جمشید آموزگار

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

پرش به: ناوبری, جستجو
جمشید آموزگار
شناسنامه
نام کامل جمشید آموزگار
معروف به
زادروز ۴ تیر ۱۳۰۲ ه.ش
زادگاه تهران ، ایران
تاریخ مرگ
محل مرگ
نام همسر
فرزندان
دین اسلام
فارغ التحصیل از دانشگاه کورنل نیویورک
نخست وزیر ایران
تاریخ ریاست ۲۷ شهریور ۱۳۵۶ تا شهریور ۱۳۵۷
قبل از جعفر شریف امامی
بعد از امیر عباس هویدا
جناح سیاسی
پست های دیگر رئیس اجلاس اوپک در تهران
دبیرکلی حزب رستاخیز


دکتر جمشید آموزگار از نخست‌وزیران ایران در دوره پهلوی، وزیر کشور و رئیس اجلاس اوپک در تهران بود.


فهرست مندرجات

[ویرایش] زندگی

جمشید آموزگار، دانش آموخته حقوق و اقتصاد در دانشگاه تهران و فارغ التحصیل مقطع دکترای مهندسی هیدرولیک از دانشگاه واشنگتن است.

او متولد چهارم تیر ماه ۱۳۰۲ استهبان فارس است. پدرش حبیب الله خان آموزگار از قضات وزارت عدلیه رضا شاه بود.

جمشید آموزگار عضو مجلس مؤسسان و دوره‌های دوم و سوم مجلس سنا بود و در کابینه حسین علاء وزارت فرهنگ را بر عهده داشت.

وی دوران ابتدایی و متوسطه را در تهران گذراند و تحصیلات دانشگاهی اش با جنگ دوم جهانی مقارن شد.

او تحصیل در رشته‌های حقوق و اقتصاد دانشگاه تهران را رها کرد و به آمریکا رفت. در دانشگاه کرنل لیسانس مهندسی راه و ساختمان را گرفت. در رشته مهندسی هیدرولیک در دانشگاه واشنگتن ادامه تحصیل داد و با اخذ مدرک دکترا از آنجا فارغ التحصیل شد.

در سال ۱۳۲۸ فعالیت‌های اجرایی خود را با سمت کارشناسی در سازمان ملل آغاز کرد.

[ویرایش] وزارت

درسال ۱۳۳۷ دکتر منوچهر اقبال او را به وزارت کار برگزید که البته دوره کوتاهی را شامل می‌‏شد و در آبان ماه ۱۳۳۸ خ در پی ترمیم کابینه خود بار دیگر آموزگار را به وزارت کشاورزی منصوب کرد. در دوران وزارت کشاورزی به تهیه اولین قانون اصلاحات کشاورزی مأمور شد. دکتر جمشید آموزگار در سال ۱۳۴۲ توسط حسنعلی منصور نخست ‏وزیر، به وزارت بهداری منصوب شد. دولت منصور، دولتی با چهره ‏های جوان متمایل به امریکا بود که با ترور او برچیده شد و آموزگار در دولت جدید به ریاست امیرعباس هویدا در سال ۱۳۴۳ به وزارت بهداری منصوب شد، در دولت بعدی نیز هویدا از وی برای وزارت دارایی استفاده کرد. آموزگار تا سال ۱۳۵۴ در این وزارت فعال بود. در دوران وزارت دارایی، امور مربوط به قیمت‏ گذاری نفت و اوپک برعهده وی نهاده شد و به ‏طور مستقیم با شاه در ارتباط بود. در سال ۱۳۵۲ ، به همراه دیگر وزرای نفتی جهان در کنفرانس اوپک در وین توسط کارلوس شغال، مزدور جنگی، مارکسیست و بازیگر فیلم‌های سکسی گروگان گرفته شد و سرانجام با وساطت جهان پس از دو روز آزاد شد. او پس از آزادی ، جان خود را در راه اعلیحضرت همایونی بی‏ ارزش خواند.

جمشید آموزگار در سال ۱۳۵۲ ، به عضویت در هیئت امنای دانشگاه تهران منصوب شد و در دی ماه همان سال ریاست اجلاس اوپک در تهران عهده ‏دار شد و هویدا در کابینه جدید خود وزارت کشور را به آموزگار داد.



[ویرایش] نخست‌وزیری

از چپ: جمشید آموزگار نخست‌وزیر، جعفر شريف‌امامی رئيس سنا، عبدالله رياضی رئيس مجلس شورای ملی و سید ‌حسن امامی امام جمعه تهران. اسفند ۱۳۵۶، شهر ری، مراسم يكصدمين سال تولد رضاشاه

پس از ایجاد حزب رستاخیز توسط شاه، آموزگار به این حزب پیوست و در سال ۱۳۵۵ به دبیرکلی این حزب منصوب شد. پس از پایان رسیدن حکومت سیزده ساله هویدا، شاه آموزگار را در سال ۱۳۵۶ به نخست‏ وزیری برگزید. دوران صدارت وی یک سال بود. برنامه دولت او فضای باز سیاسی، صرفه‏ جویی، مهار کردن بحرانهای اقتصادی اعلام شده بود.

رویدادهایی که در دوران نخست‏ وزیری دکتر جمشید آموزگار روی داد و به جریان سرنگونی حکومت پهلوی سرعت بیشتری بخشید عبارت‌اند از:

  • درگذشت مصطفی خمینی و برگزاری مراسم ترحیم و یادبود از سوی گروهی
  • چاپ مقاله ایران و استعمار سرخ و سیاه و پیامدهای آن
  • ایجاد حکومت نظامی در شهرهایی چون اصفهان
  • آتش‏سوزی سینما رکس آبادان

این رخدادها سرانجام منجر به استعفای آموزگار از نخست‏ وزیری در چهارم شهریور و استعفا از دبیرکلی حزب رستاخیز در مهر ۱۳۵۷ شد و او در اوج انقلاب بخاطر بیماری همسر آلمانی خود کشور را به قصد امریکا ترک کرد و از کشته شدن رهایی یافت. وی هم‌اینک در امریکا اقامت دارد. گفتاوردی از دکتر جمشید آموزگار:

«ما [ایرانیان] توسط یونانی‌ها، عرب‌ها و مغول‌ها مورد حمله قرار گرفتیم ولی هیچگاه هویت خود را از دست ندادیم زیرا مهاجمان بیگانه همواره در میان ایرانیان فرهنگی غنی‌تر از فرهنگ خود یافته‌اند.»

[ویرایش] مطالعه بیشتر

مطلب برگرفته از مؤسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران، نوشتار از فاطمه معزی


[ویرایش] پیوند به بیرون


زبان‌های دیگر