جمشید آموزگار
 |
|
| شناسنامه | |
|---|---|
| نام کامل | جمشید آموزگار |
| زادروز | ۴ تیر ۱۳۰۲ هجری خورشیدی |
| زادگاه | استهبان، ایران |
| دانشآموخته | دانشگاه کورنل نیویورک |
| اطلاعات سیاسی | |
| سمت | نخست وزیر ایران |
| پستهای پیشین | رئیس اجلاس اوپک در تهران دبیرکلی حزب رستاخیز وزیر دارایی وزیر بهداری |
| پادشاه | محمدرضا شاه پهلوی |
| پس از | امیر عباس هویدا |
| پیش از | جعفر شریف امامی |
| نخست وزیری از ۲۷ شهریور ۱۳۵۶ تا شهریور ۱۳۵۷ | |
دکتر جمشید آموزگار (زادهٔ ۴ تیر ۱۳۰۲ در تهران در خاندانی اهل استهبان فارس)، از نخستوزیران ایران در دوره پهلوی، وزیر کشور و رئیس اجلاس اوپک در تهران بود.
محتویات |
زندگی
جمشید آموزگار، دانش آموخته حقوق و اقتصاد در دانشگاه تهران و فارغ التحصیل مقطع دکترای مهندسی هیدرولیک از دانشگاه کرنل است.
او متولد چهارم تیر ماه تهران۱۳۰۲ است. پدرش حبیب الله خان آموزگار متولد استهبان فارس از قضات وزارت عدلیه رضا شاه بود.
حبیب الله آموزگار (پدر جمشید آموزگار) عضو مجلس مؤسسان و دورههای دوم و سوم مجلس سنا بود و در کابینه حسین علاء وزارت فرهنگ را بر عهده داشت.
وی دوران ابتدایی و متوسطه را در تهران گذراند و تحصیلات دانشگاهی اش با جنگ دوم جهانی مقارن شد.
او تحصیل در رشتههای حقوق و اقتصاد دانشگاه تهران را رها کرد و به آمریکا رفت. در دانشگاه کرنل لیسانس مهندسی راه و ساختمان را گرفت. در رشته مهندسی هیدرولیک در دانشگاه واشنگتن ادامه تحصیل داد و با اخذ مدرک دکترا از آنجا فارغ التحصیل شد.
در سال ۱۳۲۸ فعالیتهای اجرایی خود را با سمت کارشناسی در سازمان ملل آغاز کرد.
http://www.pajoohe.com/fa/index.php?Page=definition&UID=36161
وزارت
درسال ۱۳۳۷ دکتر منوچهر اقبال او را به وزارت کار برگزید که البته دوره کوتاهی را شامل میشد و در آبان ماه ۱۳۳۸ خ در پی ترمیم کابینه خود بار دیگر آموزگار را به وزارت کشاورزی منصوب کرد. در دوران وزارت کشاورزی به تهیه اولین قانون اصلاحات کشاورزی مأمور شد. دکتر جمشید آموزگار در سال ۱۳۴۲ توسط حسنعلی منصور نخست وزیر، به وزارت بهداری منصوب شد. دولت منصور، دولتی با چهره های جوان متمایل به آمریکا بود که با ترور او برچیده شد و آموزگار در دولت جدید به ریاست امیرعباس هویدا در سال ۱۳۴۳ به وزارت بهداری منصوب شد، در دولت بعدی نیز هویدا از وی برای وزارت دارایی استفاده کرد. آموزگار تا سال ۱۳۵۴ در این وزارت فعال بود. در دوران وزارت دارایی، امور مربوط به قیمت گذاری نفت و اوپک برعهده وی نهاده شد و به طور مستقیم با شاه در ارتباط بود. در سال ۱۳۵۲، به همراه دیگر وزرای نفتی جهان در کنفرانس اوپک در وین توسط کارلوس شغال مارکسیست گروگان گرفته شد و سرانجام با وساطت جهان پس از دو روز آزاد شد. او پس از آزادی، «جان خود را در راه اعلیحضرت همایونی بیارزش» خواند.
جمشید آموزگار در سال ۱۳۵۲، به عضویت در هیئت امنای دانشگاه تهران منصوب شد و در دی ماه همان سال ریاست اجلاس اوپک در تهران عهده دار شد و هویدا در کابینه جدید خود وزارت کشور را به آموزگار داد.
- وزیر کار در کابینه منوچهر اقبال (از ۹ شهریور ۱۳۳۷ تا)
- وزیر کشاورزی در کابینه منوچهر اقبال (از ۹ آبان ۱۳۳۸ تا)
- وزیر بهداری در کابینه کابینه حسنعلی منصور (از ۱۳۴۲ تا)
- وزیر بهداری در کابینه کابینه امیرعباس هویدا (از ۱۳۴۳ تا ۱۳۵۴)
- وزیر دارایی در کابینه امیرعباس هویدا (تا ۱۳۵۴)
- وزیر کشور در کابینه امیرعباس هویدا (از ۲ اردیبهشت ۱۳۵۳ تا)
- وزیر مشاور در کابینه امیرعباس هویدا
نخستوزیری
 |
متن مربوطه در ویکینبشته: تصمیم قانونی دایر بهابراز رایاعتماد به دولت جناب آقای جمشید آموزگار نخستوزیر |
پس از ایجاد حزب رستاخیز توسط شاه، آموزگار به این حزب پیوست و در سال ۱۳۵۵ به دبیرکلی این حزب منصوب شد. پس از پایان رسیدن حکومت سیزده ساله هویدا، شاه آموزگار را در سال ۱۳۵۶ به نخست وزیری برگزید. دوران صدارت وی یک سال بود. برنامه دولت او فضای باز سیاسی، صرفه جویی، مهار کردن بحرانهای اقتصادی اعلام شده بود.
رویدادهایی که در دوران نخست وزیری دکتر جمشید آموزگار روی داد و به جریان سرنگونی حکومت پهلوی سرعت بیشتری بخشید عبارتاند از:
- درگذشت آیت اله مصطفی خمینی و برگزاری مراسم ترحیم و یادبود از سوی مردم مسلمان ایران
- چاپ مقاله ایران و استعمار سرخ و سیاه و پیامدهای آن
- ایجاد حکومت نظامی در شهرهایی چون اصفهان
- آتشسوزی سینما رکس آبادان
این رخدادها سرانجام منجر به استعفای آموزگار از نخست وزیری در چهارم شهریور و استعفا از دبیرکلی حزب رستاخیز در مهر ۱۳۵۷ شد و او در اوج انقلاب بخاطر بیماری همسر آلمانی خود کشور را به قصد آمریکا ترک کرد و از کشته شدن رهایی یافت. وی هماینک در آمریکا اقامت دارد. گفتاوردی از دکتر جمشید آموزگار:
مطالعه بیشتر
- از جمشید آموزگار تعداد ۴۶۱ برگ سند در مؤسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران موجود است.
- Iran in the last 3 centuries. Alireza Avsati. جلد دوم. شابک ۹۶۴-۹۳۴۰۶-۴-۵
مطلب برگرفته از مؤسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران، نوشتار از فاطمه معزی
پیوند به بیرون
| ر. | وزیر | وزارتخانه |
| ۱ | جمشید آموزگار ← انوشیروان پویان ← شجاعالدین شیخالاسلامزاده | بهداری |
| ۲ | عباس آرام ← اَردشیر زاهدی ← عباسعلی خلعتبری | امورخارجه |
| ۳ | عطاالله خسروانی ← عبدالمجید مجیدی ← امیر قاسم معینی ← منوچهر آزمون | کار و امور اجتماعی |
| ۴ | علینقی عالیخانی ← هوشنگ انصاری | اقتصاد و دارایی |
| ۵ | اسماعیل ریاحی ← حسن زاهدی ← منصور روحانی | کشاورزی و منابع طبیعی |
| ۶ | حسن شالچیان ← جواد شهرستانی ← ابراهیم فرحبخشیان | راه و ترابری |
| ۷ | اسدالله صنیعی ← رضا عظیمی | جنگ |
| ۸ | صفی اصفیا ← خداداد فرمانفرمايان ← عبدالمجید مجیدی | وزیر مشاور و رئیس سازمان برنامه و بودجه |
| ۹ | جواد صدر ← محمد سام ← جمشید آموزگار ← امیر قاسم معینی | کشور |
| ۱۰ | باقر عاملی ← صادق احمدی ← غلامرضا کیانپور | دادگستری |
| ۱۱ | هادی هدایتی ← فرخرو پارسا ← احمد هوشنگ شریفی ← منوچهر گنجی | آموزش و پرورش |
| ۱۲ | غلامرضا نیک پی ← هوشنگ نهاوندی ← همایون جابری انصاری | مسکن و شهرسازی |
| ۱۳ | منصور روحانی ← ایرج وحیدی | آب و برق |
| ۱۴ | مهرداد پهلبد | فرهنگ و هنر |
| ۱۵ | فتحالله ستوده ← کریم معتمدی | پست و تلگراف |
| ۱۶ | نصرت الله معنيان ← جواد منصور ← هوشنگ انصاری ← محمد سام ← حميد رهنما ← غلامرضا کیانپور ← کریم پاشا بهادری | اطلاعات و جهانگردی |
| ۱۷ | مجید رهنما ← عبدالحسین سمیعی ← قاسم معتمدی | علوم و آموزش عالی |
| ۱۸ | عبدالعظیم ولیان ← رضا صدقیانی | تعاون و امور روستاها |
| ۱۹ | فریدون مهدوی | بازرگانی |
| ۲۰ | فرخ نجم آبادی | صنایع و معادن |
| ۲۱ | هادی هدایتی | وزیر مشاور و معاون اجرایی نخستوزیر |
| ۲۲ | سید ضیاءالدین شادمان | وزیر مشاور و معاون پارلمانی نخستوزیر |
| ۲۳ | عبدالعظیم ولیان | اصلاحات ارضی |
