کنگاور

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
کنگاور
کنگاوور،که‌نگه‌وه‌ر
[[پرونده:
IranKangavarAnahitaTempelanlage2.jpg
IranKangavar.jpg
IranKangavarAnahitaTempelanlage1.jpg
Tavakkol Bath 2018-04-01 15.jpg
Kingavar1 by Eugène Flandin.jpg
|250px]]
کشور ایران
استانکرمانشاه
شهرستانکنگاور
بخشمرکزی
نام(های) پیشینکنکوبار؛ قصرالصوص[۱][۲][۳]
سال شهرشدن۱۳۳۵[۴]
مردم
جمعیت۵۳٬۴۴۹ نفر در سال ۱۳۹۰[۵]
جغرافیای طبیعی
مساحت۸۸۴۵۰۰ متر مربع
ارتفاع۱۴۵۷ متر
اطلاعات شهری
ره‌آوردخربزه باروتی،تفتان و اوفاق،بستنی، بڕساق ، پەپکە
شناسهٔ ملی خودرو ایران ۲۹ ص

کنگاور (به کردی: که‌نگه‌وه‌ر) نام شهری در استان کرمانشاه است که در شرقی‌ترین قسمت این استان قرار گرفته و مرکز بخش مرکزی شهرستان کنگاور است. معبد آناهیتا که یک بنای فاخر سنگی است، در شهر کنگاور قرار دارد.[۶]

نام[ویرایش]

نام این شهر از واژه پارسی کَنگ گرفته شده است که به معنای عمارت خوب و باشکوه است، احتمالا این نام با وجود معبد آناهیتا در این شهر مرتبط باشد.[۷]

پیشینه[ویرایش]

کنگاور توسط ایزیدور خاراکسی در قرن اول پس از میلاد با نام کنکوبار(Konkobar- به یونانی : Κογκοβάρ ) در استان باستانی اکباتانا از نواحی ماد ذکر شده است.امروزه این شهر بیشتر به خاطر بقایای باستان شناسی بنای ترکیبی به سبک ساسانی و هخامنشی شناخته می شود.[۸] در طول قرن 19 و آغاز قرن 20، ویرانه های باستانی به عنوان منبعی برای مصالح ساختمانی برای شهر در حال گسترش مورد استفاده قرار گرفتند. کاوش برای اولین بار در سال 1968 آغاز شد، در آن زمان "ساختار بزرگ با ستون های بزرگ آن که بر روی یک سکوی بلند سنگی قرار گرفته اند"[۹] با نظر ایزیدور از چاراکس مرتبط شده بود که به "معبد آرتمیس" اشاره می کند. ( ایستگاه های اشکانی 6) در "کنکوبار" در ماد سفلی ، در مسیر تجارت زمینی بین شام وهندوستان _ ارجاعات به آرتمیس در ایران عموماً به آناهیتا تعبیر می شود و بنابراین «معبد آرتمیس» ایزیدور به عنوان اشاره ای به معبد آناهیتا درک شد..[۱۰]

حکومت این شهر در زمان قاجار به ساری‌اصلان سپرده شد. عمارت ساری‌اصلان در مرکز شهر کنگاور همچنان پا بر جا است.[۱۱][۱۲]

موقعیت کنگاور در نقشه کردستان در 1865-1869 - هاینریش کیپرت

مردم شناسی[ویرایش]

اقوام[ویرایش]

بیشتر مردم شهرستان کنگاور از قوم کُرد می‌باشند. همچنین برخی از مردمان شهرستان کنگاور از قوم لر می‌باشند. در سده‌های اخیر، تعدادی ترک‌زبان از نواحی مجاور نیز به این شهرستان کوچ کرده‌اند.[۱۳] علاوه بر آن برخی از ایلات لک نیز در بخش‌های پیرامونی شهرستان کنگاور سکونت دارند.[۱۴]

زبان[ویرایش]

مردم شهر کنگاور به زبان های فارسی و کُردی با گویش کرمانشاهی(با لهجه مخصوص شهرهای کنگاور و صحنه) و لکی صحبت می‌کنند؛[۱۵][۱۶][۱۷][۱۸][۱۹] و در بعضی از روستاها و بخش‌های شهر کنگاور، لری و ترکی نیز به صورت عمومی متداول است.[۲۰] همچنین ایلات لک ساکن کنگاور و بخش‌های پیرامونی آن به زبان لکی تکلم می‌کنند.[۲۱]

کنگاور در سفرنامه‌ها[ویرایش]

موسیو اولویه جهانگرد فرانسوی در هشتم ژوئن سال ۱۹۷۶ از کنگاور دیدن می‌کند و می‌نویسد:

بعد از هفت ساعت راه، در کنگاور فرود آمدیم. کنگاور دهی بسیار آباد و با جمعیت زیاد بود در مابین دره‌ای افتاده که آب وافری در آن جاری بود. جلگه در جانب جنوبی ده بود، بسیار وسیع و زیاد خضب (سرسبز) و معمور (آبادان) بود.[۲۲]

آثار تاریخی[ویرایش]

شهر کنگاور از جمله شهرستان‌های تاریخی و با پیشینه استان کرمانشاه است که آثار تاریخی و باستانی ارزشمندی را در خود جای داده‌است، که مهم‌ترین آن‌ها عبارت اند از:[۲۳][۲۴]

جغرافیای طبیعی[ویرایش]

  • رودخانه سراب کنگاور
  • چشمه عبدل
  • چشمه هندی آباد
  • چشمه دار صیفور[۲۵]

نگارخانه[ویرایش]

جستارهای وابسته[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. ایرج افشار سیستانی (۱۳۷۱)، کرمانشاهان و تمدن دیرینه آن؛ ج۲ (چاپ انتشارات زرین)، ص ۱۵۸۱.
  2. علیرضا خزایی (۱۳۹۸)، «کنگاور، شهر آب و سنگ» ،هفته نامه امُرداد، شماره ۴۲۲، ص۸.
  3. آبراهام ویلیام جکسون، سفرنامه جکسون (ایران در گذشته و حال)، ترجمه منوچهر امیری و فریدون بدره ای، (تهران:انتشارات خوارزمی، ۱۳۵۲)رویه ۲۸۰.
  4. «بانک اطلاعات تقسیمات کشوری». وبگاه رسمی وزارت کشور ایران. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۴ ژوئیه ۲۰۱۴. دریافت‌شده در ۲۶ مرداد ۱۳۹۲.
  5. «نتایج سرشماری سال ۱۳۹۰». معاونت برنامه‌ریزی استانداری خراسان جنوبی (به نقل از مرکز آمار ایران). ۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲. بایگانی‌شده از اصلی در ۲ اکتبر ۲۰۱۲. دریافت‌شده در ۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲.
  6. «آشنایی با معبد آناهیتای کنگاور - کرمانشاه». همشهری آنلاین. ۲۰۰۹-۰۴-۰۷. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۱۱-۳۰.
  7. وجه تسمیه شهرهای ایران - ص ۱۲۲ - محمدرضا قدکساز.
  8. "Konkobar (Kangavar)". Archived from the original on 2015-03-25. Retrieved 2020-03-26.
  9. Kawami 1987‏:‎326.
  10. Kleiss 2005.
  11. «فرکانس موج جوونی به کرمانشاه رسید». radiojavan.ir. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۱۱-۳۰.
  12. علیرضا خزایی (۱۳۹۸)، «کنگاور، شهر آب و سنگ» ،هفته نامه امُرداد، شماره ۴۲۲، ص۸.
  13. ایرج افشار سیستانی (۱۳۷۱)، کرمانشاهان و تمدن دیرینه آن؛ ج۲ (چاپ انتشارات زرین)، ص ۱۵۸۳.
  14. علیرضا خزایی (۱۳۹۸)، «کنگاور، شهر آب و سنگ» ،هفته نامه امُرداد، شماره ۴۲۲، ص۸.
  15. آیت محمدی. سیری در تاریخ سیاسی کرد. ا نتشارات پرسمان. ۱۳۸۲
  16. گردشگری استان کرمانشاه، بازدید: فوریه ۲۰۰۹.
  17. ایل کلهر در دوره مشروطیت، علیرضا گودرزی انتشارات کرمانشاه، ۱۳۸۱
  18. «کنگاور». استانداری کنگاور. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۰ سپتامبر ۲۰۱۴.
  19. http://kermanshah.irib.ir/-/کنگا-3
  20. ایرج افشار سیستانی (۱۳۷۱)، کرمانشاهان و تمدن دیرینه آن؛ ج۲ (چاپ انتشارات زرین)، ص ۱۵۸۳.
  21. علیرضا خزایی (۱۳۹۸)، «کنگاور، شهر آب و سنگ» ،هفته نامه امُرداد، شماره ۴۲۲، ص۸.
  22. سفرنامه موسیو اولویه،. اطلاعات. ص. ۴۷.
  23. ایرج افشار سیستانی (۱۳۷۱)، کرمانشاهان و تمدن دیرینه آن؛ ج۱ (چاپ انتشارات زرین)، صفحات ۶۴۹–۶۹۴.
  24. علیرضا خزایی (۱۳۹۸)، «کنگاور، شهر آب و سنگ» ،هفته نامه امُرداد، شماره ۴۲۲، ص۸.
  25. «تصاویر | جلوه پاییزی کنگاور». همشهری آنلاین. ۲۰۲۰-۱۱-۰۹. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۷-۰۴.

منابع[ویرایش]

  • ایرج افشار سیستانی (۱۳۷۱)، کرمانشاهان و تمدن دیرینه آن؛ مجموعه ۲ جلدی (چاپ انتشارات زرین).
  • علیرضا خزایی (۱۳۹۸)، «کنگاور، شهر آب و سنگ» ،هفته نامه امُرداد، شماره ۴۲۲، ص۸.
  • محمدحسین شیریان (دی ۱۳۹۲تاریخ مطبوعات استان کرمانشاه، کرمانشاه: اداه کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان کرمانشاه، شورای پژوهشی، ص. ۵۲۲، شابک ۹۷۸-۹۶۴-۰۴-۹۴۸۵-۱
  • ایرانویچ، دکتر بهرام فره وشی، انتشارات دانشگاه تهران
  • لغت‌نامه دهخدا، عتی اکبر دهخدا
  • دیار شهریاران، دکتر احمد اقتداری، انجمن آثار ملی، صص ۹۷۹–۹۹۳ – ۹۹۶ – ۱۰۱۸
  • جستار دربارهٔ مهر و میترا، محمد مقدم، هیرمند، صص۲۹–۳۰
  • برهان قاطع، محمدحسین بن خلف تبریزی
  • اوستا، آبان یشت، کرده‌های ۱۰۱–۱۰۲و۶۴ – ۷۸–۱۲۶ تا ۱۲۹و۱۲۳ و ۱۹۸و۱۱–۱۳ – ۲۰
  • خاتون هفت قلعه، دکتر محمدابراهیم باستانی پاریزی
  • معجم البلدان نوشته: یاقوت حموی
  • ای همه مهر و صفا کنگاور،نشر هانی،همدان، نوشته: بیژن شهرامی
  • تذکره شعرای کنگاور،نشر نور علم،همدان،نوشته ابوالفاضل مرآتی
  • مختصات و ارتفاع
  • اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: ۱۳۸۳.