سنقر

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
سنقر
سنقر و کلیایی
سنقر بوتون شکیل.jpg
کشور  ایران
استان کرمانشاه
شهرستان سنقر
بخش مرکزی
سال شهرشدن ۱۳۰۹[۱]
مردم
جمعیت ۴۴٬۲۵۶ نفر (۱۳۹۵)[۲]
جغرافیای طبیعی
ارتفاع از سطح دریا ۱٬۶۸۱[۳]
اطلاعات شهری
شهردار صادقی
ره‌آورد تخمه سنقری، کباب سه سیخ سنقری، قالی کلیایی
پیش‌شماره تلفنی ۰۸۳
شناسهٔ ملی خودرو  ایران ق ۲۹[۴]

سُنقُر یکی از شهرهای استان کرمانشاه در غرب ایران است. این شهر در ۸۵ کیلومتری شمال شرقی شهر کرمانشاه و در طول جغرافیایی ۴۷ درجه و ۳۶ دقیقه شرقی و عرض ۳۴ درجه و ۴۷ دقیقه شمالی واقع شده‌است که ارتفاع آن از سطح دریا ۱٬۶۸۱ متر است. سرمای این شهر به حدی بوده‌است که این شهر را به عنوان یکی از تبعیدگاه‌های ایران مبدل کرده بود و سابقاً افرادی به این شهر تبعید می‌شدند.

وجه تسمیه[ویرایش]

امروزه ساکنان سنقر نام شهرشان را در زبان ترکی سنقری «سونگّور» می‌خوانند. سنقر به عقیدهٔ برخی واژه‌ای ترکی و به معنای «مرد» است؛ گویا در زمان سلجوقیان، طایفه‌ای از ترکان به سرپرستی امیر «بای‌سنقر» در این منطقه ساکن شدند و این شهر به نام این امیر سلجوقی خوانده شد. اما به باور برخی دیگر، سنقر واژه‌ای عربی و به معنای گونه‌ای «پرندهٔ شکاری» است.[۵]

مردم[ویرایش]

مردم شهر سنقر به زبان ترکی سنقری سخن می‌گویند[۵][۶][۷][۸][۹] و بیشتر روستاهای اطراف سنقر کرد زبان هستند.[۵][۷][۹] البته وجود روستاهای کرد زبان با نام‌های ترکی این احتمال را تقویت می‌کند که در برخی روستاهای شهرستان سنقر تغییر زبانی (از ترکی به کردی) صورت پذیرفته باشد.بهرحال اکراد مهاجر در اطراف سونگور دیده میشوند و ایل هایی از آنها یکجانشین شده اند . در روستاهای اطراف سکنی گزیده اند.

[۵] در حال حاضر اهالی سنقر به زبان ترکی سنقری یا سونگور تورکجه سی سخن می‌گویند.

زبان ترکی سنقری شاخه‌ای از زبان‌های اغوز است و به زبان‌های ترکی قشقایی و ترکی آینالو نزدیک است. البته این زبان بعضاً به عنوان یکی از گویش‌های زبان ترکی آذربایجانی هم شناخته می‌شود.[۱۰]

جغرافیا[ویرایش]

شهرستان سُنقر و کُلیایی در جلگه همواری واقع شده و اطراف آن را رودخانه، سبزه زار، باغات و بیشه‌زار و کوه‌های دالاخانی (به معنی آشیانه عقاب‌ها) مادیان کوه؛ کمر زرد، بوسوار، زن مرد و… فراگرفته است که تا اواخر تابستان از برف زمستانی پوشیده‌است.

این شهرستان از مناطق، سراب، فعله گری، کلیایی، کیونانات و فارسینج تشکیل شده‌است.

از روستاهای آن سطر، باوله، فارسینج، گردکانه، حسین‌آباد، شمسک، قوریچای، تپه‌رش، یاسراباد (کلبی آباد)، قره تپه، قروه، قیاس آباد، گزنهله را می‌توان نام برد.

شهر سنقر در گذشته دارای شش محله سنتی بوده‌است که نام‌های آن‌ها عبارتند از: پیره سوند، سرچقا، چهاربلاغی، پیره، شهرک امام، ولیعصر، امامزاده. این محله‌ها در گذشته استقلال خاص خود را داشته‌اند.

باغ‌های زیادی در اطراف سنقر وجود دارند که می‌توان به مجموعه باغ‌های انگور اوش‌دیرمان (کلمه ترکی به معنی سه آسیاب)، سراب سنقر و باغ‌های بسیار زیاد دیگری اشاره کرد که زیبایی خاصی به سنقر بخشیده‌اند.

رشته کوه دالاخانی پنجه علی، بوسوار، مادیان کوه از زیباترین قله‌های شهرستان هستند.

تقسیمات کشوری[ویرایش]

  • بخش مرکزی
    • دهستان آب باریک
    • دهستان باوله
    • دهستان سراب
    • دهستان گاورود
    • دهستان پارسینه (فارسینج)
  • بخش کلیائی
    • دهستان آگاهان
    • دهستان سطر
    • دهستان کیونانات

شهرها: سنقر و سطر

اماکن دیدنی[ویرایش]

بقعه تاریخی مالک، سراب (سراب گزنهله)، کوه دالا خانی که در تمام فصول پذیرای کوهنوردان حرفه‌ای و عموم مردم می‌باشد، منطقهٔ خان امیران در جنوب سنقر (روبروی روستای زنگنه) که مشتمل بر بقایای روستای قدیمی خان امیران و نیز چشمهٔ خروشان آن در دامنهٔ کوه می‌باشد و همچنین غارآهکی در دامنهٔ کوه دالاخانی که اخیراً کشف شده‌است و با عمق دسترسی به اندازهٔ ۱۵۰متر که به می‌توان آن را جزو ۵ غارعمودی ایران به‌شمار آورد[نیازمند منبع]، از مهمترین گردشگاه‌ها و جاذبه‌های سنقر به‌شمار می‌آیند.

پانویس[ویرایش]

  1. «بانک اطلاعات تقسیمات کشوری». وب‌گاه رسمی وزارت کشور ایران. بازبینی‌شده در امرداد ۱۳۹۲. 
  2. «جمعیت و خانوار تا سطح آبادی براساس سرشماری عمومی نفوس و مسکن ۱۳۹۰». مرکز آمار ایران. بازبینی‌شده در ۱۴ اوت ۲۰۱۴. 
  3. «پایگاه جستجوی نامهای جغرافیایی». سازمان نقشه‌برداری کشور. بازبینی‌شده در ۱۴ اوت ۲۰۱۴. 
  4. پلاک وسایل نقلیه استان کرمانشاه
  5. ۵٫۰ ۵٫۱ ۵٫۲ ۵٫۳ «روزی روزگاری شهرهای کرمانشاه…». همشهری استان‌ها. بازبینی‌شده در ۱۲ مهٔ ۲۰۱۷. 
  6. «جاذبه‌های گردشگری کرمانشاه/هفته نامه اوقات خوش». پایگاه تحلیلی کردها. بازبینی‌شده در ۱۲ مهٔ ۲۰۱۷. 
  7. ۷٫۰ ۷٫۱ «آرزوی مردم سنقر برای مرتضی پاشایی». سینما خبر. بازبینی‌شده در ۱۲ مهٔ ۲۰۱۷. 
  8. «آشنایی با فرهنگ و نژاد استان کرمانشاه». حوزه هنری سازمان تبلیغات اسلامی استان کرمانشاه. بازبینی‌شده در ۱۲ مهٔ ۲۰۱۷. 
  9. ۹٫۰ ۹٫۱ «مشتاقان دیگ حلیم 2 - در جستجوی حیا!». آذرگشنسپ. بازبینی‌شده در ۱۲ مهٔ ۲۰۱۷. 
  10. «TURKIC LANGUAGES OF PERSIA: AN OVERVIEW». دانشنامهٔ ایرانیکا. بازبینی‌شده در ۱۲ مهٔ ۲۰۱۷. 

منابع[ویرایش]