حسین حزنی مکریانی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
حسین حزنی مکریانی
Damaw Hûsênê Mukriyanî.jpg
زادهٔ۱۹۸۰ میلادی
روستای اینچکه از توابع سقز
درگذشت۱۹۴۳ میلادی
بغداد
آرامگاهاربیل
ملیتکرد ایرانی
دیگر نام‌هاحسین سید عبدالطیف
پیشهمورخ و روزنامه‌نگار
کارهای برجستهتأسیس اولین چاپخانه آثار کردی

حسین سید عبدالطیف مشهور به حسین حزنی مکریانی و متخلص به داماو (۱۸۸۳–۱۹۴۳) روزنامه‌نگار و تاریخ‌نویس کرد است که در روستای اینچکه در سقز، کردستان متولد شده‌است. او برادر ناتنی عبدالرحمان لطیف اسماعیل مشهور به گیو موکریانی می‌باشد.[۱][۲]

زندگی‌نامه[ویرایش]

حزنی در روستای اینچکه در شهر سقز دیده به جهان گشود و دوران کودکی خود را در این روستا و روستای بغده‌کندی سپری نمود. شجره نامه حزنی مکریانی عبارتست از: حسین فرزند عبدالطیف، فرزند شیخ اسماعیل، فرزند شیخ عیسی فرزند شیخ لطیف خزایی از طایفه پیر خزایی. وی دوران کودکی و نوجوانی را در روستاهای ئینچکه و بغده کندی و سپس شهرهای اطراف سپری کرد، پدرش را در کودکی از دست داد و مادرش (که سلما نام داشت) بعداً با شخص دیگری ازدواج کرد و به مهاباد مهاجرت کردند و صاحب فرزندی دیگر شد و او همان عبدالرحمان لطیف اسماعیل یا گیو مکریانی بود.[۳] از آغاز جوانی به مسایل کردشناسی و تحقیق دربارهٔ زبان و ادبیات کردی و روزنامه‌نگاری علاقه‌مند بود.[۴] برای ادامه تحصیل به عراق رفت و برای نخستین بار سال ۱۹۱۵ در حلب، چاپخانه کردستان را دایر کرد و شروع به انتشار تاریخ و ادب کردی کرد. پس از آن در سال ۱۹۲۵ به رواندوز می‌رود و در آنجا چاپخانه زاری کرمانجی را تأسیس می‌کند. سال ۱۹۴۳ به بغداد تبعید شد و تا آخر عمر در آنجا زندگی کرد.[۱][۵]

آثار[ویرایش]

  • ئاوڕێکی پاشه‌وه، (نگاهی به گذشته) در ۳ جلد، ۱۹۲۹ تا۱۹۳۰م
  • مێژووی می‌رانی سۆران، ڕواندز ساڵی ۱۹۳۵م.[۶]
  • مێرگهٔ دڵان
  • مێژووی ناودارانی کورد، رواندز، ۱۹۳۴ م
  • خونچهٔ به‌هارستان، چاپ حلب، ۱۹۲۵ م
  • پێشکه‌وتن
  • می‌رانی سۆران
  • کوردستانی موکریان، روانداز ۱۹۳۸ م
  • به‌کورتی هه‌ڵکه‌وتی دێریکی
  • خونچهٔ بهارستان، چاپ حلب، ۱۹۲۵ م
  • لاپه‌ڕه‌یه‌ک له دێریکی کوردستانی موکری
  • مێژووی کورد و نادرشاه له خاکی ئیراندا، رواندز، ۱۹۳۴ م

منابع[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ شرفنامه، میر شرفخان بدلیسی/ ترجمه عبدالرحمن شرفکندی/ چاپ سوم 2006
  2. نگاهی به زندگی استاد «گیو موکریانی»، روزنامه‌نگار و فرهنگ نویس برجسته کُرد
  3. یادی از استاد حزنی مکریانی اولین محقق تاریخ و مبتکر صنعت چاپ کردستان، روداو سقز، ۱۳۹۸
  4. حزنی مکریانی، حسین - راسخون
  5. «زندگی‌نامه حزنی مکریانی». زریان. بایگانی‌شده از اصلی در ۶ اوت ۲۰۱۷. دریافت‌شده در ۱۵ مرداد ۱۳۹۶.
  6. تاریخ امیران سوران، حسین حزنی مکریانی، ترجمه رضا خیری مطلق، وزارت امور خارجه، مؤسسه چاپ و انتشارات - 22 خرداد 1384

پیوند به بیرون[ویرایش]

  • کتاب «چێشتی مجێور»، ماموستا هه ژار.
  • کتاب «تاریخ مشاهیر کرد»، بابا مردوخ روحانی.