محمدعلی سلطانی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
محمدعلی سلطانی
زمینهٔ کاری تاریخ
زادروز ۱۳۳۶
کرمانشاه
لقب پدر تاریخ کرمانشاهان[۱]
پیشه پژوهشگر، تاریخنگار
همسر(ها) فریبا مقصودی
فرزندان سما سلطانی، سها سلطانی
وب‌گاه رسمی http://www.mohammadalisoltani.ir

محمدعلی سلطانی(۱۳۳۶ در کرمانشاه)، نویسندهٔ کردپژوه است که در زمینهٔ ادبیات، تاریخ و ادیان و مذاهب کردستان و به ویژه منطقهٔ کرمانشاه به پژوهش پرداخته‌است. وی در مراکز آموزش عالی به تدریس علوم انسانی می‌پردازد.

محمدعلی سلطانی متولد ۱۳۳۶ خورشیدی در کرمانشاه است. تحصیلات متوسطه را در کرمانشاه به پایان رساند و همزمان با تحصیل متداول، از محضر استادان آن سامان بهره‌مند شد و در نهایت از استاد سید طاهر هاشمی و استاد حاج سیدمحمد شیخ‌الاسلام (استاد ممتاز دانشگاه تهران و شیخ‌الاسلام کردستان) به دریافت گواهی و اجازه رسمی نایل گردید. تحصیلات دانشگاهی را در تهران ادامه داد و به حضور استاد کیوان سمیعی، محقق منصف و مبرز و حکیم آزاداندیش، شاگرد پرآوازه کیوان قزوینی رسید. این تلمذ و حضور سالها ادامه داشت و از افاضات ارزشمند استاد در حوزه ادبیات و عرفان و تصوف و فلسفه اسلامی بهره‌مند شد. اعتماد و عنایت استاد به او سبب شد تا به عنوان وصی فرهنگی، اجازة تنقیح و تصحیح آثار خود را به وی واگذار نماید، وی همزمان در تهران تحصیلات دانشگاهی را تا پایان مقطع دکتری ادامه داد و هم اکنون در شهر تهران به تحقیق و تدریس در مراکز آموزش عالی اشتغال دارد. روزنامه اطلاعات (29 مرداد 1392)

پژوهش در تاریخ ادبیات[ویرایش]

محمدعلی سلطانی در سال ۱۳۶۲ و هنگامی که ۲۶ سال داشت، نخستین پژوهش خود در حوزهٔ ادبیات کردی را با عنوان «مناجات‌های جاویدان ادب کردی» منتشر کرد. وی پس از آن پژوهش‌های خود در این زمینه را ادامه داد و در سال ۱۳۶۴ نخستین مجلد از مجموعهٔ ۶ جلدی «ح‍دی‍ق‍ه س‍ل‍طان‍ی: اح‍وال و آث‍ار ش‍اع‍ران ب‍رج‍س‍ت‍ه ک‍رد و ک‍ردی‌س‍رای‍ان ک‍رم‍اش‍ان از ع‍ه‍د ت‍ی‍م‍وری ت‍ا ع‍ص‍ر ح‍اض‍ر» را به چاپ سپرد. سید محمدطاهر هاشمی بر این مجلد نظارت کرده و بر آن مقدمه نوشته بود.

تاریخ منطقهٔ کرمانشاهان[ویرایش]

محمدعلی سلطانی به پژوهش در زمینهٔ تاریخ و جغرافیای منطقهٔ جنوب کردستان ایران و به‌طور مشخص منطقهٔ کرمانشاه پرداخت و در سال ۱۳۷۰ نتیجهٔ پژوهش و گردآوری‌های خود را در کتابی با عنوان «جغرافیای تاریخی و تاریخ مفصل کرمانشاهان (ب‍اخ‍ت‍ران)» در سه جلد به چاپ رساند. این کتاب بار دوم در سال ۱۳۸۰ برای بار دوم و این بار در ۱۰ مجلد چاپ شد. این مجموعه از سوی جمهوری اسلامی ایران دو لوح تقدیر کتاب سال و پژوهش سال در سطح کشور و از سوی اقلیم کردستان عراق تندیس بلورین آراس دریافت کرده و تاکنون جامع‌ترین کتاب در زمینهٔ تاریخ منطقهٔ کرمانشاه به‌شمار می‌آید.

سلطانی همچنین در زمینهٔ تاریخ معاصر کرمانشاه نیز به گردآوری اسناد و اطلاعات دست زده و در سال ۱۳۷۸ مجموعه‌ای را به نام «اح‍زاب س‍ی‍اس‍ی و ان‍ج‍م‍ن‌ه‍ای س‍ری در ک‍رم‍ان‍ش‍اه از ف‍رام‍وش‌خ‍ان‍ه ت‍ا خ‍ان‍ه س‍ی‍اه: دوره‌ه‍ای ۱–۵ ان‍ت‍خ‍اب‍ات م‍ج‍ل‍س ش‍ورای م‍ل‍ی و ف‍ری‍ادگ‍ران ب‍ر ن‍ظام دی‍ک‍ت‍ات‍وری از ک‍رم‍ان‍ش‍اه» در ۲ مجلد به چاپ رساند.

کار دیگر سلطانی در زمینهٔ تاریخ معاصر کرمانشاه، انتشار کتاب «اسناد نهضت مشروطیت در کرمانشاهان از آرشیو آیت‌الله حاج محمدمهدی کرمانشاهی (فیض مهدوی) لیدرملیون کرمانشاهان» بوده‌است که در سال ۱۳۸۷ از طریق مؤسسه تحقیقات و توسعه علوم انسانی دانشگاه تهران به چاپ رسید.

تاریخ کردستان[ویرایش]

محمدعلی سلطانی علاوه بر پژوهش در تاریخ و ادبیات منطقهٔ جنوب کردستان ایران (کرمانشاه و ایلام)، در رابطه با تاریخ مناطق دیگر کردستان نیز به پژوهش پرداخته‌است. در این رابطه وی به چاپ کتاب‌های «اوض‍اع س‍ی‍اس‍ی اج‍ت‍م‍اع‍ی ت‍اری‍خ‍ی ای‍ل ب‍ارزان‌اسرار بارزان: به انضمام اسرار بارزان - اسماعیل اردلان - ۱۳۲۵ شمسی» (۱۳۸۴) و «نق‍ش ک‍رده‍ا در پ‍اس‍داری از ف‍ره‍ن‍گ و ت‍م‍دن ای‍ران‍ی» (۱۳۸۵) مبادرت ورزیده‌است. وی همچنین کتاب «تاریخ جاف» اثر کریم‌بیگ فتاح‌بیک جاف را به فارسی ترجمه کرده‌است.

پژوهش در آیین یارسان[ویرایش]

سلطانی همچنین در زمینهٔ تاریخ یارسان به پژوهش پرداخته و بررسی خود را در سال ۱۳۷۶ در کتابی با عنوان «ق‍ی‍ام و ن‍ه‍ض‍ت ع‍ل‍وی‍ان زاگ‍رس در (ه‍م‍دان، ک‍رم‍ان‍ش‍اه‍ان، ک‍ردس‍ت‍ان، خ‍وزس‍ت‍ان، آذرب‍ای‍ج‍ان)، ی‍ا (ت‍اری‍خ ت‍ح‍ل‍ی‍ل‍ی اه‍ل ح‍ق)» در ۲ مجلد به چاپ رساند. کتاب اخیر به زبانهای کردی سورانی و ترکی استانبولی ترجمه شده‌است.

خوشنویسی[ویرایش]

محمدعلی سلطانی در زمینهٔ خوشنویسی نیز به تحقیق پرداخته و همچنین در این زمینه در ارتباط با مرتضی نجومی به فراگیری خوشنویسی پرداخت. سلطانی دو مجموعه از آثار نجومی با نام‌های «کیمیای هستی» و «سحر مبین» شامل آثار وی در زمینهٔ خوشنویسی و تذهیب را جمع‌آوری کرده و بر آن‌ها مقدمه نوشته‌است. وی همچنین مدتی عضو هیئت تحریریه فصلنامه هنری «چلیپا» به سردبیری حسین الهی قمشه‌ای بود.

تصحیح اشعار[ویرایش]

محمدعلی سلطانی در زمینهٔ تصحیح و چاپ آثار شاعران کرد نیز فعالیت داشته‌است. وی تاکنون اشعار شاعران کردی سرا مانند شامی کرمانشاهی، پرتو کرمانشاهی، سید یعقوب ماهیدشتی، سید صالح ماهیدشتی، غلامرضاخان ارکوازی و درویش قلی کرندی و همچنین اشعار شاعران فارسی سرای کرد مانند طه‍م‍اس‍ب ق‍ل‍ی‌خ‍ان وح‍دت ک‍رم‍ان‍ش‍اه‍ی و میرزا احمد الهامی کرمانشاهی را تصحیح و منتشر نموده‌است.

دربارهٔ سلطانی[ویرایش]

کتاب یادنامهٔ محمدعلی سلطانی حاوی مقالاتی دربارهٔ وی و آثارش با مشخصات زیر به چاپ رسیده‌است:

  • ارجنامه سلطانی: به‌پاس چهل‌سال تلاش تأثیرگذار و خستگی‌ناپذیر محمدعلی سلطانی پدر تاریخ کرمانشاهان در حوزهٔ کُردپژوهی و کرمانشاه‌شناسی، زیرنظر ابراهیم رحیمی‌زنگنه و خلیل کهریزی، ۲ ج، تهران: سها، ۱۳۹۷.

بزرگداشت[ویرایش]

مراسم تجلیل از محمدعلی سلطانی و فریبا مقصودی عصر روز چهارشنبه ۵ تیر ۱۳۹۸ با عنوان «آئین نکوداشت محمدعلی سلطانی و رونمایی از کتاب ارجنامهٔ سلطانی» به مناسبت روز فرهنگی کرمانشاه از طرف معاونت فرهنگی، هنری و ورزشی شهرداری کرمانشاه با حضور هنرمندان و چهره‌های فرهنگی کرد برگزار شد و طی آن کتاب «ارجنامهٔ سلطانی» نیز معرفی و رونمایی شد. در این مراسم محمدعلی سلطانی انتقاداتی را از وضعیت فرهنگی شهر و استان کرمانشاه و بی‌توجهی به فرهنگ و تاریخ این منطقه از جانب مسئولان به‌طور کلی، و آثار خودش به‌طور خاص مطرح کرد.[۲][۱]

پانویس[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]