گلونی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
طرحِ گُلوَنی

گُلوَنی به گونه‌ای سربند و روسریِ ایرانی گفته می‌شود. بیشترین استفاده این روسری در میان زنان لک[۱][۲][۳][۴][۵][۶][۷] زنان لر[۸][۹][۱۰][۱۱][۱۲][۱۳][۱۴][۱۵][۱۶][۱۷] و زنان کرد می‌باشد.[۱۸][۱۹][۲۰][۲۱][۲۲][۲۳][۲۴][۲۵] این روسری حدود ۳٬۰۰۰ سال قدمت دارد و ریشه آن به زمان ساسانیان و زنان آشوری بر می‌گردد.[۲۶][۲۷][۲۸] اندروز محقق انگلیسی در بررسی پوشش‌ها در ایران آنرا به عنوان پوششی کردی که بیشتر دختران جوان کرد استفاده می‌کنند معرفی نموده‌است.[۲۹][۳۰]

کاربرد[ویرایش]

گلونی را بیشتر زنان لر و لک در هنگام مراسمات شادی استفاده می‌کنند.[۹][۳۱][۳۲] اما از دوره قاجار به بعد مردان نیز شروع به استفاده از آن کردند. مردان گُلوَنی را دور «شو کلاو» یا همان کلاه لری مرسوم در منطقه لرستان می‌بستند و به گاه مهمانی یا جنگ، به منظور تزیین و یا نگهدارنده کلاه از آن استفاده می‌کرده‌اند.[۱۰] زنان لر در زمان گذشته کت و گُلوَنی را باهم می‌پوشیدند به‌طوری‌که " کَت " را جدا زیر گُلوَنی می‌بستند تا موهای سر به‌خوبی پوشیده ومهارشوند.[۳۳] این روسری در بین کردهای جنوبی و سورانی کاربرد گسترده دارد.[۳۴][۳۵][۳۶][۳۷][۳۸][۳۹][۴۰]

ریشه نام[ویرایش]

گُلوَنی، کلمه‌ای لکی است و نوعی روسری بسیار نازک شبیه مخمل است ولی مخمل نیست و از مخمل نازک‌تر بوده و با رنگ‌های شاد می‌باشد که مختص زنان لک است اما برخی از زنان لر و کردهای ایران و عراق هم از آن استفاده می‌کنند.[۴۱][۴۲] واژه لکی گلونی از دو قسمت گل+ونی تشکیل شده، ونی گیاهیست که در مناطق لکستان می‌روید و هم استفاده خوراکی دارویی دارد و هم در رنگرزی از آن استفاده می‌کنند، در مناطق لکستان با استفاده از این گیاه پارچه‌ها را رنگ آمیزی کرده‌اند، گلونی نیز حاصل رنگ آمیزی گیاه ونی بر روی پارچه ابریشمی است.[۴۳] گلونی یک پوشش مهم در بین زنان لک است البته مردان لک هم دور کلاه نمدی گلونی میبستن تا در مواقع سرما و گرد و خاک دور صورتشان بپیچند.[۴۴] نام گلونی برگرفته از نقش و نگاره گل و گیاهی است که بر روی پارچه آن نقش بسته‌است، گیاهی که قدرت خارقالعاده‌ای در رفع عطش و تشنگی دارد؛ این مسئله بی ارتباط نیست با شیوه زندگی عشایری این مردمان که بیشتر در تقسیم وضایف زنان مسئول تأمین آب خانوار و رفع تشنگی بوده‌اند.[۴۵] یاوریان (محقق لر) معتقد است گلونی از واژه «گلبندی» با تبدیل حرف «ب» به «و» و حذف حرف «د» گرفته شده‌است و به نوعی پارچه ابریشمی رنگین اطلاق می‌شود.[۴۶]

دهخدا در وصف گلبندی می‌نویسد:[۴۷][۴۸]

نوعی از جامه‌های رنگین که به هندی باندهنو گویند.

نظام دست غیب به در بیت زیر به زیبایی این پارچه اشاره می‌کند:[۴۹]

همچو گلبندی که تا افتد گلی بندد بجاداغ دیگر می‌نهم یک داغ چون بهتر کنم

ملا مفید بلخی در بیت زیر به این پارچه اشاره کرده‌است:[۵۰]

اگرترا سر آرایش است چون طاووس لباس گلبدن داغ می‌توان پوشید

میریحیی شیرازی نیز در بیت زیر نام این پارچه را برده‌است:[۵۱]

هوایش کار پوشش مختصر کردچو گلبن گلبدن باید به برکرد.

علی قوبادی محقق و شاعر لک اشاره می‌کند که گلونی در بین گوران و کلهر و… با نام GOllWENI=گوڵوه‌نی موجود می‌باشد؛ چیزیکه بیشتر جالب توجه و بررسی است این مسئله می‌باشد که در بین لرهای کوچک گیاهی با این نام وجود خارجی ندارد و برای گیاه «گلونی» در بین لرهای کوچک معادلی بدور از ریشه معنایی گلونی که در گویشهای متفاوت کردی مصداق داشت به نام Pênume=پێنومه را دارا می‌باشند.[۵۲]

توصیف[ویرایش]

در زبان لُری گلونی به گونه‌ای از سربند یا روسری چهارگوش که معمولاً از جنس ابریشم با نقش‌های سنتی است گفته می‌شود. این پوشش، بخشی از پوشاک مردم لر است که زنان لُر به طرز خاصی به سر می‌کنند[۱۳][۱۴] و دختران نسل جدید از نوع کوچک آن به عنوان روسری استفاده می‌کنند. این روسری یکی از سوغات‌های لرستان است. این سربند در گذشته در لباس مردان هم به کار می‌رفت و به طور کلی سربند و دستار از زمان مادها و هخامنشیان در لباس مردان و زنان منطقه ایران استفاده می‌شد.[۵۳][۵۴]گُلوَنی (Golvani) نوعی سربند است که از واژه «گلبندی» با تبدیل حرف «ب» به «و» و حذف حرف «د» گرفته شده‌است و به نوعی پارچه ابریشمی رنگین اطلاق می‌شود.[۵۵] علیمردان عسکری عالم در کتاب ادبیات شفاهی قوم لُر، گُلوَنی را دستمال بزرگ ابریشمی و رنگارنگی می‌داند که ویژه سربند زنان جوان و دختران لُرستانی است. گاهی مردان هم از آن به عنوان سربند استفاده می‌کنند و آن را دور کلاه نمدی می‌پیچند. کَت و گلونی به همراه شال و ستره از لباس‌های سنتی و محلی لرستان است.[۵۶] در کتاب لُرها هم، به جوه یا جوما اشاره شده‌است و گفته شده که زنان لُر، جامه‌ای بلند می‌پوشند به نام جوه یا جوما که روی آن پیراهنی چاک‌دار و چین‌دار قرار می‌گیرد. آنان سربندی دستار مانند دارند که موها را با آن می‌پوشانند. پوشاک زنان لُر شاد و روشن است و با مهره‌های شیشه‌ای، سکه‌ها و منجوق‌ها تزئین می‌شود.[۵۷] سعید شادابی در کتاب خود به نام فرهنگ مردم لرستان در بخش مربوط به لباس عروس و پوشش زنان عشایر به سرون (Sarvan) اشاره کرده‌است که همان حجاب و پوشش موهای سر و گیسوان عروس به وسیله چارقدهای ظریف و نازک گلدار ابریشمی در رنگ‌های مختلف است. این پوشش به نحو خاصی است زیرا سر عروس را با چند تخته از این چارقدها می‌پوشانند و دنباله آنها را از پشت سر آویزان می‌کنند. همان‌جا توضیح داده شده‌است که گلونی همان سرون‌های رنگی هستند و چارقدهای ساده و بزرگتر که حاشیه‌های رنگی دارد و ریشه دار هستند کت (Kat) نام دارد.[۵۸] در گزارش مردم نگاری شهرستان الشتر آمده‌است که زنان مسن گلونی‌های سیاه به سر می‌کرده‌اند و زنان جوان رنگهای سبز، قرمز، نارنجی، آبی و … را به سر می‌بستند.[۵۹] رشیدی مفرد در گزارش مردم نگاری دورود در بخش سرپوش زنان به «چار گلونی» اشاره می‌کند و می‌نویسد که چارگلونی عبارت است از چهار عدد روسری ابریشمی چهار گوش به ضلع تقریبی ۵/۱ متر و با رنگ زمینه مشکی و حاشیه‌های قرمز، آبی و سبز که زنان مسن و جا افتاده آنها را به هم دوخته و روی سر می‌بستند. لازم است ذکر شود که به شکل کلی بستن سرپوش‌های فوق بر روی سر، سرون sarvan یا ساوه sâwa می‌گویند.[۶۰]گلونی در واقع نوعی تَرهٔ (tarā)[با کدام معنی؟] رنگین است که زنان لر در مراسمات جشن و سرور آن را روی تره معمولی می‌بندند.[۹] این روسری امروزه به نماد قوم لر بدل شده‌است.[۶۱] و ونی که گیاهیست با خاصیت رفع تشنگی در سربند زنان کرد نقش بسته زیرا که اینان با حمل ظروف کوزه‌ای و سفالین در دست و بر سر مسئول تأمین آب خانوار بوده‌اند و همانند گل ونی تشنگی خانواده را بر طرف نموده‌اند از این رو گلونی را نماد زندگی، بخشندگی و پاکی زنان کرد می‌دانند.[۶۲] لباس‌های کردی از جمله گلونی بر اساس طبیعت طراحی شده‌اند.[۶۳]

تاریخچه گُلوَنی[ویرایش]

این سربند در گذشته در لباس مردان هم به کار می‌رفت و به طور کلی گفته می‌شود که سربند و دستار «پوششی با سه هزار سال قدمت» است و از زمان مادها و هخامنشیان در لباس مردان و زنان ایران‌زمین استفاده می‌شد. به گفته عطا حسن پور، باستان‌شناس، «بر اساس بیان مورخانی چون هرودت ریشه سربند گلونی به دوره هخامنشیان و دوره ماد برمی‌گردد. براساس شواهد و نوشته‌های تاریخی، سربند از اجزای لباس‌های ایرانی همه ایرانیان، وابسته به آن و جدایی ناپذیر است. دیاکونوف روسی در کتاب تاریخ ماد، پوشش ایرانی را توصیف می‌کند و سربند را در مورد زن و مرد ایرانی، هر دو به کار می‌برد. وجود دستاری به دور سر در نقش برجسته‌های تاریخی تأیید می‌شود. در دوران میلادی و حتی پیش از مادها هم زنان و هم مردان دستار یا همان سربند بر سر دارند. در سالنامه‌های آشوریان نیز می‌بینیم که این دستار هم بر سر زنان و هم بر سر مردان وجود دارد و در توصیف اقوام زاگرس، آشوریان، عیلامی‌ها و مادها از این سربند یاد می‌شود و در میان نقش برجسته‌های به جامانده این سربند به وضوح دیده می‌شود. ریشه این روسری به زمان ساسانیان و زنان آشوری بر می‌گردد.[۶۴][۶۵][۶۶]در حفاری گورستان سه هزار ساله باباجیلان (باباجان) در غرب شهرستان دلفان انگشتری پیدا شده که روی انگشتر انسانی دوبال از دل خورشیدی بیرون آمده که کفش مادی و شلوار مادی و باشلوق مادی که شبیه مقنعه‌های امروزی بر سر دارد که کلاهی روی آن قرار دارد و دور کلاه دستاری شبیه به گلونی امروزی قرار دارد.[۶۷]

در همان مصاحبه عطا حسن‌پور می‌گوید: «مثلاً در حفاری گورستان عصر آهن (سه هزار ساله) باباجیلان در غرب شهرستان دلفان، دامنه کوه سرکشتی انگشتر مفرغی‌ای به دست آمد که به جای نگین آن، نقش‌کنده‌ای وجود داشت. این نقش‌کنده، نقش یک انسان با دو بال است که از دل خورشید بیرون می‌آید. این نماد را در فرهنگ پیش از تاریخ، با عنوان فَروَهَر یا همان «انسان خدای‌گونه» می‌شناسیم. این نماد شکلی روحانی دارد و لباس بر تن دارد. با نمادشناسی انجام شده روی اندام این نقش، کفش مادی، شلوار مادی و باشلوق مادی یعنی سربندی که مانند کلاه دور سر قرار می‌گیرد مشخص شده‌اند. این سربند همچون مقنعه‌های امروزی گوش، گردن و سینه را می‌پوشاند. روی این باشلوق مادی، کلاهی قرار دارد و دور کلاه دستاری شبیه گلونی‌های امروزی قرار گرفته‌است. این نماد یکی از قدیمی‌ترین نمادها در لرستان به‌شمار می‌آید و در مجموع مرد را با جنبه الوهیت او و دستاری به سر آن هم شبیه گلونی نشان می‌دهد. همچنین چندین نمونه مفرغ‌های دیگر در لرستان به دست آمده‌است که تصاویر مرد و همچنین زن را با سربند و دستار نشان می‌دهد و بیشتر مورخان در توصیف‌هایشان از پوشش اقوام ایرانی به این دستار یا همان سربند اشاره واضح و مشخص داشته‌اند. در دوره‌های متاخر نیز کاربرد گُلوَنی شکل رایج‌تری پیدا می‌کند و به عنوان مثال در در دوره قاجار در عکس‌های گرفته شده مردان با پوشش گُلوَنی دیده می‌شوند. مردان گلونی را دور «شو کلاو» یا همان کلاه لریانی مرسوم در منطقه لرستان می‌بستند و به گاه مهمانی یا جنگ، به منظور تزیین یا نگهدارنده کلاه از آن استفاده می‌کرده‌اند. در نقش آناهیتا بر روی یک پلاک گچبری در محوطه برزقباله لرستان، آناهیتا درست مانند زنان لر، سربندی به دور سر بسته‌است و گیسوان بافته و طناب پیچش از زیر آن هویداست. همچنین در دوران ساسانی نمونه‌ای از سربند دیده می‌شود که بسیار شبیه گلونی امروزی لرستان است.»[۵۳] در گزارش مردم نگاری خرم‌آباد نیز به پوشیدن گلونی توسط مردان هم اشاره شده‌است و از آن به صورت سرپوشی از جنس ابریشم یاد شده که مردان در مراسم شادی و سرور روی کلاه نمدی به دور سر می‌پیچیدند.[۵۴] علاوه بر کاربرد گلونی به عنوان پوششی برای بانوان، مردان به ویژه لک زبان‌ها از گلونی به عنوان معرفی و نشان اصالت خود در جشن‌ها یا در جنگ‌ها استفاده می‌کردند.[۶۸]

علی قوبادی محقق کوهدشتی اشاره می‌کند که از دیرباز نامگذاری هر مکان، کالا، صنعت و داشته‌ای بنابر زبان و گویش خاستگاه اصلی و اولیه آن بوده‌است همچنانکه نام اکثریت غریب به اتفاق اماکن و گل و گیاه‌های هر منطقه‌ای بنابر گویش و زبان معیار آن منطقه تعریف شده‌است و با گذران از مرز منطقه‌ای به منطقه دیگر اسامی بنابر زبان مردمان آن دیار دچار تغییرات نهادی شده و می‌شوند؛ و از جایی که در بین لرهای بزرگ سربند گلونی وجود ندارد و پوشش دیگری به نام مینا دارند هرچه از مناطق مرکزی زاگرس بیشتر به سمت جنوب می‌رویم و به مناطق لربزرگ نزدیکتر و از مناطق هم‌مرز با کردهای لک و کردهای فیلی دور تر می‌شویم این تغییر پوشش را بیشتر احساس می‌کنیم.[۶۹]

روزِ گُلوَنی[ویرایش]

بر اساس یک ایده، به همت جمعی از دختران خرم‌آبادی، روز ۲۶ اردیبهشت به عنوان روز روسری لُری نام‌گذاری شده‌است. قرار است هر ساله در بهار و تا ۲۶ اردیبهشت دختران لُر با به سر کردن روسری لُری، این پوشش اصیل و زیبا را را به دیگران معرفی کنند. در روز ۲۶ اردیبهشت ۱۳۹۳ هم برنامه ویژه‌ای در خرم‌آباد برگزار می‌شود که اطلاع‌رسانی خواهد شد. بسیاری از دختران لُر اعم از معلمان، استادان، روزنامه‌نگاران، دانشجویان و فعالان فرهنگی جزو حامیان این حرکت هستند[۷۰]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. رشیدی مفرد، ناهید. گزارش تکمیلی مردم نگاری شهرستان الشتر. پژوهشکده مردم شناسی اداره کل میراث فرهنگی و گردشگری و صنایع دستی استان لرستان، تیر - مرداد ۱۳۸۵. 
  2. صفحه ۹۸۹ فرهنگ کیانی
  3. https://commons.wikimedia.org/wiki/File:گلونی.jpg
  4. http://rigakurdistan.ir/postID=4833/سیری-در-جایگاە،-ریشە-شناسی-و-تجزیە-و-تحل
  5. http://sassanids.com/گُلوَنی-زنده-می-شود/
  6. http://www.tabnak.ir/fa/news/500772/پاسداشت-روسری-زنان-لر-با-جشن-گلونی
  7. سارا شرفی، گزارشی از تحقیقات باستان‌شناسی در دلفان، پژوهشکده مردم شناسی اداره کل میراث فرهنگی و گردشگری و صنایع دستی استان لرستان|سال= بهمن - اسفند ۱۳۸۹
  8. «CLOTHING xxv. Clothing of the Baḵtīārīs and other Lori speaking tribes». دانشنامه ایرانیکا، ۲۵ اکتبر ۲۰۱۱. بازبینی‌شده در ۸ مارس ۲۰۱۵. 
  9. ۹٫۰ ۹٫۱ ۹٫۲ برازنده کار, هما. رنسانس در پوشش‌های مردم ایران از دیرباز تا کنون. نشر کتاب, 2017. ISBN ‎0692799567. 
  10. ۱۰٫۰ ۱۰٫۱ تب تند شبکه‌های اجتماعی برای روسری 3000 ساله - خبرگزاری مهر
  11. «گُلوَنی» نماد حجاب و عزت زنان قوم لُر با قدمتی ۳ هزار ساله - خبر گزاری تسنیم
  12. پاسداشت روسری زنان لر با جشن «گلونی» - تابناک
  13. ۱۳٫۰ ۱۳٫۱ پهلوانی، لیلا. مستندنگاری البسه محلی لرستان. اداره کل میراث فرهنگی و گردشگری و صنایع دستی استان لرستان – معاونت صنایع دستی، بهار ۱۳۹۲. 
  14. ۱۴٫۰ ۱۴٫۱ قائدرحمت. عیسی. 1393. لباس لرهای فیلی.انتشارات مطیع. 135 صفحه
  15. 26 اردیبهشت روز گلونی - تبیان
  16. گلونی، سربند زیبای بانوان لُر +عکس - پرتال خبری برترین‌ها
  17. گلونی سنتی ۳۰۰۰ ساله - ایانا
  18. http://www.598.ir/fa/news/126285/لباس-کردی-پوششی-کهن-با-حجاب-کامل‌-تصاویر
  19. http://www.hawzah.net/fa/Magazine/View/3992/8035/105637/لباس-زنان-کرمانشاهی-قدمتی-به-بلندای-تاریخ
  20. پ. ا. اندروز (1382)؛ لباس کردی کرمانشاه، ترجمهٔ پیمان متین، تهران: امیرکبیر، ص278
  21. http://www.akabanoo.com/article/akadaneshha/ainha-marasem-iran-word/news201743019595058302.html
  22. http://ostani.hamshahrilinks.org/Print?itemid=289188
  23. http://www.farsnews.com/newstext.php?nn=13920129000827
  24. http://yazdbanoo.ir/-/لباس-کردی؛-پوششی-کهن-با-حجاب-کامل‌-تصاویر
  25. http://www.isna.ir/news/8605-10259.58528/لباس-هاي-كردي-براساس-طبيعت-طراحي-مي-شوند
  26. http://www.mehrnews.com/news/2049276/حفظ-پوشش-کردی-نشان-اصالت-فرهنگی-باید-بیش-از-این-به-فکر-حفظ-اصالت
  27. http://sassanids.com/گُلوَنی-زنده-می-شود/
  28. http://www.mehrnews.com/news/2407461/تب-تند-شبکه-های-اجتماعی-برای-روسری-3000-ساله
  29. http://www.hawzah.net/fa/Magazine/View/3992/8035/105637/لباس-زنان-کرمانشاهی-قدمتی-به-بلندای-تاریخ
  30. پ. ا. اندروز (1382)؛ لباس کردی کرمانشاه، ترجمهٔ پیمان متین، تهران: امیرکبیر، ص278
  31. صفحه ۹۸۹ فرهنگ کیانی
  32. https://commons.wikimedia.org/wiki/File:گلونی.jpg
  33. «گُلوَنی» نماد حجاب و عزت زنان قوم لُر با قدمتی ۳ هزار ساله - خبر گزاری تسنیم
  34. http://www.hawzah.net/fa/Magazine/View/3992/8035/105637/لباس-زنان-کرمانشاهی-قدمتی-به-بلندای-تاریخ
  35. پ. ا. اندروز (1382)؛ لباس کردی کرمانشاه، ترجمهٔ پیمان متین، تهران: امیرکبیر، ص278
  36. http://www.akabanoo.com/article/akadaneshha/ainha-marasem-iran-word/news201743019595058302.html
  37. http://shooshmall.com/blog/لباس-سنتی-کرد؛-آمیزه-ای-از-رنگ-و-زیبایی/
  38. http://yazdbanoo.ir/-/لباس-کردی؛-پوششی-کهن-با-حجاب-کامل‌-تصاویر
  39. http://ostani.hamshahrilinks.org/Print?itemid=289188
  40. http://www.isna.ir/news/8605-10259.58528/لباس-هاي-كردي-براساس-طبيعت-طراحي-مي-شوند
  41. کریم کیانی کولیوند، فرهنگ کیان (فرهنگ و واژه‌نامه لکی)،انتشارات زرین، ۱۳۹۱
  42. سارا شرفی، گزارشی از تحقیقات باستان‌شناسی در دلفان، پژوهشکده مردم شناسی اداره کل میراث فرهنگی و گردشگری و صنایع دستی استان لرستان|سال= بهمن - اسفند ۱۳۸۹
  43. کریم کیانی کولیوند، فرهنگ کیان (فرهنگ و واژه‌نامه لکی)،انتشارات زرین، ۱۳۹۱
  44. کریم کیانی کولیوند، فرهنگ کیان (فرهنگ و واژه‌نامه لکی)،انتشارات زرین، ۱۳۹۱
  45. http://rigakurdistan.ir/postID=4833/سیری-در-جایگاە،-ریشە-شناسی-و-تجزیە-و-تحل
  46. یاوریان، اکبر. واژه‌نامه لری. افلاک، ۱۳۸۵، صفحه ۶۱۷. 
  47. گلبند - لغتنامه دهخدا
  48. گلبندی - لغتنامه دهخدا
  49. گلبندی - لغتنامه دهخدا
  50. گل بدن - لغتنامه دهخدا
  51. گل بدن - لغتنامه دهخدا
  52. http://rigakurdistan.ir/postID=4833/سیری-در-جایگاە،-ریشە-شناسی-و-تجزیە-و-تحل
  53. ۵۳٫۰ ۵۳٫۱ آتوسا رحمتی. «تب تند شبکه‌های اجتماعی برای روسری ۳۰۰۰ ساله». مجله مهر، ۳۰ فروردین ۱۳۹۳. بازبینی‌شده در ۵ اردیبهشت ۱۳۹۳. 
  54. ۵۴٫۰ ۵۴٫۱ رشیدی مفرد، ناهید. گزارش تکمیلی مردم نگاری شهرستان خرم‌آباد. پژوهشکده مردم شناسی اداره کل میراث فرهنگی و گردشگری و صنایع دستی استان لرستان، مرداد - شهریور ۱۳۸۵. 
  55. یاوریان، اکبر. واژه‌نامه لری. افلاک، ۱۳۸۵، صفحه ۶۱۷. 
  56. عسکری عالم، علیمردان. ادبیات شفاهی قوم لُر. آرون، ۱۳۸۸، صفحه ۸۱. 
  57. ابراهیمی، معصومه. لُرها. مرکز پژوهش‌های فرهنگی مؤسسه انتشارات امیرکبیر، ۱۳۸۵. 
  58. شادابی، سعید. فرهنگ مردم لرستان. افلاک، ۱۳۷۷ صفحات ۱۰۱ و ۱۰۲. 
  59. رشیدی مفرد، ناهید. گزارش تکمیلی مردم نگاری شهرستان الشتر. پژوهشکده مردم شناسی اداره کل میراث فرهنگی و گردشگری و صنایع دستی استان لرستان، تیر - مرداد ۱۳۸۵. 
  60. رشیدی مفرد، ناهید. گزارش تکمیلی مردم نگاری شهرستان ذورود. پژوهشکده مردم شناسی میراث فرهنگی لرستان، تابستان ۱۳۸۲. 
  61. «گُلوَنی» نماد حجاب و عزت زنان قوم لُر با قدمتی ۳ هزار ساله - خبرگزاری تسنیم
  62. http://rigakurdistan.ir/postID=4833/سیری-در-جایگاە،-ریشە-شناسی-و-تجزیە-و-تحل
  63. http://www.isna.ir/news/8605-10259.58528/لباس-هاي-كردي-براساس-طبيعت-طراحي-مي-شوند
  64. http://www.mehrnews.com/news/2049276/حفظ-پوشش-کردی-نشان-اصالت-فرهنگی-باید-بیش-از-این-به-فکر-حفظ-اصالت
  65. http://sassanids.com/گُلوَنی-زنده-می-شود/
  66. http://www.mehrnews.com/news/2407461/تب-تند-شبکه-های-اجتماعی-برای-روسری-3000-ساله
  67. سارا شرفی، گزارشی از تحقیقات باستان‌شناسی در دلفان، پژوهشکده مردم شناسی اداره کل میراث فرهنگی و گردشگری و صنایع دستی استان لرستان|سال= بهمن - اسفند ۱۳۸۹
  68. https://www.tasnimnews.com/fa/news/1393/02/08/352691/گلونی-معرف-فرهنگ-ناب-و-چندهزارساله-لرستان-است
  69. http://rigakurdistan.ir/postID=4833/سیری-در-جایگاە،-ریشە-شناسی-و-تجزیە-و-تحل
  70. «گُلوَنی» نماد حجاب و عزت زنان قوم لُر با قدمتی ۳ هزار ساله - خبر گزاری تسنیم