سنقر

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
سنقر
سنقر بوتون شکیل.jpg
کشور  ایران
استان کرمانشاه
شهرستان سنقر
بخش مرکزی
سال شهرشدن ۱۳۰۹[۱]
مردم
جمعیت ۴۴٬۲۵۶ نفر (۱۳۹۵)[۲]
جغرافیای طبیعی
ارتفاع از سطح دریا ۱٬۶۸۱[۳]
آب‌وهوا
میانگین دمای سالانه ۱۲ سانتیگراد
میانگین بارش سالانه ۴۳۶ میلیمتر
اطلاعات شهری
شهردار علی بنی عامریان
ره‌آورد تخمه سنقری، کباب سه سیخ سنقری، قالی سنقر
پیش‌شماره تلفنی ۰۸۳۴۸
شناسهٔ ملی خودرو  ایران ق ۲۹[۴]
کد آماری ۱۲۶۵


سُنقُر، به گویش محلی سُونگور، مرکز شهرستان سنقر در استان کرمانشاه است. این شهر در منطقه ای ییلاقی و در ۸۵ کیلومتری شمال شرقی کرمانشاه و ۹۵ کیلومتری غرب همدان قرار دارد، شهر سنقر به لحاظ قرار گرفتن در رشته کوه‌های زاگرس دارای آب و هوای ییلاقی و کوهستانی است،[۵] به همین دلیل دارای جمعیت فصلی بوده که در بهار و تابستان افزایش پیدا می‌کند. کوه دالاخانی در جنوب غربی سنقر قرار دارد و همه ساله پذیرای کوهنوردانی از سراسر کشور است که به ارتفاعات آن سعود می‌کنند. کوهستانهای اطراف سنقر، زیستگاه حیات وحش و گونه‌های متنوع گیاهی فراوان است که واجد ارزشهای تفرجگاهی و گردشگری هستند.

وجه تسمیه[ویرایش]

سونقور-سنقر-سونقار كلمه اى تركى به معنى شاهین پرنده شكارى است. ریشه كلمه از سون تركى به معنى پایان و دنبال (تعقیب كننده) است كه با بسط معنى براى پرنده وحشى و تعقیب كننده شكار بكار رفته است. این كلمه از زبان تركى وارد زبانهاى فارسى و عربى شده است. سونقور پرنده شكارى شاهان ترك بوده است. در نام برخى از شاهان ترك نیز بكار مىرفته است (باى سنقر٫ آق سنقر و غیره). امروزه ساکنان سنقر نام شهرشان را در زبان ترکی «سُنگور» می‌خوانند. سنقر به عقیدهٔ برخی واژه‌ای ترکی و به معنای «پسر» است؛ گویا در زمان سلجوقیان، طایفه‌ای از ترکان در این منطقه ساکن شدند و به عنوان مهاجر در این شهر ساکن شدند.خطای یادکرد: خطای یادکرد: برچسب تمام کنندهٔ </ref> بدون برچسب <ref> (). [۶][۷][۸] و بیشتر روستاهای اطراف سنقر کورد زبان هستند.[۹][۶][۸] امروزه شهرستان سنقر و کلیایی یک شهرستان ترک و کورد نشین هستند که گویش ترکی آن جزو دست نخورده‌ترین گویش‌های ترکی جنوبی است که اصالت خودرا حفظ کرده است[۱۰]

جمعیت[ویرایش]

بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت آن ۴۴٬۲۵۶ نفر (۱۳٬۹۹۶ خانوار) بوده‌است.[۱۱]

جمعیت تاریخی
سال جمعیت  %±
۱۳۴۵ ۱۵٬۴۳۲
۱۳۵۵ ۱۹٬۷۰۲ ۲۷٫۷ ٪
۱۳۶۵ ۳۳٬۷۸۲ ۷۱٫۵ ٪
۱۳۷۰ ۳۷٬۷۷۲ ۱۱٫۸ ٪
۱۳۷۵ ۴۰٬۸۴۸ ۸٫۱ ٪
۱۳۸۵ ۴۳٬۱۸۴ ۵٫۷ ٪
۱۳۹۰ ۴۴٬۹۵۴ ۴٫۱ ٪
۱۳۹۵ ۴۴٬۲۵۶ ۱٫۶ ٪ −

جغرافیا[ویرایش]

شهرستان سُنقر و کُلیایی در جلگه همواری واقع شده و اطراف آن را رودخانه، سبزه زار، باغات و بیشه‌زار و کوه‌های دالاخانی (به معنی آشیانه عقاب‌ها) مادیان کوه؛ کمر زرد، بوسوار، زن مرد و… فراگرفته است که تا اواخر تابستان از برف زمستانی پوشیده‌است.

این شهرستان از مناطق، سراب، فعله گری، کلیایی، کیونانات و فارسینج تشکیل شده‌است.

از روستاهای آن سطر، باوله، فارسینج، گردکانه علیا، حسین‌آباد، شمسک، قوریچای، تپه‌رش، یاسراباد (کلبی آباد)، قره تپه، قروه، قیاس آباد، گزنهله را می‌توان نام برد.

شهر سنقر در گذشته دارای شش محله سنتی بوده‌است که نام‌های آن‌ها عبارتند از: پیره سوند، سرچقا، چهاربلاغی، پیره،ایشاقه محله(،هادره کنونی)،امامزاده. این محله‌ها در گذشته استقلال خاص خود را داشته‌اند.

باغ‌های زیادی در اطراف سنقر وجود دارند که می‌توان به مجموعه باغ‌های انگور اوش‌دیرمان (کلمه ترکی به معنی سه آسیاب)، سراب سنقر و باغ‌های بسیار زیاد دیگری اشاره کرد که زیبایی خاصی به سنقر بخشیده‌اند.

رشته کوه دالاخانی ،پنجه علی در چشمه کره، بوسوار، مادیان کوه از زیباترین قله‌های شهرستان هستند.

تقسیمات کشوری[ویرایش]

  • بخش مرکزی
    • دهستان آب باریک
    • دهستان باوله
    • دهستان سراب
    • دهستان گاورود
    • دهستان پارسینه (فارسینج)
  • بخش کلیائی
    • دهستان آگاهان
    • دهستان سطر
    • دهستان کیونانات

شهرها: سنقر و سطر

اماکن دیدنی[ویرایش]

بقعه تاریخی مالک، سراب (سراب گزنهله)، کوه دالا خانی که در تمام فصول پذیرای کوهنوردان حرفه‌ای و عموم مردم می‌باشد، منطقهٔ خان امیران در جنوب سنقر (روبروی روستای زنگنه) که مشتمل بر بقایای روستای قدیمی خان امیران و نیز چشمهٔ خروشان آن در دامنهٔ کوه می‌باشد و همچنین غارآهکی در دامنهٔ کوه دالاخانی که اخیراً کشف شده‌است و با عمق دسترسی به اندازهٔ ۱۵۰متر که به می‌توان آن را جزو ۵ غارعمودی ایران به‌شمار آورد[نیازمند منبع]، از مهمترین گردشگاه‌ها و جاذبه‌های سنقر به‌شمار می‌آیند.

پانویس[ویرایش]

  1. «بانک اطلاعات تقسیمات کشوری». وب‌گاه رسمی وزارت کشور ایران. بازبینی‌شده در امرداد ۱۳۹۲. 
  2. «جمعیت و خانوار تا سطح آبادی براساس سرشماری عمومی نفوس و مسکن ۱۳۹۰». مرکز آمار ایران. بازبینی‌شده در ۱۴ اوت ۲۰۱۴. 
  3. «پایگاه جستجوی نامهای جغرافیایی». سازمان نقشه‌برداری کشور. بازبینی‌شده در ۱۴ اوت ۲۰۱۴. 
  4. پلاک وسایل نقلیه استان کرمانشاه
  5. «آب و هوای سنقر». داده‌های آب و هوا برای شهرهای جهان. 
  6. ۶٫۰ ۶٫۱ «آرزوی مردم سنقر برای مرتضی پاشایی». سینما خبر. بازبینی‌شده در ۱۲ مهٔ ۲۰۱۷. 
  7. «آشنایی با فرهنگ و نژاد استان کرمانشاه». حوزه هنری سازمان تبلیغات اسلامی استان کرمانشاه. بازبینی‌شده در ۱۲ مهٔ ۲۰۱۷. 
  8. ۸٫۰ ۸٫۱ «مشتاقان دیگ حلیم 2 - در جستجوی حیا!». آذرگشنسپ. بازبینی‌شده در ۱۲ مهٔ ۲۰۱۷. 
  9. خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام hamshahri وارد نشده‌است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  10. «TURKIC LANGUAGES OF PERSIA: AN OVERVIEW». دانشنامهٔ ایرانیکا. بازبینی‌شده در ۱۲ مهٔ ۲۰۱۷. 
  11. «تعداد جمعیت و خانوار به تفکیک تقسیمات کشوری براساس سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۹۵» (اکسل). درگاه ملی آمار. 

منابع[ویرایش]