – تاکنون
سفیر ایران در عراق
مشغول به کار
اوایل ۱۳۵۸ – اسفند ۱۳۵۸
پس از فریدون زندفرد
پیش از حسن کاظمی قمی
اطلاعات شخصی
تولد ۱۳۲۰ ۷۳ سال
یزد، ایران
ملیت ایرانی
حزب سیاسی اصلاح‌طلب
دین اسلام شیعه


سید محمود دعایی (زادهٔ ۱۳۲۰ در یزدروحانی و سیاست‌مدار ایرانی است. او از اعضای مجمع روحانیون مبارز، سرپرست مؤسسهٔ اطلاعات از سال ۱۳۵۹ تاکنون، و نمایندهٔ شش دورهٔ ابتدایی مجلس شورای اسلامی تا سال ۱۳۸۲ بوده‌است.

دعایی یکی از همراهان روح‌الله خمینی در دوران اقامت وی در شهر نجف بود. وی سفیر ایران در عراق بین سال‌های ۱۳۵۷ تا ۱۳۵۹ بود.

زندگی‌نامه[ویرایش]

سیدمحمود دعایی فرزند سیدمحمد در سال ۱۳۲۰ از پدری یزدی و مادری کرمانی در یزد متولد شد و در ۴ سالگی به اتفاق مادرش که کرمانی بود در کرمان اقامت گزید. وی پس از اتمام تحصیلات متوسطه وارد حوزهٔ علمیه کرمان به نام مدرسهٔ معصومیه شد و به تحصیل علوم اسلامی مشغول شد. بعد از اتمام سطوح اولیه تحصیلی در کرمان به حوزهٔ علمیهٔ قم رفت و بعد از تکمیل سطوح عالیه در سال ۱۳۴۶ رویدادهای سیاسی تحت تعقیب رژیم شاه قرار گرفت و مخفیانه به عراق رفت و در آنجا تحصیلات علوم اسلامی را ادامه داد. در این دوران تلاش‌های وسیعی جهت استردادش صورت گرفت که مأموران رژیم گذشته در این زمینه موفق نشدند.

دعایی قبل از پیروزی انقلاب در خارج و داخل ایران از فعالین سیاسی بوده و در خلال این مدت به اروپا و کشورهای خاورمیانه (چون سوریه، لبنان، اردن، عربستان، پاکستان، و افغانستان) سفر کرده است. او در جریان مبارزات سیاسی خارج از کشور مدت ۷ سال سخنگوی نهضت روحانیت مبارز در ایران بود و نمایندگی آیت‌الله خمینی را به عنوان رابط بین مسئولین عالی‌رتبه عراقی با او به عهده داشت و همچنین رابط بین سازمان‌ها و انجمن‌های اسلامی و مبارز دانشجوئی و برخی شخصیتهای مبارز خارج از کشور با وی بود..[۱] همچنین وی در زمان اقامت در عراق تهیه‌کننده و مجری برنامهٔ رادیویی نهضت روحانیت در ایران بود که در مبارزه با رژیم پهلوی پخش می‌شد.

پس از انقلاب[ویرایش]

او بعد از انقلاب در اوائل سال ۱۳۵۸ به عنوان سفیر جمهوری اسلامی ایران در عراق عازم بغداد شد و به‌دنبال اعتراض به دخالت‌های آشکار مأمورین عراقی در امور داخلی ایران به دستور وزارت خارجه در اسفند ۱۳۵۸ به ایران بازگشت. مدتی در دفتر رهبر انقلاب اشتغال داشت و سپس به دستور وی در اردیبهشت ۱۳۵۹ به سرپرستی موسسهٔ اطلاعات منصوب شد.

به گفته حامد علوان الجبوری، وزیر خارجه عراق (در دوران آغاز جنگ ایران و عراق)، دعایی هنگام تبعید خمینی به عراق ضمن آنکه نماینده وی برای ارتباط با دولت عراق بوده است، با استخبارات عراق همکاری داشته است. برخی همچنین سخنرانی وی بعنوان سفیر ایران در عراق در نماز جمعه ۱۹ اردیبهشت ۱۳۵۹ در تحریک عراق برای جنگ را قابل توجه دانسته‌اند.[۲][۳]

دعایی که از اعضای جامعهٔ روحانیت مبارز تهران به شمار می‌رفت، در آستانهٔ انتخابات مجلس سوم به همراه جمعی دیگر از اعضا، انشعاب کرده و مجمع روحانیون مبارز را تشکیل دادند. دعایی در شش دورهٔ مجلس شورای اسلامی پس از انقلاب یکی از کرسی‌های تهران را در مجلس شورای اسلامی در اختیار داشت. او در انتخابات مجلس هفتم و مجلس هشتم (که در آن انتخابات که در لیست ائتلاف اصلاح‌طلبان قرار داشت) شکست خورد.

موسسهٔ اطلاعات[ویرایش]

پس از انقلاب، پس از مصادرهٔ موسسهٔ اطلاعات و قرار گرفتن آن زیر نظر ولی فقیه وی به عنوان مدیر این موسسه منصوب شد. شمارگان نشریات این موسسه از جمله روزنامهٔ اطلاعات در دههٔ هفتاد علی‌رغم برخورداری از یکی از مجهزترین چاپخانه و بزرگترین تشکیلات در ایران؛ به شدت کاهش یافت و برخی از نشریات آن (مانند اطلاعات بین‌الملل) علی‌رغم برخورداری از امکانات گسترده در موسسهٔ اطلاعات تعطیل گردید.[نیازمند منبع]

احتمالاً[نیازمند منبع] دیدگاه وی پیرامون انعکاس اخبار در افول اطلاعات موثر بوده است: «احتیاجی نیست همهٔ حوادث را به اطلاع مردم رساند، وقتی حکم به مرحلهٔ نهایی رسید آن موقع حق مردم است که مطلع شوند؛ همچنان که از دادگاه کرباسچی«به عمد» حتی یک کلمه در اطلاعات چاپ نشد تا زمانی که نتیجه معلوم شود.»[۴][نیازمند منبع]

دعایی معتقد است که بدلیل روابطی که با هاشمی رفسنجانی دارد جهت‌گیری روزنامهٔ اطلاعات هیچ‌گاه نمی‌تواند علیه وی باشد.[نیازمند منبع]

ستون «دو کلمه حرف حساب» که از دههٔ ۱۳۶۰ در روزنامه اطلاعات به قلم کیومرث صابری فومنی (گل آقا) منتشر شد به پیشی گرفتن این روزنامه از رقیب دیرین خود کیهان انجامید و زمینه انتشار هفته‌نامهٔ طنز «گل آقا» در سال‌های بعد شد.[۵]

جستارهای وابسته[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. هجرت امام خمینی (ره) از عراق به پاریس (طریق جاوید)
  2. چه کسی اولین گلوله جنگ را شلیک کرد؟ (مرکز اسناد انقلاب اسلامی، ۱۱ اسفند ۱۳۸۶)
  3. مگر جز سکوت صدایی (اخبار روز، دکتر محمد ملکی، ۲۷ شهریور ۱۳۸۶)
  4. نگاهی به روزنامه اطلاعات از دیروز تا امروز (سایت تخصصی مطالعات ارتباطات و فناوری ارتباطات)
  5. "دو کلمه حرف حساب" ۲۳ ساله شد (دفتر طنز حوزهٔ هنری، ۲۴ دی ۱۳۸۶)