ایل خزل

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

ایل خزل یکی از ایل‌های کرد ایران است که در گذر روزگار در پهنه وسیعی از جغرافیای کشور پراکنده شده اند. از آن جمله در استان ایلام، استان کرمانشاه، استان لرستان، استان همدان و استان گیلان و نواحی شرقی ایران است گویش آنان کردی محکی و گویش خزلی است. گویش خزلی، گویشی کردی با لهجه خاص خزلی می‌باشد که خزلهای ساکن استان ایلام هم به همین گویش تکلم می‌کنند که در طول زمان با دادوستدهای فراوان با گویش‌های لکی و دیگر گویشهای موجود کردی به صورت فعلی آن در آمده است.


در استان ایلام طایفه خزل ساکن است. مردم این طایفه به گویش کردی فیلی تکلم می‌کنند و ازجمله بزرگ‌ترین طوایف این استان به شمار میایند.


در قسمت جنوبی استان همدان بخش خزل در غرب شهرستان نهاوند واقع شده است. بخش خزل شامل شصت و یک روستا است و مرکز این بخش، شهرک فیروزآباد است. تقریباً همه مردم این بخش به گویش لکی تکلم می‌کنند. بخش خزل به دو دهستان اصلی تقسیم می‌شود. دهستان خزل سولگی در قسمت شرقی که در تقسیمات کشوری متعلق به استان همدان (شهرستان نهاوند) است و دهستان خزل خزایی در قسمت غربی که به استان کرمانشاه ملحق شده است.


بخشی از این قبیله در استان کرمانشاه ساکن شهرستان قصرشیرین هستند آنها در زمان رضاخان از ایلام به این شهرستان کوچانده شده‌اند. همچنین ساکنان دهستان فعله کری در بخش کلیائی استان کرمانشاه ازلحاظ قومی خزل شمرده می‌شوند.


در زمان نادر شاه افشار به منظور حفاظت از مرزهای شرقی نیز تعداد زیادی از طوایف خزل از نواحی غربی ایران به شرق ایران کوچانده شده‌اند.


بخش بزرگی از این قوم در کشور عراق ساکن هستند (قبیله قدرتمند و با نفوز خزائی).

مشاهیر ایل خزل در استان ایلام[ویرایش]

استاد ولی محمد امیدی - شاعر حماسه سرای ایلامی (ملقب به فردوسی ایلام و فردوسی کرد زبان)[۱]

اسدالله عالی پور

منابع[ویرایش]

  • واژه خزل در لغتنامه دهخدا
  • افشار سیستانی، ایرج، نگاهی به ایلام، تهران: نشر هنر، بهار ۱۳۶۶
  • مراد مرادی مقدم. تاریخ سیاسی اجتماعی کردهای فیلی در عصر والیان پشتکوه (ایلام) ۱۳۸۶
  • فاتحان میمک. ذولفقار محمدی. چاپ کاشفی، زمستان ۱۳۷۵
  • یادکرد، مراد مرادی مقدم

پیوندها[ویرایش]