محمدتقی ادیب نیشابوری

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

مختصات: ۳۶°۱۷′۱۸.۵۵″ شمالی ۵۹°۳۶′۵۵.۷۹″ شرقی / ۳۶.۲۸۸۴۸۶۱° شمالی ۵۹.۶۱۵۴۹۷۲° شرقی / 36.2884861; 59.6154972

محمد تقی ادیب نیشابوری
نام اصلی محمد تقی خیرآبادی
زمینهٔ کاری م
زادروز ۱۳۱۰ه‍. ق
نیشابور، روستای خیرآباد
پدر و مادر اسدالله
مرگ ۲۱ آذرماه ۱۳۵۵ش
مشهد
محل زندگی نیشابور و مشهد
جایگاه خاکسپاری حرم امام رضا، ایوان آخرین غرفه جنوب غربی صحن عتیق (انقلاب) رضوی
در زمان حکومت State flag of Iran 1964-1980.svg
لقب ادیب نیشابوری، ادیب ثانی، ادیب دوم
پیشه ادبیات عربی، ادبیات فارسی، منطق، فلسفه، ریاضیات، اصول، فقه، رجال، حدیث، تفسیر، طب قدیم، نجوم
تخلص راموز
حوزه مدرسه خیرات خان، مدرسه نواب،

محمد تقی ادیب نیشابوری(۱۳۱۰- ۱۳۹۶هـ. ق) مشهور به ادیب ثانیمتخلص به «راموز» از دانشمندان علوم اسلامی معاصر و شاعر فارسی زبان بود. او متخصص ادبیات عربی بود و در رشته‌های ادبیات فارسی، منطق، فلسفه، ریاضیات، اصول، فقه، رجال، حدیث، تفسیر، طب قدیم، نجوم تحصیل کرده بود. او شاگرد ادیب نیشابوری بود.

زندگی[ویرایش]

در خیرآباد نیشابور در ۱۳۱۰ هجری قمری، به دنیا آمد. نام مادرش، فاطمه و پدرش، اسدالله بود. اجداد او از سران ایل اسکندری بودند ، جد بزرگ وی به ایران آمد، و ریاست را کنار نهاده، زندگی ساده ای گزید.[۱]

پدر، که محمد تقی را مستعد فراگیری علوم می‌بیند در ۱۸ سالگی برای کسب علم به مشهد می‌فرستد و او سه سال در خدمت شیخ محمد کدکنی (در گذشته ۱۳۵۷ هـ. ق.) که از بزرگان علما بود به کسب علم پرداخت. از اواخر سال۱۳۳۳ هـ. ق در محضر درس استاد یگانه ادبیات و بلاغت اسلامی آن زمان در حوزه خراسان یعنی ادیب نیشابوری حاضر شد و بعد از آزمون ورودی که به صورت شفاهی صورت می‌گرفت موردتوجه خاص ایشان قرار گرفت به طوری که خود در ۲۵ سالگی، صاحب حوزهٔ تدریس گردید. در زمستان سال ۱۳۴۷ ش.، هنگام رفتن به مدرس به زمین خورده دچار شکستگی پا شدند و همین حادثه موجب شد که خانه‌نشین شده و بالاخره در ۲۱ آذرماه ۱۳۵۵ش (بیستم ذی الحجه ۱۳۹۶ هـ. ق.) درگذشت و به همت بعضی از شاگردانش در ایوان آخرین غرفه جنوب غربی صحن عتیق (انقلاب) رضوی به خاک سپرده شد. از جمله بزرگترين شاگردان وي مي توان به دكتر محمدجعفر جعفري لنگرودي حقوق دان بزرگ ايران و اسلام و صاحب تاليفات عديده در فقه . حقوق و ادبيات و فلسفه حقوق اشاره كرد.

آثار[ویرایش]

نظم[ویرایش]

به غیر از دیوان اشعار که چهار هزار بیت است، منظومه‌هایی عرفانی از ادیب دوم به جای مانده که عبارتند از:

  • آیین نامه
  • آسایش نامه
  • حدیث جان و جانان
  • ستایش نامه
  • طریقت نامه
  • فیروزی جاوید
  • گوهر تابنده
  • مجمع راز و منبع نیاز
  • یعقوبیه

نثر[ویرایش]

  • تاریخ ادبیات عرب.
  • تاریخ ادبیات ایران (تا حکیم ناصرخسرو).
  • تابش جان و بینش روان (در حکمت الهی).
  • البدایه و النهایه (در حکمت).
  • گوهرنامه و رساله قافیه.
  • آرایش سخن (در علم بدیع).

از نوشته‌های ادیب، مجموعه‌ای شامل تاریخ ادبیات عرب، رساله قافیه، آرایش سخن و چند قصیده و غزل به نام «گوهر دانش» در ۱۳۳۷ شمسی به چاپ رسیده‌است.

منابع[ویرایش]

  1. «شرح حال استاد ادیب نیشابوری (ادیب ثانی)». کتابخانۀ طهور. بازبینی‌شده در آگوست ۲۰۱۳. 
  • اثرآفرینان جلد اول-بخش ششم
  • آفتاب
  • مشاهیر نیشابور از فریدون گرایلی بخش مشاهیر معاصر
جستجو در ویکی‌گفتاورد مجموعه‌ای از گفتاوردهای مربوط به محمدتقی ادیب نیشابوری در ویکی‌گفتاورد موجود است.