دانشگاه تهران
مختصات: ۳۵°۴۲′۱۴″ شمالی ۵۱°۲۳′۴۲″ شرقی / ۳۵.۷۰۳۸° شمالی ۵۱.۳۹۵۰° شرقی
 نشان دانشگاه تهران |
|
 |
|
| سردر دانشگاه تهران | |
| شعار | میاسای ز آموختن یک زمان |
|---|---|
| تأسیس | ۱۳۱۳ خورشیدی |
| نوع | دولتی |
| بنیانگذار | علی اصغر حکمت، به دستور رضاشاه |
| رئیس | فرهاد رهبر |
| مکان | تهران، ایران  |
| وبگاه | ut.ac.ir |
دانشگاه تهران بزرگترین مرکز آموزش عالی در ایران که در سال ۱۳۱۳ با حمایت رضاشاه پهلوی تأسیس شد.
هم اکنون دارای ۲۵ دانشکده است و از استادان مجرب ایرانی در بیشتر رشتهها بهره میگیرد. با داشتن ۳۲ هزار دانشجو یکی از بزرگترین دانشگاههای خاورمیانه میباشد.
محتویات |
پیشینه[ویرایش]
| بنای دانشگاه تهران | |
|---|---|
 |
|
| نام | بنای دانشگاه تهران |
| کشور |  ایران |
| استان | تهران |
| شهرستان | تهران |
| اطلاعات اثر | |
| نوع بنا | آموزشی |
| کاربری | آموزشی |
| کاربری کنونی | دانشگاه |
| دیرینگی | پهلوی |
| دورهٔ ساخت اثر | رضا پهلوی |
| بانی اثر | دکتر سنک |
| مالک اثر | وزارت علوم |
| اطلاعات ثبتی | |
| شمارهٔ ثبت | سده ۲۵ (میلادی) |
| تاریخ ثبت ملی | ۱۸/۸/۱۳۷۸ |
| اطلاعات بازدید | |
| وبگاه | www.ut.ac.ir |
تاسیس[ویرایش]
ظاهراً تاریخچهٔ مدونی از روند بنیانگذاری و تأسیس دانشگاه تهران از طرف این نهاد انتشار نیافته است، و در این باره نظرهای گوناگونی از سوی اشخاص مختلف اظهار شده است. گفته شده است که فکر تأسیس دانشگاه تهران در سال ۱۳۰۵ خورشیدی توسط دکتر سنک نماینده مجلس نخستین بار پدیدار شد. در نامهای به وزیر معارف درباره اقدام به تاسیس دانشگاه محمد تدین پاسخ داد:
راجع به اونیورسیته که آن را میتوانیم دارالعلوم بگوییم کمال علاقه را دارم و مشغول تهیه لوازم مقدمات آن هستم. نظر من این است که در یک فضای وسیعی که شاید ۸۰ تا ۱۰۰ هزار ذرع مربع وسعت داشته باشد، بنایی ساخته شود که شعب علوم و فنون در آنجا تاسیس گردد.[۱]
وزیر دربار وقت، عبدالحسین تیمورتاش، از طرف رضا شاه، عیسی صدیق (صدیق اعلم) را مامور کرد تا در سال ۱۳۱۰ خورشیدی به ایالات متحده آمریکا سفر کرده و پس از مطالعه در «تاسیسات علمی دنیای جدید»، طرحی برای تاسیس دانشگاه در کشور به دولت تقدیم نماید.[۲] طرح صدیق مورد قبول کفالت وزارت معارف وقت، علی اصغر حکمت، قرار گرفت و سرانجام با پیگیری ایشان، علیاصغر حکمت، محمود حسابی و دیگران، سرانجام دانشگاه تهران در هشتم خرداد ماه ۱۳۱۳ به تصویب مجلس شورای ملی رسید.
مهدی خزعلی هنگام بازگویی خاطرهٔ دیدارش با محمود حسابی، به نقل از وی مینویسد:
جهت تاسیس دانشگاه تهران با وساطت یکی از دوستان وقت ملاقاتی از وزیر معارف وقت گرفتم، پس از توضیح طرح، وزیر معارف از من پرسید: «دانشگاه بسازید که چه بشود؟» من عرض کردم: «دکتر و مهندسها که برای تحصیل به فرنگ میروند را در مملکت خودمان تربیت کنیم.» و او پاسخ داد: «تربیت دکتر و مهندس برای ما صد سال زود است»! متاثر از کوته فکری وزیر معارف از دفتر وزیر خارج شدم. دوستی که آزردگی مرا دید برای تسلی خاطر گفت: من میتوانم از رضا شاه برایت وقت ملاقات بگیرم. وقت ملاقات با رضا شاه تعیین شد. برای او طرح تاسیس دانشگاه تهران را شرح دادم و شاه پرسید: «که چه شود؟» عرض کردم: به جای آن که جوانان ما به فرنگ بروند، در مملکت خودمان دکتر و مهندس آموزش دهیم و رضا شاه باز پرسید: «که چه شود؟» و عرض کردم: «این جادهها و راهآهن را که آلمانها میسازند، مهندسین خودمان بسازند و...» شاه بسیار استقبال کرد و گفت: بروید طرحتان را بنویسید، به مجلس میگویم رای بدهد! و من از همان شب شروع به نگارش طرح دانشگاه کردم. فردای آن روز از دربار به در خانهام آمدند، تعجب کردم که با من چه کار دارند؛ دیدم یکصد هزار تومان پول فرستادهاند که اعلیحضرت فرمودهاند کارتان را شروع کنید و طرح تان را نیز بنویسید. این همان مبلغ خرید زمین دانشگاه تهران بود و کار ساخت و ساز همزمان با نوشتن طرح آغاز شد.[۳]
دکتر ضیاء موحد در مصاحبهای ادعای نقش دکتر حسابی در تاسیس دانشگاه تهران را کذب محض میداند.[۴]
این موسسه با ادغام کردن دارالفنون، مدرسه علوم سیاسی، مدرسه طب[۵]، مدرسه عالی فلاحت و صنایع روستایی[۵]، مدرسه فلاحت مظفر (اولین مدرسه کشاورزی در ایران)، مدرسه صنایع و هنر (تأسیس توسط کمال الملک)، مدرسه عالی معماری، مدرسه عالی حقوق، و چند مرکز آموزش عالی دیگر تهران دایر گشت.[۶] و در ۱۵ بهمن ماه همان سال بود که کلنگ تاسیس دانشگاه تهران توسط رضاشاه در زمینهای پردیس جلالیه تهران (در جنوب پارک لاله کنونی) به زمین زده شد و در جمعه ۲۴ اسفند رسما دانشگاه تهران تاسیس گشت.[۷]
طرح و الگو[ویرایش]
این دانشگاه بر اساس موسسات آموزش عالی فرانسه الگوبرداری شد و حتا طراحان ساختمانهای دانشگاه تهران مهندسین فرانسوی بودند، و دروس و برنامههای هنرکده (دانشکده هنرهای زیبای فعلی) دقیقاً بر اساس الگوی موسسه اکول د بوزار طراحی گردید.
پردیس و بناهای این دانشگاه توسط معماران اروپایی رولاند دوبرول، ماکسیم سیرو، مارکوف، آلکساندر موزر، آندره گدارد، و محسن فروغی طراحی گردید.[۸]
توسعه[ویرایش]
در اواخر دهه ۱۹۴۰ میلادی ساختار درسی و پژوهشی دانشگاه رفته رفته به سمت الگوبرداری از سیستم دانشگاههای آمریکایی شروع به حرکت نمود[۹]: بطور نمونه دانشکده کشاورزی این دانشگاه به کمک دانشگاه یوتا توسعه و گسترش یافت.
اما نمونههای دیگری نیز میتوان بر شمرد: در سال ۱۹۵۴ موسسه علوم اداری دانشگاه (دانشکده مدیریت کنونی[۱۰]) به کمک دانشگاه کالیفرنیا جنوبی و به ریاست هری مارلو از این دانشگاه آغاز به ارائه مدارج دکترا نمود. در سال ۱۹۵۸ موسسه روزنامه نگاری دانشگاه تهران به کمک دانشگاه ویرجینیا و جیمز ولارد آغاز به کار نمود. و دانشگاه جانز هاپکینز آمریکا بود که در سال ۱۹۶۵ رشته دکترای بیماریهای سلولی (cytopathology) را راه اندازی نمود.
دانشگاههای دیگر آمریکایی که مستقیما ناظر فعالیتهای علمی و آکادمیک دانشگاه تهران بودند عبارتند از دانشگاه ایندیانا، دانشگاه ایلینوی در اوربانا شامپاین، دانشگاه کلرادو در بولدر، دانشگاه آلاباما، و دانشگاه ایالتی کلرادو.[۱۱]
انقلاب ۱۳۵۷ ایران[ویرایش]
پس از دو سال تعطیلی اجباری در سالهای ۱۳۵۹ تا ۱۳۶۱ به واسطه انقلاب فرهنگی ایران توسط جمهوری اسلامی و در سال ۱۳۶۴ دانشکدههای علوم پزشکی از دانشگاه تهران رسماً به دستور بخشنامهٔ جدید دولت جدا و مستقل گردیدند و دانشگاه علوم پزشکی تهران را تشکیل دادند. اما بر اساس تفاهم نامه بین دو دانشگاه، اعضای هیات علمی دانشجویان وپژوهشگران دو دانشگاه کماکان متعهد هستند مقالات علمی و پژوهشی خود را در مجلات وکتب وکنفرانسهای خارجی وبین المللی با یک نام به چاپ برسانند.[۱۲]
نقش سیاسی[ویرایش]
جدا از مسایل انقلاب ۱۳۵۷ دانشگاه تهران محل پدید آمدن بزرگ ترین شورش دانشجویی ایران در سال پس از انقلاب در تیر ۱۳۷۸ و هم چنین در اعتراضات گسترده تودهای بعد از انتخابات ریاست جمهوری در سال ۱۳۸۸ بود.
در بهمن ۱۳۸۶ فرهاد رهبر که دارای مدرک دکترای اقتصاد بوده و یکی از روسای سازمان مدیریت و برنامه ریزی در دولت احمدینژاد بود، به ریاست دانشگاه منصوب گشت.[۱۳]
سامانه کتابخانه دانشگاه[ویرایش]
در سال ۱۹۷۱ ساختمان جدید کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران با طراحی عبدالعزیز فرمانفرمایان گشوده شد که امروزه حاوی ۷۰۰٬۰۰۰ جلد کتاب و ۱۸۰۰ نشریه از سراسر جهان میباشد. هر دانشکده و اکثر گروهها نیز کتابخانهٔ تخصصی خود را دارند.
جایگاه دانشگاه در رتبه بندیهای معتبر بینالمللی[ویرایش]
جداول زیر حاوی رتبهٔ دانشگاه تهران در معتبرترین رتبه بندیهای بینالمللی از سال ۲۰۰۷ میلادی هستند.[۱۴][۱۵][۱۶]
همچنین دانشگاه تهران (بدون احتساب دانشگاه علوم پزشکی) در سال ۲۰۰۹ در رتبهبندی SCImago (که بر اساس تعداد مقالات علمی موسسات تحقیقاتی دولتی و آموزش عالی کشورهای مختلف موجود در دیتابیس Scopus از انتشارات Elsevier بدست آمدهاست) در رتبه ۳۰۸ جهان قرار داشت (که در تمام خاورمیانه پس از چهار دانشگاه اسرائیلی در رتبه پنجم قرار داشت).[۱۷]
براساس جدیدترین رتبه بندی دانشگاههای دنیا در جولای سال ۲۰۱۱ و بر اساس وب سنجی، دانشگاه تهران برترین دانشگاه ایران میباشد؛ دانشگاه تهران با رتبه جهانی ۷۰۸، در شاخص اندازه صفحات وب امتیاز ۵۰۲، در شاخص قابلیت مشاهده از سوی دیگران امتیاز ۹۶۱، در شاخص فایلهای قابل دسترسی امتیاز ۷۸۸ و در شاخص میزان ارجاعات امتیاز ۳۸۴ را به دست آورده است. این در حالی است که رتبه این دانشگاه در آخرین نسخهای که از رتبه بندی وبومتریک در ماه مرداد منتشر شد، ۹۳۸ اعلام شده بود.[۱۸]
پردیسها[ویرایش]
- پردیس مرکزی دانشگاه تهران
- مجموعه امیر آباد
- پردیس بین المللی کیش
- پردیس دانشکدههای فنی (همان دانشکده فنی سابق)
- پردیس ۱ پردیس دانشکدههای فنی دانشگاه تهران (همان ساختمان قدیمی دانشکده فنی سایق واقع در خیابان انقلاب)
- دانشکده مهندسی شیمی
- دانشکده مهندسی عمران
- دانشکده علوم مهندسی
- پردیس ۲ پردیس دانشکدههای فنی دانشگاه تهران (همان دانشکده فنی سابق در خیابان کارگر شمالی-امیر آباد)
- دانشکده مهندسی مکانیک
- دانشکده مهندسی معدن
- دانشکده مهندسی برق و کامپیوتر
- دانشکده مهندسی مواد و متالوژی
- دانشکده مهندسی نقشه برداری
- دانشکده مهندسی صنایع
- پردیس ۳ پردیس دانشکدههای فنی دانشگاه تهران
- پردیس ۱ پردیس دانشکدههای فنی دانشگاه تهران (همان ساختمان قدیمی دانشکده فنی سایق واقع در خیابان انقلاب)
- پردیس کشاورزی و منابع طبیعی
- پردیس ابوریحان
- پردیس هنرهای زیبا
- پردیس قم
- پردیس ارس دانشگاه تهران
- پردیس البرز دانشگاه تهران
دانشکدهها[ویرایش]
- دانشکدهٔ اقتصاد
- دانشکدهٔ ادبیّات و علوم انسانی
- دانشکدهٔ حقوق و علوم سیاسی
- دانشکده فنی دانشگاه تهران (پردیس دانشکدههای فنی دانشگاه تهران)
- دانشکدهٔ کشاورزی
- دانشکده زبانها و ادبیات خارجی
- دانشکدهٔ تربیت بدنی
- دانشکدهٔ محیط زیست
- دانشکدهٔ الهیات و معارف اسلامی
- دانشکدهٔ جغرافیا
- دانشکدهٔ علوم اجتماعی
- دانشکده علوم و فنون نوین
- دانشکدهٔ دامپزشکی
- دانشکده زیستشناسی
- دانشکدهٔ علوم تربیتی
- دانشکدهٔ مدیریت
- دانشکده فیزیک
- دانشکدهٔ منابع طبیعی
- دانشکده کارآفرینی
- دانشکده مطالعات جهان
- مؤسسه ژئوفیزیک
رئیسان دانشگاه[ویرایش]
تا سال ۱۳۲۱ دانشگاه تهران توسط وزیر فرهنگ مدیریت میشد. از آن تاریخ به بعد ریاست دانشگاه به صورت مستقل و زیر نظر وزارت فرهنگ در آمد. نام مدیران دانشگاه از ابتدا تا کنون به شرح زیر است:
دانشآموختگان[ویرایش]
گشایش دانشگاه تهران که با آغاز آشنایی جدی ایرانیان با مغربزمین مقارن افتاده بود این دانشگاه را به بستر اصلی ارتباط با تمدن مغربزمین و علوم جدید تبدیل کرد. از آغاز فعالیتهای آموزشی دانشگاه تهران تاکنون همواره افراد شایسته و شخصیتهای برجسته و چهرههای پرآوازهای در آن به تحصیل پرداختهاند.
جستارهای وابسته[ویرایش]
- باشگاه دانشگاه تهران
- دانشگاههای دولتی ایران
- فهرست دانشگاههای ایران
- فهرست نام دانشگاههای کشورها
- آموزش عالی در ایران
- جشنواره فیلم دانشگاه تهران
پیوند به بیرون[ویرایش]
- وبگاه رسمی دانشگاه تهران
- صفحه غیر رسمی فیسبوک دانشکده ادبیات
- تاریخ دانشگاه در جزیره دانش
- پارک فناوری دانشگاه تهران
- وب نوشت انجمن علمی حقوق دانشگاه تهران
- کتابخانه پردیس علوم دانشگاه تهران
منابع[ویرایش]
 |
در ویکیانبار پروندههایی دربارهٔ دانشگاه تهران موجود است. |
- ↑ مذاکرات دوره ششم قانونگذاری. تهران. مجلس شورای ملی. ۱۳۰۵.
- ↑ آموزش و پرورش در ایران. ناصر تکمیل همایون. دفتر پژوهشهای فرهنگی. شابک ۹۶۴-۳۷۹-۰۹۲-۴ ۱۳۸۵ ص۸۷-۸۸
- ↑ ایرانیان
- ↑ «ضیاء موحد: تاسیس دانشگاه تهران ربطی به دکتر حسابی ندارد». تاریخ ایرانی، آذر ۱۳۹۱.
- ↑ ۵٫۰ ۵٫۱ Encyclopædia Iranica - Faculties Of The University Of Tehran
- ↑ دانشنامه ایرانیکا: [۱]
- ↑ آموزش و پرورش در ایران. ناصر تکمیل همایون. دفتر پژوهشهای فرهنگی. شابک ۹۶۴-۳۷۹-۰۹۲-۴ ۱۳۸۵ ص۸۸
- ↑ M. Marefat. «The Protagonists who Shaped Modern Tehran», in Ch. Adle and B. Hourcade, eds. Teheran, capitale bicentenaire, Paris and Tehran, l۹۹۲, pp. ۱۰۶.
- ↑ Encyclopædia Iranica - Faculties Of The University Of Tehran
- ↑ دانشکده مدیریت دانشگاه تهران - درباره ما
- ↑ Problems and Issues in Higher Education: Perspectives on Iran-United States Educational Relations and Influences. pp.8
- ↑ MehrNews.com - Iran, Iranian, Nuclear, political, world, sport, Cultural, economic, SocialAndOccations news and headlines
- ↑ Error
- ↑ ARWU 2009
- ↑ University of tehran | Top Universities
- ↑ Ranking Web by Country: Top Colleges and Best Universities of Iran (Islamic Republic of)
- ↑ http://www.scimagoir.com/pdf/sir_2009_world_report.pdf
- ↑ رتبه بندی جهانی دانشگاههای ایران براساس وب سنجی در جولای ۲۰۱۱.
|
||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||
