ایل خزل

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو

بیشتر منابع ایل خزل را یکی از ایلات مردم کرد می‌دانند.[۱][۲][۳][۴][۵][۶][۷][۸] برخی منابع نیز این ایل را یکی از ایلات کرد لک که به زبان لکی تکلم می‌کنند معرفی کرده‌اند.[۹][۱۰][۱۱] دانشنامه ایرانیکا خزل‌ها را مخلوطی از کردها و لک ها دانسته‌است.[۱۲] جرج کرزون و مس بیل نیز بر اساس نظریه‌ای خزل‌ها را از طایفه بوکریدی (خزائی) از کردهای ساکن عراق می‌دانند و زبان آن‌ها را زبان کردی ذکر می‌کنند.[۴][۱۳] خزل‌ها در استان ایلام، استان کرمانشاه، استان لرستان و استان همدان و استان آذربایجان غربی و در استان‌های دیگری هم زندگی می‌کنند.[نیازمند منبع]

خاستگاه قومی[ویرایش]

دربارهٔ خاستگاه قومی خزل‍ها نظرات مختلفی داده شده‌است که برخی از آنها با افسانه آمیخته شده، بنابرین به‌طور قطع و یقین نمی‌توان در این باره سخن گفت. برخی نام آنها را بر گرفته از خضر نبی دانسته‌اند.گروهی نیز آن‌ها را از طایفه عرب خزعل می‌دانند [۱۴]. بر اساس روایات محلی خزل‌ها نسب خود را به ابوالفضل و بنی هاشم می‌رسانند.[۹] دانشنامه ایرانیکا از ایلی به نام خزلی به عنوان بخشی از کردهای شهر بتلیس و دیاربکر در کردستان ترکیه نام برده‌است.[۱۵]

سکونتگاه[ویرایش]

ایل خزل از ایلات کرد استان ایلام است و مکان اولیه آنها کردستان عراق بوده‌است[۱۶] این ایل در استان ایلام با زبان کردی تکلم می‌نماید[۱۷].[۱۶] سکونتگاه اصلی ایل خزل در شهرستان شیروان-چرداول و بخش مرکزی استان ایلام است.[۹][۱۸][۱۹]

بخشی از این مردم در استان کرمانشاه ساکن شهرستان قصر شیرین و ماهیدشت هستند. آنها در زمان رضاشاه از ایلام به این شهرستان کوچانده شده‌اند. همچنین ساکنان دهستان فعله گری در بخش کلیائی استان کرمانشاه ازلحاظ قومی خزل شمرده می‌شوند.[نیازمند منبع]

جستارهای وابسته[ویرایش]

مردم لک

منابع[ویرایش]

  1. Aliakbari, Mohammad; Faraji, Elham. "Conceptualization of Man's Behavioral and Physical Characteristics as Animal Metaphors in the Spoken Discourse of Khezel People". Linguistik online. Kurd people In Ilam city consist of several main tribes such as, Khezel, Arkawazi, Malekshahi, and Dehbalaie. Khezel 
  2. افشار سیستانی، ایرج. ایلام و تمدن دیرینه آن. تهران: سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، ۱۳۸۰. ۳۸۸–۳۹۵. 
  3. کرزون، جرج. ن. ایران و قضیه ایران. تهران: انتشارات علمی و فرهنگی، ۱۳۸۷. ج۱، ص ۷۰۷. 
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ بیل، مس. العشائر و السیاسه فی العراق. ۱۲۱. 
  5. آیت محمدی، سیری در تاریخ سیاسی کرد،انتشارات پرسمان1382
  6. سعیدیان، عبدالحسین، سرزمین ومردم ایران،انتشارات علم وزندگی، تهران1377، شابک:7_7_90052_964
  7. http://rangvarehayeyekrang.ir/ایل-خزل-از-ایل-های-کرد-ایران/
  8. سید حسین الحسینی الزرباطی. «الکورد الشیعة فی العراق». سید حسین الحسینی الزرباطی. بازبینی‌شده در 18 سپتمامبر 2015. 
  9. ۹٫۰ ۹٫۱ ۹٫۲ «خزل». دائرةالمعارف بزرگ اسلامی. بازبینی‌شده در ۲۶ مارس ۲۰۱۶. 
  10. محمد مهران. «لرستان». مجله تخصصی نور، فروردین ۱۳۴۲. 
  11. جواد صفی‌نژاد. «طایفه میر در گذر زمان». مجله تخصصی نور، بهار و تابستان ۱۳۸۳. 
  12. The principal mixed Kurdish-Lorī tribes are the Arkawāzī, Malekšāhī, Gačī, Šūhān, Ḵezel
  13. کرزون، جرج. ن. ایران و قضیه ایران. تهران: انتشارات علمی و فرهنگی، ۱۳۸۷. ج ۱، ص ۷۰۷. 
  14. al-Salṭanah)، Muḥammad Ḥasan Khān (Iʻtimād. Mirʼāt al-buldān. Nashr-i Asfār، ۱۹۶۵. 
  15. «KURDISH TRIBES». دانشنامه ایرانیکا. بازبینی‌شده در ۱۲ فوریه ۲۰۱۵. 
  16. ۱۶٫۰ ۱۶٫۱ نگاهی به ایلام، ایرج افشار سیستانی، تهران: نشرهنر، بهار1366
  17. Suhufi، S. M.. Zhiʼūpulītīk-i farhangī va masʼalah-i amnīyat-i millī. Shamsā، ٢٠٠١. 
  18. Sīstānī، Īrāj Afshār. نگاهى به ايلام: محموعه اى از اوضاع تاريخى، جغرافيائى، اجتماعى و اقتصادى منطقه. نشر هنر،، ١٩٨٧. 
  19. احمد، نقيب زاده،. دولت رضا شاه و نظام ايلى: تأثير ساختار دولت قدرت گراى رضا شاه بر نفوذ قبايل و عشاير. مرکز اسناد انقلاب اسلامى ؛، ٢٠٠٠.