گیلگمش

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
نقش برجستهٔ گیل‌گمش موجود در موزهٔ لوور.

بر پایهٔ فهرست شاهان سومر، گیل‌گَمِش پنجمین شاه اوروک و پسر لوگالباندا بود که در حدود ۲۷۰۰ سال پیش از میلاد مسیح [۱] در یک دورهٔ ۱۲۵ ساله بر سومریان حکمرانی می‌کرد. افسانه‌ها مادر او را ایزدبانویی به نام نینسون دانسته‌اند.

تمدن‌های باستانی آسیای غربی
میان‌رودان، سومر، اکد، آشور، بابل
حتیان، هیتی‌ها، لیدیه
ایلام، اورارتو، منائیان، ماد، هخامنشی
امپراتوری‌ها / شهرها
سومر: اوروکاوراریدو
کیشلاگاشنیپوراکد
بابلایسیناموری - کلدانی
آشور: آسور، نینوا، نوزی، نمرود
ایلامیانشوش
هوری‌هامیتانی
کاسی‌هااورارتو
گاهشماری
شاهان سومر
شاهان ایلام
شاهان آشور
شاهان بابل
شاهان ماد
شاهان هخامنشی
زبان
خط میخی
آرامیهوری
سومریاکدی
زبان مادی
ایلامی
اساطیر میان‌رودان
انوما الیش
گیل گمشمردوخ
نیبیرو

اوروک یکی از شهرهای باستانی میان‌رودان در جنوب عراق کنونی بوده است. حماسه معروف گیل‌گامش درباره او است.

حماسهٔ گیل‌گمش در ۱۲ لوح ذکر می‌شود. حوادث این ۱۲ لوح به‌طور تیتروار چنین است: الواح دوازده‌گانه:

  • گیل‌گمش، آن‌که از هر سختی شادتر می‌شود...

آفرینش انکیدو، و رفتن وی به اوروک، شهری که حصار دارد.

  • بازیافتن انکیدو گیل‌گمش را و رای زدن ایشان از برای جنگیدن با خومبه‌به، نگهبان جنگل سدر خدایان.
  • ترک‌ گفتن انکیدو شهر را و بازگشت وی.

نخستین رؤیای انکیدو.

  • برانگیختن شمش _ خدای سوزان آفتاب _ گیل‌گمش را به جنگ با هومبابا و کشتن ایشان دروازه‌بان هومبابا را.
  • رسیدن ایشان به جنگل‌های سدر مقدس.

نخستین رؤیای گیل‌گمش.

دومین رؤیای گیل‌گمش.

جنگ با خومبه‌به و کشتن وی، بازگشتن به اوروک.

  • گفت‌وگوی گیل‌گمش با ایشتار _ الههٔ عشق _ و برشمردن زشت‌کاری های او.

جنگ گیل‌گمش و انکیدو با نرگاو آسمان و کشتن آن و جشن و شادی برپا کردن.

بیماری انکیدو.

شتاب کردن گیل‌گمش به جانب دشت و گفت‌وگو با نخجیرباز.

  • سومین رؤیای گیل‌گمش.

رو در راه نهادن گیل‌گمش در جست‌وجوی راز حیات جاویدان و رسیدن وی به دروازهٔ ظلمات، گفت‌وگو با دروازه‌بانان و به‌راه‌ افتادن در دره‌های تاریکی.

راه نمودن شمش _ خدای آفتاب _ گیل‌گمش را به جانب سی دوری سابی تو فرزانهٔ کوهساران نگهبان درخت زندگی.

رسیدن گیل‌گمش به باغ خدایان.

دیدار گیل‌گمش و ئوت نه پیش تیم دور، گیل‌گمش را؛ و شکست گیل‌گمش. آگاهی دادن ئوت نه پیش تیم دور، گیل‌گمش را از راز گیاه اعجازآمیز دریا.

به‌دست‌ آوردن گیل‌گمش گیاه اعجازآمیز را و خوردن مار، گیاه را و بازگشت گیل‌گمش به شهر اوروک.

  • عزیمت گیل‌گمش به جهان زیرین خاک و گفت‌وگوی او با سایهٔ انکیدو. پایان کار گیل‌گمش.

منابع[ویرایش]

مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «Gilgamesh»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد (بازیابی در ۲۰ ژانویه ۲۰۰۸).

الگو:شخصیت‌های حماسه گیل‌گمش