علی‌اشرف صادقی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
علی‌اشرف صادقی
زادروز ۲۵ اردیبهشت ۱۳۲۰
قم، ایران
ملیت ایرانی
پیشه استاد دانشگاه تهران، عضو پیوستهٔ فرهنگستان زبان و ادب فارسی


علی‌اشرف صادقی (زادهٔ ۲۵ اردیبهشت ۱۳۲۰ در قم) زبان‌شناس ایرانی، استاد بازنشستهٔ دانشگاه تهران و عضو پیوستهٔ فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. او به‌عنوان چهرهٔ ماندگار در حوزهٔ ادبیات معرفی شده‌است.

از راست: مصطفی عاصی، مجتبی منشی‌زاده، علی‌اشرف صادقی، یحیی مدرسی و محمد دبیرمقدم در اولین همایش نحو انجمن زبان‌شناسی ایران، بهمن ۱۳۹۰

زندگی[ویرایش]

صادقی در ۲۵ اردیبهشت ۱۳۲۰ در خانواده‌ای مذهبی در قم به‌دنیا آمد. پدرش معلم و پدربزرگش، اشرف‌الواعظین، واعظ بود. پدرِ پدربزرگش نیز مجتهد بود. صادقی، پس از تحصیلات ابتدایی و متوسطه در قم، در ۱۳۳۸ به دانشگاه تهران رفت و در ۱۳۴۱ لیسانس ادبیات فارسی گرفت. وی در ۱۳۴۲ به دانشگاه سوربن در فرانسه رفت و در آنجا در رشتهٔ زبان‌شناسی عمومی ادامهٔ تحصیل داد و در سال ۱۳۴۶، پس از اخذ مدرک دکتری به ایران بازگشت.

تقدیر از علی‌اشرف صادقی در اولین همایش نحو، بهمن ۱۳۹۰

فعالیت‌ها[ویرایش]

علی‌اشرف صادقی در سال‌های ۱۳۴۰ تا ۱۳۴۲ با مؤسسهٔ لغت‌نامهٔ دهخدا در تنظیم بخشی از حرف «گ» این لغت‌نامه همکاری داشته‌است.[۱]. پس از بازگشت به ایران، صادقی به دانشکدهٔ ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران رفت و تا کسب رتبهٔ استادی پیش رفت و سرانجام در آغاز سال تحصیلی ۱۳۸۶-۱۳۸۷، به درخواست خود، بازنشته شد؛ زیرا می‌خواست تمام همت خود را مصروفِ تدوین فرهنگ جامع زبان فارسی کند. فرهنگ جامع زبان فارسی طرحی است که از اواسط دههٔ ۱۳۷۰، با حمایت فرهنگستان زبان و ادب فارسی و زیرنظر علی‌اشرف صادقی آغاز شده و اکنون جلد اول آن، مشتمل بر حرف «آ»، منتشر شده‌است. صادقی مدیر بخش فرهنگ‌نویسی فرهنگستان است و دبیریِ مجلهٔ فرهنگ‌نویسی را برعهده دارد. او همچنین پایه‌گذار مجلهٔ زبان‌شناسی است و تا سال ۱۳۸۶ سردبیر آن بود.

کتاب‌شناسی[ویرایش]

  • دستور زبان فارسی (با همکاری غلامرضا ارژنگ)، کتاب درسی سال دوم، سوم و چهارم دبیرستان، تهران: وزارت آموزش و پرورش، ۱۳۵۸
  • تکوین زبان فارسی، تهران: دانشگاه آزاد ایران، ۱۳۵۷
  • مسائل تاریخی زبان فارسی، تهران: انتشارات سخن، ۱۳۸۰
  • نگاهی به گویش‌نامه‌های ایرانی
  • تصحیح لغت فرس اسدی، با همکاری دکتر فتح‌الله مجتبائی، تهران: انتشارات خوارزمی، ۱۳۶۵
  • ترجمهٔ دو فصل از کتاب «زبان‌شناسی نوین: نتایج انقلاب چامسکی»، از ن. ایمیث و د. ویلسون. تهران: انتشارات آگاه، ۱۳۶۷
  • نگاهی به گویش‌نامه‌های ایرانی. تهران: فرهنگستان زبان و ادب فارسی و مرکز نشر دانشگاهی، ۱۳۷۹
  • یادنامهٔ دکتر احمد تفضلی، تهران: سخن، ۱۳۷۹
  • تصحیح فرهنگ فارسیِ مدرسهٔ سپهسالار، منسوب به قطران تبریزی، تهران: انتشارات سخن، ۱۳۸۰
  • فارسی قمی، قم: انتشارات باورداران، ۱۳۸۰
  • زبان‌های ایرانی، یوسیف میخائیلوویچ اُرانسکی، علی‌اشرف صادقی (مترجم)، تهران: سخن، ۱۳۷۸
  • کتاب الابنیه عن حقایق الادویه (روضه الانس و منفعه النفس)، موفق بن علی هروی، ایرج افشار (مقدمه)، ابونصرعلی بن احمد اسدی طوسی (خطاط)، علی اشرف صادقی (مقدمه)، تهران: میراث مکتوب وابسته به مرکز نشر میراث مکتوب
  • تهران: جغرافیا، تاریخ، فرهنگ، سیدحسین نصر، علی اشرف صادقی، مصطفی مومنی، فرزانه ساسان پور، تهران: کتاب مرجع
  • فرهنگ لغات زبان مخفی علی‌اشرف صادقی (مقدمه)، سیدمهدی سمائی، تهران: نشر مرکز
  • کاوه، ایرج افشار (زیرنظر)، کامران فانی (زیرنظر)، سیدفرید قاسمی (زیرنظر)، علی اشرف صادقی (زیرنظر)، عبدالکریم جربزه دار (به اهتمام)، جمشید کیان‌فر (زیرنظر)، تهران: انتشارات اساطیر
  • لهجهٔ تهرانی، لازارساموئیلوویچ پی سیکوف، محسن شجاعی (مترجم)، علی‌اشرف صادقی (ویراستار علمی)، تهران: فرهنگستان زبان و ادب فارسی، ۱۳۸۱
  • فرهنگ گویش دوانی، عبدالنبی سلامی، شیرین عزیزی مقدم (مترجم)، علی‌اشرف صادقی (مترجم)، شوکت صابری (مترجم)، تهران: فرهنگستان زبان و ادب فارسی، ۱۳۸۱،
  • فرهنگ املایی خط فارسی بر اساس دستور خط فارسی مصوب فرهنگستان زبان و ادب فارسی، علی اشرف صادقی، زهرا زندی مقدم، تهران: فرهنگستان زبان و ادب فارسی
از چپ: علی‌اصغر قهرمانی مقبل، سیروس شمیسا، ابوالحسن نجفی، محسن ذاکرالحسینی، علی‌اشرف صادقی و امید طبیب‌زاده، اولین همایش شعر فارسی و زبان‌شناسی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، ۱۰ اردیبهشت ۱۳۸۹

منابع[ویرایش]

  1. علی‌اشرف صادقی. «شیوه‌های فرهنگ‌نویسی در لغت‌نامهٔ دهخدا». ویژه‌نامهٔ نامهٔ فرهنگستان (فرهنگ‌نویسی)، ش. ۲ (۱۳۸۸): ص۳۸. بازبینی‌شده در ۹ اسفند ۱۳۹۳. 

پیوند به بیرون[ویرایش]